🎯 فوکویاما می‌خواهد با انتشار خودزندگی‌نامۀ تازه‌اش از شرِ بدنامی «پایان تاریخ» خلاص شود

♦️گال بکرمن، آتلانتیک — از کتاب مشهور فرانسیس فوکویاما، «پایان تاریخ و واپسین انسان»، که در سال ۱۹۹۲ منتشر شد، بوی آرمان‌شهر به مشام می‌رسید. گویی این کتاب در پایان جنگ سرد نوید جهانی را می‌داد که در آن لیبرال‌دموکراسی همۀ نظام‌های سیاسی رقیب را از میدان به در کرده بود و مردم می‌توانستند با خیال راحت روی صندلی‌های راحتیِ ارزان‌قیمتشان لم بدهند و به سلامتیِ پایان همۀ ستیزه‌جویی‌ها بنوشند. بااین‌حال، فوکویاما این روزها اصرار دارد که اگر خوانندگان کتابش را تا آخر می‌خواندند، دیگر تصور نمی‌کردند چنین آیندۀ آرام و بی‌دغدغه‌ای در انتظارشان است.

♦️فوکویاما به‌تازگی زندگی‌نامۀ خودنوشتش را با عنوان «در قلمرو واپسین انسان» منتشر کرده است؛ کتابی که امیدوار است با انتشارش از شر شهرتی خلاص شود که پیداست دیگر تاب تحملش را ندارد. آنچه در کتاب پیشین او صرفاً تأملی هشدارآمیز در حاشیۀ بحث به نظر می‌رسید، حالا به دغدغۀ اصلی فوکویاما تبدیل شده است.

♦️فوکویاما «پایان تاریخ» را در دورانی نوشت که آمریکا سرمست از پیروزی در جنگ سرد بود و دیوار برلین به تلی از آوار تبدیل شده بود. اما رویدادهای سه دهۀ گذشته، از حملات یازده سپتامبر و جنگ‌های عراق و افغانستان گرفته تا ظهور ترامپ، تصویری متفاوت از آینده پیش روی ما گذاشته‌اند. فوکویاما هم این تحولات را به‌خوبی می‌شناسد، اما چنان در موضع دفاع از نظریۀ خود قرار گرفته که حاضر نیست بپذیرد ناچار شده از دیدگاه‌های پیشینش عقب‌نشینی کند.

♦️آن دیدگاه‌ها سرشار از خوش‌بینی و شور پیروزی بودند، اما فوکویاما حالا با لحنی به‌مراتب تیره‌تر از لیبرال‌دموکراسی سخن می‌گوید. لیبرال‌دموکراسی این روزها در نظر او بیشتر به بن‌بستی هولناک در تاریکی شب می‌ماند. او همچنان به آرمان‌های دموکراسی باور دارد، اما دریافته است که دموکراسی گردی جادویی نیست که بتوان آن را روی هر کشوری پاشید و انتظار داشت همه‌چیز درست شود.

🔗 آنچه خواندید برگرفته از مطلب «The Sadness of Being the ‘Last Man’» نوشتۀ گال بکرمن است که در تاریخ ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ در مجلۀ آتلانتیک منتشر شده است.

@tarjomaanweb