در ایران، شاید، میان سدههای ششم و چهارم پیش از میلاد، زرگری سر میشی وحشی را از زر ساخت. این اثر از روزگار #هخامنشی است، با شمارهٔ ۱۷٫۲۳۰٫۱۲۹، و اکنون در نمایش نیست. سر تمامگرد است با شاخهای خمیده که نقشهایی بر آن کندهاند، گوشهایی تیز، ریزهکاریهای چکشکاری بر چهره و ریشی پرپشت.@Zuurvan
به گفتهٔ موزه، چون سر بسیار کوچک است، دربارهٔ شیوهٔ ساختش نمیتوان چیز بسیار گفت. بیشتر گمان میرود از یک ورقهٔ زر چکش خورده و بسیاری از ریزهکاریها را بعدها با قلمزنی افزودهاند. خط گردن کاملاً راست نیست و این نشان میدهد شاید روزگاری بخشی از پیکرهای بزرگتر بوده است. بز کوهی و میش وحشی در نگارگری ایران باستان جایگاهی بزرگ داشتند. ایران، برخلاف میانرودان که هموار است، کوههای بسیار دارد و بز کوهی با شاخهای خمیدهٔ ویژهاش پیش از آنکه این سرزمین «ایران» نامیده شود، نشانی از هویت ایرانی شد.
اندازهٔ سر ۱٫۷ در ۱٫۷ در ۰٫۸ سانتیمتر است، کوچکتر از ناخن شست. تا ۱۹۱۳ نزد رولن و فوآردان در پاریس بود و موزهٔ متروپولیتن در ۱۹۱۷ با بنیاد راجرز آن را به میانجیگری جان مارشال از ایشان خرید. بخش نگهدارنده «هنر آسیای باختری باستان» است. سر در ۱۹۴۰ و ۱۹۴۱ در نمایشگاه «هنر زرگری» در نیویورک دیده شد.
زر، چون خورشیدی که در کف دست کوه فشرده شده، کوچک و گرم میدرخشد و میش، با شاخهایی که مانند پیچ باد بالا رفتهاند، هنوز بوی صخره و برف را در ریش خود دارد. چشمان چکشخوردهٔ او به تنگههایی دور خیرهاند و هر که نزدیک شود، گلهای را میبیند که در مه سپیدهدم بر یال کوه میگذرد و یک سر از آن، از زر، در جهان مانده است.
Post #269
272

• سر میشی از زر که شاخهایش هنوز کوه را به یاد دارد؛ پیکرکی هخامنشی از ایران