Ԥхынгәы 29, 1866 шықәсазы Лыхнытәи ақәгылара ашыкьымҭазы, аԥсуаа аҳас ихьӡ рҳәеит усҟан 20 шықәса ирҭагылаз Гьаргь Чачба. Аҳ иԥа Гьаргь — абас акәын ишишьҭаз ажәлар рҟны аҭеиҭԥш ҷыда змаз, зыԥсадгьыл згәы азыбылуаз уи арԥыс аамсҭашәа. Ари ашьаҿа иахәаԥштәуп 1864 шықәсазы иаԥыхыз Аԥсны аҳра (ахҳәаақәҵара азин) аиҭашьақәыргылара аҽазышәара акәны. Хшыҩла, гәымшәала иазхәыцны еиҿкааз усын, аха иалымҵгәышьеит — зхақәиҭра иазықәԥоз ҳажәлар аурыс ҳәынҭқар ир хыԥхьаӡарала иреикануа иҟамызт. Ақәгылара еиқәыркит.

Арҭ ахҭысқәа ҟалеижьҭеи ицқьаны 160 шықәса ҵуеит. Аҭоурых азы иацы акәызшәа иҟоуп: абиԥарала уахәаԥшыр, ҳабдуцәа рабдуцәа рхаан.

Ажәлар рычҳара хыжжит ԥхынгәы 26 рзы быжь-нызқьҩык инарзынаԥшуа иахьеизаз, Лыхнашҭа. Иазыӡарҩуан аҳәынҭқар ичынуаа рыла иааицҳаз аҳәамҭа: анхацәа шәхы шәақәиҭаҳтәуеит, аха шәыдгьыл шәықәаарыхларц азы ҭауади-аамсҭеи рҟны шәхы ҿышәхроуп ԥарала-шьарала ҳәа. Аԥсуаа ари рзымбатәбарахеит, иара усгьы аӡәы ихәура ҳҭам ҳәа зхы зыԥхьаӡоз, зхәы аазрыхуаз, уи моу аҳ ихәгьы згоз, еиҳа ирзеицәоу иҭанаргылоит акәын ари иаанагоз, ихьыԥшны иҟанаҵон. Хаала нышәашьа рымамызт. Дара ҭауади-аамсҭеигьы ргәы иааҵаххит ираҳаз: анхацәа тәыс ирымамызт, рхәыҷқәа зааӡоз урҭ ракәын. Аха арҭ акәамаҵамақәа рыҭҵаара моу рыххәыцрагьы иааиз ахамхаԥагьацәа рахьтә уаҩы игәы иҭамызт. Убри аҽны ф-сааҭк дцәажәон ажәлар рыхьӡала Шамы Уасман. Аиҭагаҩцәа ааԥсон, рыбжьы цон, рҽырыԥсахуан, иара ибжьы ҿацаӡа ишгац игон. Аҵыхәтәан, ианамуӡа, ҳшыҟоу ҳаншәыжь, ҳабзазашьа ҳара ҳныҟәнагоит ҳәа иҟаиҵаз аҳәарагьы хырҩа амоуит. Икаҭәеит Аҟәатәи арратә округ аиҳабы Кониар ишьа, уи дзыхьчоз афицарцәеи аказақцәеи ршьа.

Ақәгылара иамҽханакит ҩажәа нызқьҩык инарзынаԥшуа ауааԥсыра, Калдахәара инаркны Ҵабалынӡа. Аԥсны аҭоурых аҿы иреиҳаӡоу ҳәа иԥхьаӡоуп. Аԥсны анҭыҵ аӡбахә цеит, Кавказ зегьы иахыҵәеит (аҟабардақәа ус рҳәазаап "ҳшәыршыр, ҳаргьы ҳаԥсыуаахоит" ҳәа, уи иаанагоз абџьар шьҭаҳхуеит ҳәа акәын).

Мчыбжьык инацны ицон аҿагылара, аха амчра ҿыц ирҳәаз ҳәан. Лыхнытәи ақәгылара аиҿкааҩцәеи алахәцәеи ӷәӷәала иахьырхәын. Шықәсык аҩнуҵҟа жәанызқьҩыла ажәлар Ҭырқәтәылаҟа ахҵәара иақәдыршәеит.

#аҭоурых

🧡 Ахьыуардын шәақәтәа