TGViewer
زُروان | Zurvān زُروان | Zurvān @zuurvan · 1.6K subscribers
Post #261 661
• بانوی نشسته از میان‌رودان؛ پیکری کوچک، به یادگارمانده از پنج هزار سال پیش

در جنوب میان‌رودان، میان ۳۳۰۰ تا ۲۹۰۰ پیش از میلاد، در پایان دورهٔ اوروک و آغاز دورهٔ جمدت نصر، سنگتراشی تکه‌ای رودوکروزیت را به پیکر بانویی نشسته، با زانوی بالاآمده و تاجی بر سر، برید. این مهر آویزی با شمارهٔ ۱۹۸۸٫۳۸۰٫۱ ثبت شده و اکنون در نمایش نیست. چنین پیکرهایی هم بر مهرهای غلتان ایران و میان‌رودان و سوریه دیده می‌شوند و هم، به شکل مجسمهٔ تمام‌گرد کوچک، در شوش. امروز آن‌ها را «زنان گیس‌بافته» می‌نامند. بسیاری انگار سرگرم سفالگری یا بافندگی‌اند، اما شاید معنایی آیینی هم داشتند و نشان نیایش بودند.

سر بانو نیمرخ است و بینی‌اش برجسته. یک دستش آرام بر تن نشسته و کف دستش بر زانوی خم‌شده است، و زانوی دیگرش بالا آمده. ردیفی از گودی‌های ریز بر تاج و سینه و چشمش را شاید روزگاری با نگین پر می‌کردند.

از ۱۹۸۳ مارتین و سارا چرکاسکی در نیویورک آن را به موزهٔ متروپولیتن به وام داده بودند و در ۱۹۸۸ به موزه بخشیدند. مهر از ۱۰ سپتامبر ۱۹۸۷ تا ۱۰ ژانویهٔ ۱۹۸۸ در نمایشگاه «هنر در کوچکی» در همان موزه، در ۱۹۹۸ از ۷ ژانویه تا ۲۶ آوریل در نمایشگاه «مهری بر دل تو» در کتابخانهٔ مورگان در نیویورک، و از ۱۴ اکتبر ۲۰۲۲ تا ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۳ در نمایشگاه «او که نوشت» در همان کتابخانه دیده شد. بخش نگهدارندهٔ آن «هنر آسیای باختری باستان» است.

سنگ سرخ‌گل، چون دانهٔ اناری که در مشت سپیده‌دم مانده، کوچک و گرم می‌درخشد و بانو، با زانویی که چون ماهی نو بالا آمده و دستی آرام بر پا، سال‌هاست در نشستنی بی‌پایان آرام گرفته. چشم پرشده از نگین‌های رفته‌اش هنوز به جایی دور می‌نگرد، چنان‌که گویی هنوز منتظر نخستین باران خاک خشک است.
@Zuurvan
More from @zuurvan
  1. Oct 14, 2026• گرازی که پیش از جهش ایستاده؛ کوزهٔ گلین ایلامی آغازین از جنوب باختری ایران در جنوب باختر…
  2. Oct 13, 2026• بانوی پَدام‌پوش ساسانی؛ یادگاری از دیوارنگاره‌های کوه خواجه در خاور ایران، در کوه خواجه،…
  3. Oct 13, 2026📚 معرفی کتاب | فرگشت انسان؛ روایتی مصور از تاریخ پیدایش ما به انگلیسی؛ Evolution: The Hum…
  4. Oct 12, 2026• پیکرکی از روزگار اشکانی؛ روایتی از دل خاک شوش در ایران، شاید در شوش، میان سده‌های چهارم…
  5. Oct 11, 2026🎙️ ارداویراف‌نامه | کاری از اَنارام سفری شگفت‌انگیز به جهان واپسین؛ روایتی از باورها و ان…
  6. Oct 11, 2026• دو شیر بر حلقه‌ای از مفرغ؛ ایران، سدهٔ ششم پیش از میلاد در ایران، نزدیک سدهٔ ششم پیش از…
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →