TGViewer
زُروان | Zurvān زُروان | Zurvān @zuurvan · 1.6K subscribers
Post #269 272
• سر میشی از زر که شاخ‌هایش هنوز کوه را به یاد دارد؛ پیکرکی هخامنشی از ایران

در ایران، شاید، میان سده‌های ششم و چهارم پیش از میلاد، زرگری سر میشی وحشی را از زر ساخت. این اثر از روزگار #هخامنشی است، با شمارهٔ ۱۷٫۲۳۰٫۱۲۹، و اکنون در نمایش نیست. سر تمام‌گرد است با شاخ‌های خمیده که نقش‌هایی بر آن کنده‌اند، گوش‌هایی تیز، ریزه‌کاری‌های چکش‌کاری بر چهره و ریشی پرپشت.

به گفتهٔ موزه، چون سر بسیار کوچک است، دربارهٔ شیوهٔ ساختش نمی‌توان چیز بسیار گفت. بیشتر گمان می‌رود از یک ورقهٔ زر چکش خورده و بسیاری از ریزه‌کاری‌ها را بعدها با قلم‌زنی افزوده‌اند. خط گردن کاملاً راست نیست و این نشان می‌دهد شاید روزگاری بخشی از پیکره‌ای بزرگ‌تر بوده است. بز کوهی و میش وحشی در نگارگری ایران باستان جایگاهی بزرگ داشتند. ایران، برخلاف میان‌رودان که هموار است، کوه‌های بسیار دارد و بز کوهی با شاخ‌های خمیدهٔ ویژه‌اش پیش از آنکه این سرزمین «ایران» نامیده شود، نشانی از هویت ایرانی شد.

اندازهٔ سر ۱٫۷ در ۱٫۷ در ۰٫۸ سانتی‌متر است، کوچک‌تر از ناخن شست. تا ۱۹۱۳ نزد رولن و فوآردان در پاریس بود و موزهٔ متروپولیتن در ۱۹۱۷ با بنیاد راجرز آن را به میانجی‌گری جان مارشال از ایشان خرید. بخش نگهدارنده «هنر آسیای باختری باستان» است. سر در ۱۹۴۰ و ۱۹۴۱ در نمایشگاه «هنر زرگری» در نیویورک دیده شد.

زر، چون خورشیدی که در کف دست کوه فشرده شده، کوچک و گرم می‌درخشد و میش، با شاخ‌هایی که مانند پیچ باد بالا رفته‌اند، هنوز بوی صخره و برف را در ریش خود دارد. چشمان چکش‌خوردهٔ او به تنگه‌هایی دور خیره‌اند و هر که نزدیک شود، گله‌ای را می‌بیند که در مه سپیده‌دم بر یال کوه می‌گذرد و یک سر از آن، از زر، در جهان مانده است.
@Zuurvan
More from @zuurvan
  1. Oct 15, 2026Post #270
  2. Oct 14, 2026• گرازی که پیش از جهش ایستاده؛ کوزهٔ گلین ایلامی آغازین از جنوب باختری ایران در جنوب باختر…
  3. Oct 13, 2026• بانوی پَدام‌پوش ساسانی؛ یادگاری از دیوارنگاره‌های کوه خواجه در خاور ایران، در کوه خواجه،…
  4. Oct 13, 2026📚 معرفی کتاب | فرگشت انسان؛ روایتی مصور از تاریخ پیدایش ما به انگلیسی؛ Evolution: The Hum…
  5. Oct 12, 2026• پیکرکی از روزگار اشکانی؛ روایتی از دل خاک شوش در ایران، شاید در شوش، میان سده‌های چهارم…
  6. Oct 11, 2026🎙️ ارداویراف‌نامه | کاری از اَنارام سفری شگفت‌انگیز به جهان واپسین؛ روایتی از باورها و ان…
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →