🎯 حکومتی که فناوری فرسوده‌اش کرده است

♦️ویلیام دیویس، نیواستیتسمن — تا همین حدود ۱۵ سال پیش، انتقاد از محصولات و خدمات سیلیکون‌ولی خلاف جریان غالب و حتی تحریک‌آمیز تلقی می‌شد. اما با انتشار کتاب «تو یک گجت نیستی» اثر جرون لَنیر در سال ۲۰۱۰ و «توهم شبکه» اثر یوگنی موروزوف در سال ۲۰۱۱، گونۀ تازه‌ای از ادبیات انتقادی شکل گرفت که بعدها «واکنش منفی به فناوری» نام گرفت.

♦️پس از فروکش‌کردن جنبش‌های مردمی امیدوارکننده‌ای که شبکه‌های اجتماعی به شکل‌گیری آن‌ها کمک کرده بودند، از بهار عربی تا جنبش اشغال، در سال ۲۰۱۶ تصویر تهدیدآمیزتری از سیاست دیجیتال پدیدار شد؛ زمانی که مشخص شد داده‌های فیس‌بوک برای هدف‌گیری رأی‌دهندگان در بریتانیا و ایالات متحده، به‌ترتیب در کارزار برگزیت و کمپین دونالد ترامپ، به کار گرفته شده‌اند.

♦️کتاب «عصر سرمایه‌داری نظارتی» نوشتۀ شوشانا زوبوف در سال ۲۰۱۸ این احساس عمومی را تقویت کرد و پشتوانه‌ای از تحلیل تجربی دقیق در اختیارش گذاشت: فناوری‌هایی که زمانی وعدۀ آزادی و اجتماع می‌دادند، حالا برای دستکاری کاربران به کار گرفته می‌شوند. امروزه بخش غیرداستانی کتاب‌فروشی‌ها پر است از مرثیه‌هایی دربارۀ عصر تاریک تازه‌ای که توجه ما را تباه می‌کند، به سلامت روانمان آسیب می‌زند و به کودکان صدمه می‌زند.

♦️در تصور عمومی، سیلیکون‌ولی آخرین نشانه‌های تأثیرگذاری سیاسیِ از پایین به بالا را نیز از دست داده و حالا با شرکت‌هایی مانند پالانتیر گره خورده است؛ شرکتی که هوش مصنوعی را در خدمت ماشین جنگی ترامپ و اعمال خشونت‌آمیز «غرب» قرار می‌دهد. پس از این تحولات تیره‌وتار، جیل لپور در کتاب «ظهور و سقوط دولت مصنوعی» این بدبینی را یک گام دیگر پیش می‌برد.

♦️لپور تصویری کابوس‌وار ترسیم می‌کند از اینکه دموکراسی ــ مشخصاً در ایالات متحده ــ چگونه تحت تأثیر نیروهای خودکارسازی، نظارت و کنترل فاسد شده است. اما نباید نیمه دوم عنوان کتاب شما را به اشتباه بیندازد: او به ما می‌گوید این استعمارِ فناورانه «محکوم به شکست» است، اما کتاب سرنخ چندانی درباره اینکه «سقوط فناوری» چگونه یا چرا رخ خواهد داد به دست نمی‌دهد. جز اینکه «دولت مصنوعی» هنوز به واقعیتی تثبیت‌شده تبدیل نشده و معمارانش هم آن‌قدر که خودشان تصور می‌کنند باهوش نیستند.

🔗 آنچه خواندید برگرفته از مطلب «Silicon Valley is coming for our democracy» نوشتۀ ویلیام دیویس است که در تاریخ ۲۰ آگوست ۲۰۲۶ در نیواستیسمن منتشر شده است.

@tarjomaanweb