ضرورت و
اهداف برپایی کمپین
"من به عنوان یک شهروند،روزانه حداقل یک قطعه زباله جمع می کنم"(۱)
⬅️
"معضل زباله ها" در ایران امروز،نه فقط
سلامتی شهروندان این نسل و حتی نسل بعد و سلامتی محیط زیست و منابع موجود در آنرا در معرض تهدید جدی قرار داده است،بلکه از منظر
اقتصادی نیز هزینه سنگینی بر جامعه تحمیل می کند.درصد قابل توجهی از درآمد و بودجه شهرداری ها و دهیاری ها در سراسر ایران(به عنوان متولیان قانونی مدیریت پسماندها در شهرها و روستاها)صرف جمع آوری و جابجایی نامناسب و بعضا غیر اصولی زباله ها از شهرها و روستاها به مناطق قدری دورتر(به اصطلاح
زباله دانی های عمومی)میشود.
⬅️تعداد این
زباله دانی های عمومی،تقریبا به تعداد شهرها و روستاهای ایران بوده و به جرات می توان گفت که در سراسر کشور به حدود
چند هزار فقره می رسد.جانمایی این زباله دانی ها معمولا غیر کارشناسانه و اغلب انتخاب بین بد و بدتر بوده است.
⬅️دپوی طولانی مدت این نوع زباله ها(عموما خانگی و کارگاهی)در این زباله دانی های عمومی، در بسیاری از موارد منجر به
آلودگی منابع طبیعی(آب،هوا و خاک)می شود و نهایتا
امنیت غذایی و سلامت عمومی و تنوع زیستی را تهدید می نماید.در بسیاری از موارد زباله های خطرناک(اعم از بیمارستانی و صنعتی و کشاورزی )بدون آنکه تبدیل به "
زباله معمولی" شوند،به این زباله دانی ها نیز منتقل شده و شدت آلودگی و تخریب را دو چندان می کنند.
⬅️بخشی از زباله های شهروندان و تقریبا تمام نخاله های ساختمانی و سایر نخاله ها در ایران بصورت مخفیانه و گاها نیز آشکارا در کنار جاده های برون و بین شهری و در
زباله دانی ها و نخاله دانی های غیر رسمی و غیر قانونی رهاسازی می شوند. تعداد این مکان های دپو به مراتب بیش از زباله دانی های عمومی رسمی می باشند(شاید در سراسر ایران تعداد آنها به دهها هزار فقره برسد.این نوع زباله و نخاله دانی ها عملا و بصورت دوفاکتو توسط دستگاههای متولی به رسمیت شناخته شده و هیچ نهاد و اداره ای متولی گری آنها را بر عهده نمی گیرند.تبعات منفی این نوع زباله و نخاله دانی های غیر رسمی و غیرقانونی بر سلامت عمومی و سلامت محیط زیست انسانی و طبیعی،اگر به مراتب بیش از زباله دانی های عمومی رسمی نباشد،قطعا کمتر نبوده و نخواهد بود.
⬅️بخش دیگر از زباله ها که من اسم آنها را
"زباله پرتابی یا رها شده در معابر عمومی و در طبیعت توسط شهروندان نامسئول"گذاشته ام،آن بخشی هستند که روزانه در قالب های مختلف
(ته سیگار،پاکت سیگار،سفره و ظروف پلاستیکی یکبارمصرف،بطری های شيشه ای،پسماندهای غذایی سفر و انواع دیگر)به رسم عادت و رفتار آموخته شده عموما توسط رانندگان و سرنشینان خودروها و گردشگران در طبیعت و در معابر عمومی پرتاب شده یا رهاسازی می شوند.در شرایط فعلی و براساس برآوردهای میدانی هر شهروند ایرانی بطور متوسط تقریبا
سه قطعه زباله از این نوع را تولید و در معابر عمومی و در طبیعت رهاسازی مینماید.اگر جمعیت فعلی ایران را
۹۰ میلیون درنظر بگیریم،تعداد این زباله ها سالیانه به عدد نجومی
۲۷۰ میلیون قطعه میرسد.فعلا جمع آوری و مدیریت این نوع زباله ها برعهده هیچ شخص حقوقی و هیچ نهاد قانونی نیست.تبعات منفی و خطرناک این دسته از زباله ها بر منابع طبیعی و امنیت غذایی به مراتب گسترده تر و همه جا گیر تر است. هر از چندگاهی و بصورت پراکنده،شهروندان یا گروههایی در قالب های مختلف و به مناسبت های خاص،با کمترین امکانات اقدام به جمع آوری نمادین این زباله های مینمایند.این اقدامات نمادین گرچه میتواند توجه شهروندان و مقامات متولی را به این معضل معطوف نماید و سطح آگاهی برخی شهروندان را ارتقا دهد،اما تا کنون در سطح سراسری تأثیر قابل توجه و ملموسی نداشته و متولیان قانونی و قانون گذاران و تصمیم گیران را به رفع معضل زباله ها متقاعد نکرده است.
⬅️بخشی از زباله های تولیدی روزانه شهروندان ایرانی(که متاسفانه روزانه بطور متوسط
۹۰۰ گرم است)نیز توسط افراد
"زباله چین"یا
"زباله خر"با شرایط
بسیار نامناسب و غیر ایمن از سطح معابر و کنار جاده ها و به قصد فروش و کسب درآمد،جمع آوری می شود.بخشی از این کار توسط کارگران شرکت های پیمانکاری طرف قرار داد شهرداری ها و دهیاری ها از زباله های خانگی و کارگاهی جمع آوری شده،انجام میشود.
⬅️علیرغم تصویب
قانون مدیریت پسماندها در حدود ۲۰ سال قبل،اما متاسفانه تاکنون این قانون بطور سیستماتیک در ایران اجرایی نشده و
"معضل زباله ها" بتدریج تمام محیط زیست ایران (اعم از انسانی و طبیعی)را تهدید می کند و بتدریج به یک
"تهدید و بحران اجتماعی"تبدیل خواهد شد.بدون شک حل این مشکل یا بهتر است بگویم
"خطر جدی زباله ها"نیاز به یک تصمیم در سطح کلان و یک برنامه مدون معطوف به تغییر رفتار و عادت شهروندان در سطوح مختلف دارد( ادامه دارد).
دکتر برهان ولدبیگیشهریور ۱۴۰۵
آدرس پیوستن به کمپین:👇
https://t.me/+R84xtuDcUdkzZjI0