بهاءالدین خرمشاهی در کتاب حافظنامه دربارهٔ تأویلپذیری شعر حافظ نکات ارزشمندی گفتهاند که عمیق و جالبتوجهاند. در همین بخش، جملهای دربارهٔ حافظ نوشتهاند که بهگمانِ من بهترین تعریف، توصیف و روایتِ حافظ و دلیل ماندگاری شعر او از پسِ اینهمهسال است:
[حافظ گوشههای نزیسته را زیسته است؛ گوشههای پنهانمانده را که کمتر کسی توانسته بزید، زیسته و اندیشه کرده و بهشعر درآورده است!]
خلاصهاش این میشود که اگر قصد داری هنرمند باشی و نامت بهجاودانگی بماند، گوشههای نزیسته زندگی را زندگی کن. هنر، همانجایی رقم میخورد که در دسترس کسی نیست و تمام ساحتهای تجربهاش نصیب تو میشود.
جدا از این رهنمود عملی برای هنرمندشدن، گمانم حافظ این نسخه را برای همهٔ ما پیچیده است: در هر منصب و هر شکل و شمایل و هر ساحتی از زندگی هستی، گوشههای نزیسته و تجربهنکرده را بهتمامی زیست کن!
فاطمه بهروزفخر
Post #1477
121
- ❤ 4