🔵چین کل صنعت هوش مصنوعی در «سیلیکون‌ولی» را شبیه به یک کلاهبرداری جلوه داد.
✍️ ریکاردو

دولت آمریکا ۳ سال تلاش کرد تا جلوی چین را در ساخت هوش مصنوعی رقابتی بگیرد، اما این تلاش‌ها نتیجه‌ای کاملاً معکوس و فاجعه‌بار داشت.

ماجرا از این قرار است:

دیروز، یک استارتاپ چینی به نام «دیپ‌سیک» (DeepSeek) مدل جدیدی از هوش مصنوعی خود را با نام V4 منتشر کرد. این مدل از نظر عملکرد با بهترین مدل‌های OpenAI و Anthropic برابری می‌کند، اما با یک‌هفتم قیمت!

نکته‌ای که غرب را وحشت‌زده کرده این است: برای اولین بار، این مدل بر پایه تراشه‌های چینی ساخته شده است، نه تراشه‌های آمریکایی.

برای درک بهتر موضوع:
از سال ۲۰۲۲، آمریکا صادرات تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی به چین را ممنوع کرد. کل استراتژی آمریکا بر این فرض بود که اگر چین به سخت‌افزارهای برتر «انویدیا» (Nvidia) دسترسی نداشته باشد، نمی‌تواند هوش مصنوعی پیشرو بسازد. اما DeepSeek ثابت کرد که این فرض غلط است.

مدل V4 آن‌ها روی تراشه‌های «اسند» (Ascend) شرکت هواوی آموزش دیده و اجرا می‌شود. هواوی ماه‌ها مستقیماً با DeepSeek همکاری کرد تا مطمئن شود V4 روی تمام پردازنده‌های هوش مصنوعی این شرکت به خوبی اجرا می‌شود.

«جن‌سون هوانگ» (مدیرعامل انویدیا) اخیراً در پادکستی پیش‌بینی کرده بود: «روزی که DeepSeek ابتدا روی هواوی عرضه شود، روز وحشتناکی برای ملت ما خواهد بود.» و آن روز، دیروز بود.

اعداد و ارقام باورنکردنی هستند:
هزینه DeepSeek V4 به ازای هر میلیون توکن خروجی ۳.۴۸ دلار است. در حالی که جدیدترین مدل OpenAI (یعنی GPT-5.5) حدود ۳۰ دلار و مدل کلود (Claude) حدود ۲۵ دلار هزینه دارند. عملکرد تقریباً مشابه، اما ۷ برابر ارزان‌تر!

مدیر فناوری اوبر (Uber) اعتراف کرد که آن‌ها کل بودجه هوش مصنوعی سال ۲۰۲۶ خود را تنها در ۴ ماه با استفاده از ابزارهای Anthropic خرج کرده‌اند. اگر اوبر از DeepSeek استفاده می‌کرد، همان بودجه به جای ۴ ماه، ۷ سال دوام می‌آورد.

اما قیمت، مسئله اصلی نیست؛ داستان واقعی در گزارش فنی DeepSeek نهفته است:
آن‌ها حتی بنچمارک‌هایی (آزمون‌های سنجش) را که در آن شکست خورده‌اند منتشر کردند! هر شرکتی معمولاً فقط تست‌هایی را نشان می‌دهد که در آن‌ها برنده شده است. DeepSeek مقایسه کامل خود با مدل‌های گوگل و OpenAI را منتشر کرد و نشان داد که در برخی موارد ۳ تا ۶ ماه از آن‌ها عقب‌تر است؛ اما برایشان مهم نیست، چون اختلاف قیمت آن‌قدر زیاد است که برای ۹۰ درصد کاربردها، این تفاوت عملکرد ناچیز اصلاً اهمیتی ندارد.

بنابراین، کنترل صادرات آمریکا نه تنها سرعت چین را کم نکرد، بلکه به استقلال آن‌ها شتاب بخشید. چون توسعه‌دهندگان چینی مجبور بودند با منابع محدود مدل‌های خود را آموزش دهند، یاد گرفتند که چگونه هوش مصنوعی را به شدت بهینه‌تر بسازند. این محدودیت، اکنون به مزیت رقابتی آن‌ها تبدیل شده است.

در حالی که شرکت‌های آمریکایی در مسیر مخالف حرکت می‌کنند:
قیمت مدل GPT-5.5 Pro حدود ۱۸۰ دلار به ازای هر میلیون توکن است؛ یعنی ۵۱ برابر گران‌تر از DeepSeek V4 برای کاری مشابه!

وزیر بازرگانی آمریکا تایید کرد که علیرغم تاییدیه‌های ماه ژانویه، عملاً هیچ محموله تراشه پیشرفته انویدیا به چین ارسال نشده است. با این حال، چین بدون تراشه‌های آمریکایی و با کسری از هزینه، هوش مصنوعی پیشرو ساخت.

واکنش بازار گویای همه چیز است:
سهام شرکت‌های تراشه‌سازی چینی مثل SMIC حدود ۱۰ درصد و Huahong حدود ۱۵ درصد جهش کرد. در مقابل، رقبای چینی DeepSeek مثل Zhipu AI سقوط کردند چون V4 آن‌ها را هم از میدان به‌در کرده است.

دیپسیک (DeepSeek) مدل قیمت‌گذاری سیلیکون‌ولی را شبیه به یک کلاهبرداری نشان داده است. شرکت‌های فناوری آمریکا امسال ۶۵۰ میلیارد دلار صرف زیرساخت‌های هوش مصنوعی کردند؛ اما DeepSeek به جهان نشان داد که می‌توان با هزینه‌ای ناچیز به همان نتیجه رسید.

قرار بود کنترل صادرات، برگ برنده آمریکا باشد. در عوض، به چین یاد داد که چگونه بدون تراشه‌های آمریکایی و با قیمت‌هایی که هیچ‌کس توان رقابت با آن‌ها را ندارد، برنده شود.

جن‌سون هوانگ درست می‌گفت؛ این یک نتیجه فاجعه‌بار است، اما نتیجه‌ای است که خودِ آمریکا بستر آن را فراهم کرد.

https://x.com/Ric_RTP/status/2048026064228638964?s=20
🔻پیوند به این فرسته در X:
https://x.com/FGhoddoussi/status/2048352305687216609?s=20
@BetweenDichotomies