ترامپ یا احمدی نژاد!

✍️ علی گرجی

چند سال قبل، یادداشتی در فضای مجازی پخش شد که گفته می‌شد نوشته یک روزنامه‌نگار افغانستانی است که در روزنامه "۸ صبح" افغانستان چاپ شده است. خلاصه حرفش این بود که احمدی نژاد از آسمان نیفتاده، از میان همین مردم (ایران) بیرون آمده، خصلت‌های خوب و بد این مردم را در خود دارد. یا اگر از سوی دیگر نگاه کنیم، طبقات، صنوف و گروه‌های موجود در ایران، هرکدام مقداری احمدی‌نژاد در خود دارند.

فارغ از اینکه آن متن نوشته خبرنگار افغانستانی بود یا از کرامات و معجزات فضای مجازی و بدون توجه به میزان درستی یا نادرستی محتوای یادداشت (که موضوع بحث من در اینجا نیست)، نمی‌دانم چرا چند روزی است که با شنیدن مصاحبه‌ها و سخنرانی‌های دونالد ترامپ و بخصوص سخنرانی اخیر او در سازمان ملل، یاد آن نوشته افتاده‌ام!

ایالات متحده، همواره خود را پیشتاز در دموکراسی و تساهل اجتماعی و سیاسی می‌داند. گفته می‌شود موسسین و رهبران این کشور در ۲۵۰ سال قبل و تا مدت‌ها بعد از آن با نگاهی باز، مداراگر، آزادی‌خواهانه و انسان‌مدار، بنیان‌های محکم و استواری را در آن ایجاد کردند که در طول این دو و نیم قرن، سمبل و شاخص دموکراسی، آزادی و کرامت انسانی بوده است. این شاخص‌ها در قانون اساسی این کشور و در بسیاری از قوانین موضوعه مصوب مجلسین، برجستگی و نمود دارد.

اما از حدود ۷۰-۸۰ سال قبل شاهد چرخشی تدریجی در سیاست‌های آن کشور بوده‌ایم که ناقض اصول بالا، بخصوص در سیاست خارجی‌اش بوده‌ است. این روند نزولی (با همه افت‌و‌خیزهایش) در نگاه رهبران آمریکا ‌که گویا مالک دنیا و مافیها هستند از بعد از جنگ جهانی دوم ایجاد شده تا اکنون که نوبت به ترامپ رسیده است.

مواضع ترامپ نه با معیارهای برابری انسانی و نه حتی با موازین مندرج در قانون اساسی و دیگر قوانین موضوعه این کشور تطابق دارد. گویا در نگاه او همه کشورها، رهبران و مردم دنیا، می‌بایست منتظر فرامین لحظه‌ای و دستورات آنی وی باشند و جمله به جمله از آنها تبعیت کنند. در نگاه ترامپ هیچ قانون و مصوبه بین‌المللی معتبر نیست، اگر بر منافع او (یا آمریکا) منطبق نباشد. از نظر او همه ارگان‌های بین‌المللی که حتی توسط قدرت‌های بزرگ، مثلا برای حفظ نظم جهانی تاسیس شده‌اند قابل تهدید و تخریب و خروج هستند اگر کوچکترین نظر نامساعدی ابراز کنند که با مزاج او جور در نیاید!

برای ترامپ پاسخ در لحظه مهم است، حتی اگر با گفته‌های چند روز یا حتی چند ساعت قبل خودش در تناقض باشد. به همین بی‌منطقی و همینقدر خودخواهانه. اما این آقای ترامپ از کجا آمده و مواضعش چقدر با روحیات مردم آمریکا هماهنگی و همخوانی دارد؟ ترامپ از آسمان نیفتاده و از میان همان جامعه بیرون کشیده شده است.

واقعیت این است که اگر دو ساحل شرقی و غربی آمریکا (نیویورک و کالیفرنیا) که بیشتر تکنوکرات هستند را استثنا بدانیم، ساکنین نیمه میانی از نبراسکا و مونتانا در شمال، تا اوکلاهما و تگزاس در جنوب، دارای خلق‌وخوی ترامپی هستند! خودشان  به خودشان رِد نِک (گردن سرخ = red neck) می‌گویند، کنایه از اینکه پشت گردن‌هایشان در زیر آفتاب سوخته و استعاره از فرهنگ پائین و تعصب بالا دارد. "رِد نِک"ها خصلت‌هایی دارند که علیرغم سطح دانش و اطلاعات عمومی پائین، اصرار و عقده بی‌جایی نسبت به بزرگ و درجه اول نشان دادن خود و آمریکا دارند. همیشه حق با آن‌هاست و آن‌ها بهترین و برترین مردم دنیا هستند. همواره باید در صدر نشینند.

ترامپ میلیاردر با عصای معجزه‌آسای پوپولیسم، از میان همین مردم نسبتا فقیر برخاسته و آنان را نمایندگی می‌کند (فقیرتر، نسبت به تکنوکرات‌های شرق و غرب) و همین مردم برای او راهپیمایی چندین کیلومتری به راه می‌اندازند. گویی هر " رِد نِک " آمریکایی مقداری ترامپ در درون خود دارد!

🆔@VoNoKh