44- گزارشی از نشست اول تاریخ فلسفه غرب (قسمت سوم)

#مسعود_زنجانی
@vivaphilosophy

ج - «چگونگی» تاریخ فلسفۀ غرب:
جا- روشهای مختلف برای آشنایی با فلسفه / فلسفه غرب

1 - روش فیلسوف محور (تاریخی): 👇👇👇

آشنایی با فیلسوفان مختلف و گفتگوی تاریخی آنها نظیر سقراط، افلاطون و ارسطو، اپیکور، فلوطین، آگوستين، آنسلم، آكويناس، دكارت، اسپينوزا، لايب نيتس، پاسكال، لاك، باركلي، هيوم، روسو، كانت، هگل، ماركس، كيركگور، نيچه، ويتگنشتاين، وايتهد، هایدگر، و سارتر. سير تاریخی این گفتگو از يونان و روم باستان آغاز مي شود، و سپس به ادوار بعدي، سده های میانه (قرون وسطی) و عصر جدید، و نهایتاً دورۀ معاصر می رسد.
اين روش در فراگيري فلسفه فوق العاده است، زيرا فلسفه، به معناي واقعي كلمه، گفت وگوي 2600 ساله ميان افراد و نسل ها است. بهترين كار براي دريافتنِ منطقِ اين گفت و گو، از نقطۀ آغاز خود، در حدود 600 سال پيش از ميلاد مسيح، تا به امروز، اين است كه خود در جريان اين گفت وگو وارد شويم. با اينهمه اين رويكرد براي برخي افراد رضايت بخش نيست، زيرا به امور مورد علاقۀ آنها، يعني تفكر و بحث در باب مسايل فلسفي، نمي پردازد. (💥روش انتخابی ما)

2 - روش شاخه محور (جغرافیایی):👇👇👇

آشنایی با شاخه هاي مختلف فلسفه که به استعاره مي توان آنها را «جغرافيای فلسفه» ناميد؛ شاخه هايي نظير متافيزيك، معرفت شناسي، فلسفۀ منطق، فلسفۀ زبان، فلسفۀ ذهن، فلسفۀ علم، فلسفۀ دين، فلسفۀ اخلاق، فلسفۀ سياسي، فلسفۀ حقوق، فلسفۀ تاريخ، فلسفۀ هنر، و... .

3 - روش مسأله محور (موضوعی): 👇👇👇

آشنایی با مسايل فلسفي و تلاش براي حل آنها؛ مسايلي كه با موضوعاتي نظير خدا، حقيقت، اخلاق، ذهن، علیت، عدالت، آزادی عشق، مرگ و مانند آن. به طور خلاصه، اهداف اصلي اين روش عبارتند از: آشنا كردن دانشجويان با برخي از بنيادي ترين مسايل در فلسفه، نشان دادن راه حل هاي گوناگون براي آن مسايل، درگير كردن افراد براي ارزيابي اين راه حل ها، و در نهايت اينكه در باب هر يك از اين مسايل افراد خود تصميم بگيرند و نظرگاهي را شخصاً اختيار كنند.

4 - روش جریان محور (نگرشی): 👇👇👇

آشنایی با رویکردها، جنبشها، جریانها، سنّتها، مکتبهای متفاوت فلسفی مانند رئالیسم، ایده آلیسم، عقل گرایی، تجربه گرایی، نسبی گرایی، پدیدارگرایی، پدیدارشناسی، اگزیستانسیالیسم، پست مدرنیسم و ....

5 - روش یونان محور (طوماری): 👇👇👇

آشنایی با فیلسوفان يونانيانِ باستان خصوصاً سقراط، افلاطون و ارسطو كه در ادوار بعدی فوق العاده تاریخساز بوده اند. پیشفرض این روش این است که تمام فلسفه غرب یک حاشیه انتقادی بر فلسفه یونان بوده است. ريچارد كريل مي گويد از آنجا كه بقيۀ تاريخ فلسفه بر انديشۀ يونانيانِ باستان بنا مي شود، اين رويكرد مبناي درستي را براي دانشجويان فراهم مي آورد تا به مطالعات بيشتري در فلسفه بپردازند. با اين وجود، برخي دانشجويان كه احتمال نمي دهند دورۀ درسي ديگري را در فلسفه بگذرانند يا مطالعات بيشتري در اين زمينه داشته باشند، اين رويكرد را رضايت بخش نمي يابند، زيرا از انديشمندان بسياري غفلت مي شود. این روش را با تمثیل می توان «طوماری» نامید.


🌟 اگرچه روش اول از روشهای پنجگانه فوق، به معنای خاص، "روش تاریخی" نامیده شده است، چرا که این روش به ترتیبات و تقدم و تاخر زمانی فیلسوفان پایبند است، اما نباید از یاد برد که تمامی روشها، به معنای عام تری که پیشتر در "نسبت فلسفه با تاریخ" و "چرا تاریخ؟" گفته شد، روشهای تاریخی هستند.

آذرماه 1394