بؤیوک تورک شاعری ناظم حکمت و تورک دونیاسی...
پروفسور، دکتر علی قافقازییالی
چئویرن: (م. صفا)
(۸)
مصطفی کمالین حضوروندا
ناظم حکمت مصطفی کمالی زیارتلرینی بئله تصویر ائدیر:
"ایسماییل فاضیل پاشا قفیلدن منه طرف دؤنوب: "صاباح مجلیسه گلین. سیزی ذاتی-عالی لری پاشا ایله تانیش ائد‌جه‌یه‌م..." دئدیکده، سئوینجدن قولاقلاریما اینانا بیلمه دیم... تعیین اولونموش واختدا مجلیسده ایدیک. ایسماییل فاضیل پاشانین گؤزله دیگینی دئیه‌نده، بیزی گیریش دهلیزینین اوستونده‌کی کیچیک بیر اوتاغا آپاردیلار. بیر آز سونرا پاشا قاپیدا پئیدا اولدو و قیسا بیر صحبتدن سونرا بیزی مجلیس زالی نین قارشی‌سینداکی، توزلو کوچه‌یه باخان بؤیوک بیر اوتاغا آپاردی. مصطفی کمال پنجره‌لرین یانیندا دایانیب یئددی-سککیز نفرله صحبت ائدیردی، هامی‌سینین پارلامئنت عضوو اولدوغونو گومان ائدیردیم. اونلارین اکثریتی باشی آچیق ایدی، اما عمامه لی - بعضی کیشیلر ده، وار ایدی. اورتا بوی‌لو "پاشا" هله ده اونلارین آراسیندا سئچیلیردی. آنکاراداکی شرایطی نظره آلساق، او، اینانیلماز درجه‌ده ظریف و دب‌لی ایدی. پنجره‌لردن سوزولن و سانکی باشینین اوستونه دیه‌ن گونش ایشیغی ایله ایشیقلاندیریلان ایکینجی بیر گونش کیمی پارلاییردی. درین اولمایان بیر سسله ساکیتجه دانیشیردی و اطرافینداکیلار سانکی بیر کلمه ده قاچیرماماغا چالیشیرمیش کیمی دقتله قولاق آسیردیلار. بیر آنلیق اؤزومو والئه حیسس ائتدیم. ایللردیر آغلیمدا تصوور ائتدیگیم بو آدامدان گؤزلریمی چکه بیلمه دیم. ایسماییل فاضیل پاشا سالوندا ریس پاشایا طرف گئتدی، اورادا ساغیندا و سولوندا بیر نئچه دری "چئستئر" صندلیلری سپه لنمیشدی. والا ایله من بیر آددیم آرخادا قالدیق.
مصطفی کمال علی فوات پاشانین یاشلی آتاسینی گؤره‌نده دانیشماغی دایاندیردی و دقتله دینله‌یه‌نلره دئدی:
"ایجازه‌نیزله..." دئدیکدن سونرا، صمیمی حؤرمتینین درحال هیسس اولوندوغو ایسماییل فاضیل پاشایا طرف دؤندو. پاشا دا، عینی حؤرمتلی موناسیبتله جاواب وئردی:
"سیزی اؤتن گون بحث ائتدیگیم ایستانبولدان اولان گنج شاعرلرله تانیش ائتمک ایسته ییرم"، - دئدی. "اونلار اینئبولو واسطه‌سیله آنکارایا یئنی گلیبلر..."
'تشککور ائدیره‌م... خوش گلمیسینیز... سیزینله تانیش اولدوغوما شادام...'
دوداقلاریندا مئهریبان بیر تبسسومله، اوزون بارماقلاری ایله اینجه الینی اوزاتدی. اولجه ایسماییل فاضیل پاشا، سونرا ایسه والا یونگولجه تعظیم ائد‌رک الینی سیخاراق، سیلکه‌له‌دی.
نؤوبه منه چاتاندا بوتون جسارتیمی توپلاییب، قارشیمداکی اینسانین جذبه لی- ماوی گؤزلرینه باخدیم. گوزلری سلیقه‌لی دارانمیش ساری ساچلارلا احاطه اولونموشدو — حیاتیمدا هئچ واخت گؤرمه دیگیم گؤزلر.!
"من ایستانبول‌لو دئگیلم، پاشا!" دئدیم. او، گولدو.
- حقیقتن ده! بس هارادان‌سان؟
'- سالونیکیدن! سیزین کیمی!...'
'- دئمه‌لی، بیز عینی شهر دنیک!'
- بونونلا فخر ائدیره‌م، پاشا...
بیردن جیددیلش‌دی:
"ذاتی-عالیلری پاشا منه دئدی کی، سیز گؤزل شئعیرلر یازیرسینیز. بو شئعیرلر مؤوضوع ایله باغلی‌دیرمی؟"
من جاواب وئردیم:
- اونلار عمومیتله بئله دیرلر...
"- عمومیتله، بو کیفایت دئییل! ایندی یالنیز بیر مؤوضوعدا شئعیرلر یازمالی‌سان. اؤلکه‌نین بونا احتیاجی وار..."
صحبتیمیز گؤزله دیگیمدن داها خوش بیر مجرا آلماغا باشلامیشدی و هیجانیم بیر قدر آزالمیشدی. اونا شئعیرلریمدن هئچ اولماسا بیرینی درحال اوخوماغا قرارلی ایدیم. آرتیق اؤز-اؤزومه «هانسینی اوخومالییام؟» دئیه دوشونوردوم. «ایسماییل فاضیل پاشایا یاخین اولماقلا بیزه وئریلن بو فؤوق العاده فورصتدن عقیل‌لی شکیلده ایستیفاده ائتمه لی ییک!» دئیه دوشونرکن، بیر مولکی مأمور یاخینلاشدی، مصطفی کمالا باشینی ترپتدی و اونا بیر کاغیذ وئردی. لندن کونفرانسیندان اول مجلیسده قیزغین موذاکیره‌لرین گئتدیگی گونلر ایدی. بو، واجیب و تعجیلی خبر اولمالی ایدی. پاشا نزاکتلی بیر تبسسومله گئتمه‌لی اولدوغونو بیلدیردی.
ایسماییل فاضیل پاشایا
"ذاتی-عالیلری، یئنی‌دن گؤروشک! خواهیش ائدیره‌م، بو گنج شاعرلره دسته یینیزی اسیرگمه یین!"
بئله‌لیکله، مصطفی کمال ایله آرامیزداکی ایلک و سون صحبت، صمیمی بیر صحبته چئوریلمک اوزری کن، قفیلدن سونا چاتدی... بؤیوک کدرله ساکیتجه (والا)یا دئدیم...
"یادیم‌دادیر، دئمیشدیم کی، 'بیزده کی، شانسا بیر باخ !'"
ایسماییل فاضیل پاشا بیزی ترک ائدرکن.
"—منی یئنی‌دن آراماغینیزا امین اولون!" دئیه خبردارلیق ائتدی، اما بیز نه اونا، نه ده باشقا قوهوملارا بیر داها زنگ ائتمه دیک. اؤزوموزو قورومالی اولدوق..."
ناظم حکمت ایللر سونرا حبسده یازدیغی "میللی قوه‌لرین داستانی" آدلی اثرین‌ده مصطفی کمالی جانلاندیریر.
او، ساریشین بیر قوردا اوخشاییردی.
و ماوی گؤزلری پاریلداییردی... او، اونو تصویر ائدیر.
Post #30369
354