TGViewer
Ахьыуардын Ахьыуардын @apsua_sputnik · 1.25K subscribers
Post #222 375
🧩Ажәахырҿиаара

Шеит, хәлеит, лашьцеит🌄🌅🌌

Амши аҵхи реишьҭанеира ауаҩы адунеи дықәлазар аахыс есыҽны иибо ԥсабаратә цәырҵроуп. Аԥсшәаҿы арҭ ажәақәа рхала мацара ахаҿыдатә ҳәоуқәа шьақәдыргылоит. Аха аграмматика ҳалалом, ҳҽазаҳшәап дара "шцәажәо" агәылаԥшра.

Шеит атәы мариоуп: ша́йт⬅️ша аайт, аша́ра ааит ауп (рассвело "белый свет пришел"), ҵааит – ҵа ааит (замерзло, "дно выросло") аҽеиԥш.

Хәлеит иаҳа иуадаҩуп, аморфема -хә аҵакқәа рацәаны ишьҭнахуеит (хәы/хәа пища, доля, пух, шерсть, серый). Ҳгәанала а́хәла-ра аҿы иҟоу абри аҵыхәтәантәи аҵакоуп, амши аҵхи рыбжьара ашьшьыҳәа зҽеиҭазкуа аԥшшәы (переход из белого в черное – серое, сумерки). Ажәақәа хәылԥазы, хәылбыҽха, ахәымҽхан рҿы иаҳԥылогьы ахәлара иалоу -хә ауп уҳәаратәы иҟоуп. Асуффикс -ла иҳанаҳәоит "излоу, иалоу": ашла (седой, "содержащий белое"), аӡла (сладкий сочный, "содержащий воду") рҿеиԥш.

Ари агәаанагара ҳазаазгаз дара аилкаарақәа аҩбагьы ажәахырҿиаарала иахьеиԥшу ауп: шарԥазы-хәылԥазы; шарԥыеҵәа-хәылԥыеҵәа; шьыжьшәаԥшь-хәылԥшәаԥшь, иагьаныхәлам-иагьаншам уҳәа.

Ахәлара иҳанаҳәо иааҳакәыршоу аԥсабара аԥшшәеиҭакра акәымзар, даҽа версиак мацара ауп иаҳзаанхо, хәлеит/хәлайт – (с)хәы леит (стемнело: "моя доля опустилась").

Лашьцеит иҟалап х-шьаҭак рыла ишьақәгылазар: ла-шь-ца – а́ла ашьа́ра цеит (видение глаза ушло; глаз не видит (не чтит). Мамзаргьы алашара цеит, аха -ш ишнеиуа иаԥшқахо ҳәа даҽа ҿырԥштәык ҳхаҿы иааиуам.

Алашьцара амш ахәлара иадҳәаламзаргьы ҟалоит, иаҳҳәап: аҳаԥы лашьца; иаасықәлашьцеит.

📖 Иара изы ишан, ихәлеит – ему море по колено; его песенка спета;

Аҵәырлашьца – кромешная тьма;

Ула аҵәыршы ҭакызаргьы иубом – темно, хоть глаз выколи.

🧡 Ахьыуардын шәақәтәа
  • 👍 17
More from @apsua_sputnik
  1. Sep 30, 2026Иахьа иҳамоу аиааира аԥсыцқьақәа рацәаны ишахҭынҵоу ҳхаҳмышҭуазароуп ҳәа лҳәеит Аԥсны Аџьы…
  2. Sep 30, 2026Ԥсра зқәым архәҭа Аиааира 33 шықәса ахыҵра аҽны, цәыббра 30, 2026 шықәса Аиааира иациуеит…
  3. Sep 30, 2026Иахьа аашазар ақәа леиуеит Аԥсны, аха ицқьоуп ҳара ҳажәҩан. 33 шықәса Аиааира абираҟ ахагы…
  4. Sep 29, 2026Амалабаша аџьабаа збо, излымҵуа аус иаҿу, башаӡа зыҽзырааԥсо изы ишԥарҳәо аԥсуаа: Аԥсшәа-p…
  5. Sep 29, 2026АЏЬАБАА БАША (иҟалахьоу ажәабжь) Ари ажәабжь саҳаижьҭеи акыр ҵуеит. Усҟан сыҷкәынаӡан. Ҳаи…
  6. Sep 27, 2026Хьымза ҳәа аӡӷаб хьӡы зхәыцыз ҳабацәа абас иҟоу аԥшӡара рыбла хнакуазар акәхарын. Иахатәи…
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →