در ایران، نزدیک سدهٔ یکم پیش از میلاد، سیمگری تکهای نقره را به شاخی بدل کرد که از پیشانیاش گربهای وحشی بیرون میآید. این جام از روزگار #اشکانی است، با شمارهٔ ۱۹۷۹٫۴۴۷ الف و ب، و اکنون در نمایش نیست. نام آن در زبان باستان شناسان جام نوشیدنی است، یعنی جامی که از سوراخ پیش آن شراب روان میشود. جامهای پرنقش و ظرفهای جانورسر در دورههای پیش از #هخامنشی، هخامنشی و اشکانی در پهنهای از خاور تا باختر ایران به کار میرفتند و شاید کالای شکوه درباریان بودند.@Zuurvan
شاخ به پیشتنهٔ سیاهگوشی میانجامد و ناودانی برای ریختن در میانهٔ سینهٔ او جا دارد. تاکی پرمیوه و آبطلاکاریشده بر سینهٔ سیاهگوش میپیچد و در سوی دیگر، حلقهای از پیچک لب جام را در برمیگیرد. اینها نشانهای دیونیسوس خدای شراب یونانیاند که با اسکندر به خاور آمد. سیاهگوش، تاک و زنان رقصنده را اشکانیان پذیرفتند و این نقشها در روزگار #ساسانی (۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی) هم ماندند.
اندازهٔ جام ۲۸٫۴ در ۱۳٫۱ در ۳۰٫۲ سانتیمتر است و از نقره با آبطلای جیوهای ساخته شده. موزهٔ متروپولیتن آن را در سال ۱۹۷۹ از منوچهر ملکزاده مکری در نیویورک خرید و در بخش «هنر آسیای باختری باستان» نگه میدارد. جام در ۲۰۰۰ در نمایشگاه «سال یکم» در نیویورک، در ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ در هاروارد در کمبریج، و از ۲۹ فوریهٔ ۲۰۲۴ تا ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵ در لوور پاریس دیده شد.
نقره زیر روشنایی، چون ماهی که از دل رود بیرون آمده، سرد و آرام میدرخشد و سیاهگوش، با دهان گشوده و تنی که هنوز در شاخ جا دارد، همیشه یک گام پیش از جهش ایستاده است. تاک زرین بر سینهاش مانند آتشی کوچک است که هیچ باد خاورِ دوری خاموشش نکرده.
Post #253
790

• سیاهگوش زرین بر جام نقرهای؛ شاهکاری از روزگار اشکانی