Навошта цягнуць у Еўропу архаіку

Гісторыя чалавецтва, асабліва дынамічных апошніх стагоддзяў, часам тлумачыцца ў тым ліку праз прызму супрацьстаяньня мадэрна і архаікі, альбо (умоўна кажучы) метафізічных Гораду і Вёскі. Там, дзе хутчэй адбывалася мадэрнізацыя, і адначасова ўрбанізацыя – там прагрэс ішоў хутчэй (калі абмяляваць складаныя працэсы коратка і схематычна). Дарэчы, мадэрнізацыя ранняга капіталізму праходзіла зусім не лагодна і мякка – дзіцячая і жаночая праца, агароджваньне (гвалтоўны згон з зямлі ў Англіі, каб ішлі працаваць на заводы) і гэтак далей.

У Еўропе мадэрнізацыя ва ўсіх сэнсах прайшла раней за астатнія рэгіёны, умоўная Вёска мадэрнізавалася і ментальна, і тэхналагічна. Здавалася ж, развівайся далей, адказвай на новыя выклікі часу.

Але недзе на мяжы 2000-х камусьці прышла ў галаву плённая дэбютная ідэя – а давайце мы запусьцім у Еўропу афрыканскую і блізкаўсходнюю вёску. Неяк сумна нам жывёцца без архаікі, з еўрапейскай архаікай мы пакончылі, давайце мы запусьцім у Еўропу ісламскую архаіку. Бюдзем траціць сілы, рэсурсы, бюджэты, каб іх перавыхаваць і інтэграваць. Вось гэта сапраўная крутая задача сапраўднага еўрапейскага гуманіста, а не нейкі там мяшчанскі кветнік перад сваім домам!

Раней жа, да 2000-х, у Еўропу прыязджалі рэальныя дактары і інжэнеры, плюс шэйхі ды мільянеры. Прыязджалі, бо хацелі жыць як парыжане і лонданцы. Прагнулі ўліцца (і ўваходзілі) у еўрапейскую эліту. Яны, гэтыя шейхі, хацелі жыць у Лонданах і Парыжах, і геграфічна, і культурна. Яны былі паспяховыя і адукаваныя, нярэдка і багатыя – пераважна толькі такіх і пускалі ў Еўропу. І ніхто (прынамсі, я) не быў супраць такой легальнай міграцыі, якая прыносіла карысьць прымаючым краінам.

А цяпер - значная (большая) частка тых, хто на лодачках перапраўляецца ў Еўропу, мала што ўмеюць у сённяшнім тэхналагічным еўрапейскім сьвеце. У большасьці зь іх няма ані вышэйшай, ані спецыялізаванай тэхнічнай адукацыі, многія не валодаюць мовай той краіны, у якую накіроўваюцца. Таму ў жыцьці ў Эўропе ў іх дэ-факта тры варыянты – альбо ў нізкааплатную фізічную працу, якая спараджае нянавісьць і фрустрацыю, альбо на пособіе, альбо ў крымінал.

А яшчэ забаўна назіраць, як “прагрэсісты”, якія ўсё жыцьцё змагаюцца з хрысціянскай рэлігіяй, за змяншэнне яе ўплыву на грамадзтва, раптам вазлюбілі іншую рэлігію -- іслам, якая, у адрозьненні ад хрысьціянства, не спрабуе рэфармавацца і прыстасавацца да сучаснага света. Можа ўспомнім, якія лозунгі крычаць на шэсьцях і вернікі гэтай рэлігіі? За правы чалавека? За дыверсіці? За мір ва ўсім сьвеце?) Не, лозунг у іх адзін, на ўсе выпадкі – “Алах акбар”.

Было ў Эўропе занадта чысьценька, культурненька, дабрабыт, якасьць -- гэта не правільна, мы, еўрапейцы, гэта не заслужылі, гэта ўсё з-за каланіянізму і эксплуатацыі. Давайце выбачымся перад Поўднем і праявім разнастайнасьць – каб побач з Эйфелевай вежай было трошкі Магадыша, трошкі Карачы. Затое дыверсіці!