41 фоиз судьялар судга босим бор деб ҳисоблайди

Ҳуқуқшунос олим Ботиржон Қосимов 2021 йилдаги илмий ишида Ўзбекистондаги суд ҳокимиятининг мустақиллигига хавф туғдирувчи омилларни ва тўсиқларни чуқур тадқиқ қилган.

Жумладан, Қосимовнинг фикрича:

“Ўзбекистонда суд ҳокимиятининг мустақиллигига нисбатан тўсиқлар сиёсий органларнинг суд тизимига ҳамда юқори суд органларининг қуйи судларга судларнинг функционал вазифасига дахлдор бўлмаган кўрсатмаларни бериш ҳамда ижро ҳокимияти ва прокуратура органларининг таъсиридан келиб чиқаётгани баён этилган.

Ўзбекистонда судьялар ўртасида ўтказилган сўров натижалари 2016 йилга қадар судьяларга асосан миллий хавфсизлик ва прокуратура органлари босим ўтказиб келганини кўрсатган. Шунингдек, ҳозирда ҳам 60 % судьялар фаолиятида уларнинг мустақиллигини поймол этишга уриниш ҳолатлари кузатилади, 36 % судьяларга охирги 4 йилда мустақил қарор қабул қилишга таъсир кўрсатувчи юқоридан “телефон қўнғироқлари” бўлгани аниқланган.

Суд ҳокимиятининг мустақиллиги, 41,3 % судьяларнинг фикрича, ҳам ички (судьяларга суд раислари, юқори турувчи судларнинг босими, таъсири), ҳам ташқи (бошқа давлат ҳокимият органлари ва мансабдор шахслари, фуқаролар, оммавий ахборот воситалари ва блогерларнинг босими, таъсири) хавфлар остида қолмоқда”.

Албатта, Қосимов олиб борган бу сўров натижалари 2016 ва 2021 йилдаги даврларга оид. Лекин, ҳозир 2026 йил. Суд мустақиллиги ҳақида ҳозиргидек бонг урилган вақт бўлмаган бўлса керак.

Айни пайтда ҳамма бир-бирини айблаяпти. Лекин суд мустақиллигига хавф ҳар томондан юзага келади. Ташқи таъсир ҳам, ички таъсир ҳам камаймаган деб ўйлайман. Ҳар ҳолда, судьялар билан ва суд ходимлари билан доим фикр алмашиб турамиз. Айниқса, ҳозир судьялар ва суд ходимлари ўртасида холис сўров ўтказиладиган вақт. Албатта, бу сўров холис тараф томонидан, аноним тарзда ўтказилиши керак.

Биз реал ҳолатни кўришимиз керак ва ҳеч қандай яширадиган нарса бўлмаслиги керак.

👉@sudlarimiz