در برنامهای تلویزیونی شخصی را دعوت کرده بودند که مغازهٔ گلفروشی داشت و در مورد فواید گُل صحبت میکرد. در بخشی از فرمایشاتش به این نقطه رسید که:
صدقهدادن فقط با قربانیکردن حیوانات نیست بلکه با کاشتن گل یا درخت میتوان صدقه داد. جدیدا عربها هم به این نتیجه رسیدند و دارند به جای قربانی حیوانات، درخت میکارند!در کشور ما مدتی است بحثهای اینچنینی به حیطۀ بلاگری و فرایند جمع لایک و توجه اضافه شده است؛ گویندگان نازنین این جملات قصار هم گاهی همان حامیان حقوق حیواناتی بوده که در راستای دفاع از حیوانات و کمک به آنها، هر از چندگاهی گوشت مرغ را میپزند و برای سگهای ولگرد بیرون شهر میبرند! (گیاهخوارانِ چِنجهخوارِ جوجهدوست)
● اما نکتۀ مهم این است که:
- چنین چیزی صحت ندارد و هر سال با نزدیکشدن عید قربان هم، شایعه میشود که در عربستان قربانیکردن گاو و گوسفند توسط حجاج ممنوع شده و به جای آن باید درخت بکارند! تا این لحظه این خبر جعلی بوده و واقعیت ندارد و هیچ نهاد سیاسی یا فقهی چنین دستوری صادر نکرده است. عربها هم یک جامعهٔ چندصد میلیونی هستند و اگرچه عملشان برای دیگران حجت نیست، نسبتدادن چیزی به آنها با این کلیگویی ناشی از عوامفریبی است.
- بر فرض صحت چنین شایعۀ بی اساسی، این عمل هیچگونه اساس فقهی نداشته و هیچ دانشآموختۀ فقه و شریعت که از سلامت دین و عقل برخوردار است چنین فتوایی نخواهد داد. همانطور که درختان بلوط و گیتار جایگزین جنگافزار نمیشوند، به جای گوشت نمیشود در آبگوشتْ خیار یا موز گذاشت، به جای امتحاندادن در پایان سال تحصیلی نمیتوان در حیاط مدرسه یا دانشگاه بارفیکس یا شنا سوئدی رفت، به جای بردن گُل و میوه برای عیادت مریض نمیتوان حلوا و خرما بُرد!! (هر چیزی در جای خودش!)
- نکتۀ بعدی در مغالطۀ این افراد است؛ اگر ذبح یک حیوان قبیح باشد (یحتمل گوشت و مرغ مصرفی خودشان را با خودکشی خود مرغ و گوسفند و اهدای داوطلبانه، تهیه میکنند) پس چرا چیدن گل و قطع شاخههای آن برای بوییدن قبیح نباشد؟ شما که گل و بوته قطع میکنید و میفروشید چرا از کاشتن صحبت میکنید؟ و چرا این جاندار مانند آن یکی گناه ندارد؟ شاید اگر گلدادن جزو مناسک اسلامی بود، برای آن هم ناله و ضجه سر میدادید!
- چنین شبهاتی مغرضانه و از سر بیاطلاعی نسبت به اسلام است؛ نیازی نیست شما به مسلمانان اهمیت درختکاری را بیاموزید. پیامبر اسلام ﷺ همان کسی است که فرمودند:
«هر مسلمانی که نهالی بکارد و انسان یا حیوانی از آن بخورد، برایش صدقه به شمار میآید.» متفقعلیه
یعنی در یک حدیث هم فضیلت کاشتن درخت و هم فضیلت نفعرساندن به حیوانات را اشاره فرمودند! در جای دیگر در اثنای اشاره به مقولۀ مهمی مانند قیامت که از کلیدواژگان مهم قرآن است، فرمودند:
«اگر قیامت برپا شد و در دست یکی از شما نهالی بود، اگر فرصت آن را داشته باشد که بکارد، آن را بکارد!» صحيح الأدب المفرد
در آخر باید گفت که به قول سهراب سپهری در نامهای که به احمدرضا احمدی فرستاده بود: «ایران مادرهای خوب دارد و غذاهای خوشمزه و روشنفکران بد و دشتهای دلپذیر.»! هرچند در جامعۀ ما صحبتکردن از روشنفکری با آن مفهوم و محتوای اصلی که دارد شوخی بیش نیست و آنچه هست بیشتر روشنفکرنمایی پوپولیستی و غلبۀ ابتذالگرایی است.
بهمن بادینی - ۱۹ شهریور ۱۴۰۵