🔯 Azərbaycan–Türkiyə qardaşlığı Azərbaycanda hicab tərəfdarlarının etirazları ilə sınağa çəkilir

Əgər Bakı Ankaranın bu nümayişlərin təşkilində rol oynadığı qənaətinə gələrsə və Əliyev Ərdoğanın hegemonluq ambisiyalarından şübhələnərsə, Azərbaycan Türkiyəyə qarşı tarazlıq yaratmaq məqsədilə Rusiya ilə münasibətlərini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra və sionist rejimlə hərbi-təhlükəsizlik əlaqələrini daha da gücləndirə bilər.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan BMT Baş Assambleyasındakı çıxışında hicab qadağalarını tənqid etdikdən sonra “Azərbaycan–Türkiyə qardaşlığı müəyyən çətinliklər yaşayır”. Onun çıxışı müttəfiq Azərbaycanın yeni məktəbli forması qaydalarının tətbiqindən dərhal əvvələ təsadüf edib. Bəzi məktəb rəhbərləri həmin qaydaları hicab qadağası kimi şərh ediblər.

Bundan sonra Türkiyədə sosial şəbəkə istifadəçiləri Azərbaycanda tətbiq edildiyi iddia olunan hicab qadağasını tənqid etməyə başlayıblar. Elə həmin vaxt Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev hakim partiya qarşısındakı çıxışında ad çəkmədən bəzi ölkələri Azərbaycanın daxili işlərinə qarışmaqda ittiham edib.

O vaxtdan bəri Azərbaycanda hicabın müdafiəsi məqsədilə bir sıra etiraz aksiyaları keçirilib. Eyni zamanda, hakimiyyətin bu cür fəaliyyətlərin əlaqələndirilməsi üçün istifadə oluna biləcək bir neçə sosial şəbəkə platformasını blokladığı barədə məlumatlar yayılıb.

Məsələnin tarixi və ictimai kontekstinə nəzər salsaq, Azərbaycan əhalisinin əksəriyyəti şiə müsəlmanlardan ibarət olan, lakin tarixən dünyəvi xarakter daşıyan cəmiyyətdir. Onun müttəfiqi Türkiyə isə əhalisinin əksəriyyəti sünni müsəlmanlardan ibarət olan və getdikcə daha çox islamçı siyasi meyillərin gücləndiyi cəmiyyət kimi xarakterizə olunur.

Hər iki ölkənin əsas xalqları türk mənşəlidir və onların rəhbərləri onilliklər ərzində ikitərəfli münasibətləri məşhur “Bir millət, iki dövlət” ifadəsi ilə təsvir ediblər.

Buna baxmayaraq, Azərbaycanda hicab tərəfdarlarının etirazları Azərbaycan–Türkiyə qardaşlığını sınağa çəkir. Çünki bəzi şəxslər Türkiyədən olan qüvvələrin bu aksiyaların təşkilində müəyyən, lakin hələ aydınlaşdırılmamış rol oynadığından şübhələnirlər.

Həmin şəxslərin müstəqil fəallar, yoxsa hansısa formada Türkiyə dövləti ilə əlaqəli qüvvələr olması barədə müxtəlif ehtimallar irəli sürülür.

Ədalət naminə qeyd etmək lazımdır ki, hadisələrdə İranın ehtimal olunan rolu ilə bağlı da oxşar şübhələr mövcuddur. Lakin diqqətçəkən məqam budur ki, bəzi azərbaycanlılar artıq türkiyəli qardaşlarının onlara arxadan zərbə vurub-vurmadığını düşünməyə başlayıblar.

İranın Azərbaycanın sionist rejimlə yaxın münasibətlərinə qarşı kəskin mənfi münasibəti çoxdan məlumdur. Ancaq Türkiyə yalnız Qəzza müharibəsi səbəbindən sionist rejim münasibətləri kəskinləşdikdən sonra müttəfiqi Azərbaycanın Təl-Əvivlə əlaqələrindən narahat olmağa başlayıb.

Məsələnin tarixçəsinə nəzər salsaq, “Foreign Policy” nəşri 2012-ci ildə sionist rejimin Azərbaycandan İrana qarşı gizli hərbi əməliyyatlar üçün baza kimi istifadə etməyi planlaşdırdığını yazmışdı.

Daha sonra, 2025-ci ilin yayında İranın dövlət televiziyası sərhəd bölgəsində yaşayan sakinlərin ifadələrini yayımlamışdı. Həmin şəxslər 12 günlük müharibə zamanı sionist rejim qırıcılarının və pilotsuz uçuş aparatlarının Azərbaycan ərazisindən İrana keçdiyini gördüklərini iddia etmişdilər.

Daha yaxın tarixdə isə CNN 2026-cı ilin iyununda sionist rejim xüsusi təyinatlılarının Azərbaycanın cənubunda yerləşərək İrana qarşı kəşfiyyat məlumatlarının toplanması və dron əməliyyatları həyata keçirdiyini bildirmişdi.

Məqalədə bu hadisələr “Üçüncü Körfəz müharibəsi” adlandırılan münaqişə ilə əlaqələndirilirdi.

Azərbaycan həmin iddiaları rədd edib. Məlumatlara görə, CNN məqaləni geri götürməkdən imtina etdikdən sonra Azərbaycan telekanala qarşı məhkəmə iddiası da qaldırıb.

Bütün bunlara baxmayaraq, sionist rejim Azərbaycanın əsas hərbi tərəfdaşlarından biridir. İlham Əliyev bu yaxınlarda Azərbaycanda ilk sionist rejim silah zavodunun açılış mərasimində də iştirak edib.

Bütün bunlar, şübhəsiz ki, sionist rejimlə yeni rəqabət şəraitində olan Türkiyəni narahat edir.

Buna görə də Türkiyədən olan qüvvələrin — istər həqiqətən müstəqil fəallar olsunlar, istərsə də hansısa formada dövlətlə əlaqəli şəxslər — Azərbaycanın sionist rejimlə münasibətlərinə cavab olaraq hicab tərəfdarlarının etirazlarının təşkilində rol oynaması ehtimalı mövcuddur.

Lakin indiki mərhələdə bunun həqiqətən belə olduğu qənaətinə gəlmək tezdir.

Əgər Əliyev hadisələri bu şəkildə qiymətləndirərsə, 2025-ci ilin avqustunda razılaşdırılmış “Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu”nun (TRIPP) Rusiyanın bütün cənub sərhədləri boyunca Türkiyənin rəhbərlik etdiyi NATO hərbi-logistika dəhlizi kimi istifadə edilməsinə icazə vermək məsələsinə yenidən baxa bilər.

Əliyev Ərdoğanın hegemonluq ambisiyalarından şübhələnərsə, Azərbaycan Türkiyənin təsirini tarazlaşdırmaq məqsədilə Rusiya ilə münasibətlərini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra və sionist rejimlə hərbi əlaqələrini daha da gücləndirə bilər.

Belə bir ssenaridə Əliyevin Ərdoğana siyasi mesaj vermək məqsədilə ötən il Qazaxıstanın etdiyi kimi, simvolik olaraq İbrahim razılaşmalarına qoşulması ehtimalını da istisna etmək olmaz. Bundan əlavə, o, Mərkəzi Asiyadakı digər həmkarlarını da eyni addımı atmağa təşviq edə bilər.

Bu halda sionist rejim Mərkəzi Asiya ölkələrinin Rusiyanın təsirini tarazlaşdırmaq siyasətində Türkiyənin oynadığı rolu əvəz edə bilər və Kremlin də buna etiraz etməsi gözlənilmir.

Mənbə: Korybko

✡️ Abunə olun