حکومت به درستی میداند که افسارگسیختگی سرکوب میتواند به واکنش گستردۀ داخلی و حتی بینالمللی ختم شود. درست به دلیل همین واکنشهای داخلی و بینالمللی است که طراحان دستگاه سرکوب ترجیح میدهند تا حد ممکن در مسیرهای قابلکنترلتری مثل انگ زدن، آزار و اذیت خانوادهها، بیکار کردن، محرومیت از تحصیل، بازکردن پروندههای قضایی متعدد، بازداشتهای بدون شکنجهٔ فیزیکی، شکنجههای فیزیکی بدون اثر ماندگار بر بدن زندانی، عدم ارائهٔ خدمات درمانی به زندانی بیمار و... گام بردارند و مقاومت مخالفان را در سرکوبی روزمره اما در بلندمدت طاقتفرسا و ویرانگر بشکنند. سرکوبی که در خفا و بدون اطلاعرسانی انجام میشود برای نهادهای سرکوبگر مطلوبتر است. یکی از اهداف سرکوب ایجاد ارعاب در جامعه و مشخصاً در بین فعالین سیاسی و اجتماعی است. اطلاعرسانی در مورد وضعیت بازداشتشدگان رخنهای در این سیستم سرکوب هوشمند ایجاد میکند.
بهترین زمان اطلاعرسانی کِی است؟
اطلاعرسانی هر لحظه و در هر زمانی از دستگیری مهم و به نفع فرد بازداشتشده است و میتواند در کاهش فشارها و حتی کاهش حکم نهایی موثر باشد. با این وجود بر اساس تجربیات فعالین بازداشتشده موثرترین دوره برای اطلاعرسانی بازۀ بین بازداشت فرد تا پایان بازجویی و انتقال او از بازداشتگاه به زندان است. هرچند اطلاعرسانی در هر زمانی به غیر از موارد خاص که در ادامه به آنها اشاره میکنیم مفید است، اثرگذاری آن در این دوره بیشتر و بهخصوص در روزهای اول بازداشت بیشینه است.
فعالانی که سابقهٔ دستگیری دارند تأکید میکنند که بازجویان از شوک وارد شده به فرد بازداشتی در لحظهٔ بازداشت استفاده کرده و پیش از آنکه او فرصت کند موقعیت خود را سنجیده و با محیط بازداشتگاه آشنا شود، بیشترین فشار را در ساعتها و روزهای اول به او وارد میکنند. در اغلب پروندهها روند بازجویی بیش از یک ماه طول نمیکشد. بر اساس تجربیات بازداشتشدگان میتوان گفت از آنجایی که معمولاً فشار روی زندانی در روزهای اول بیشتر است لزوم اطلاعرسانی برای کاهش این فشار تا حد ممکن نیز بیشتر از هر زمان دیگری است.
چه زمانی برای اطلاعرسانی درنگ کنیم؟
در مواردی که بازداشتهای گستردۀ خیابانی و به اصطلاح فلهای در اعتراضات سراسری اتفاق میافتد، بهتر است ۲۴ ساعت برای اطلاعرسانی صبر کنید. بسیاری از افرادی که در بازداشتهای دستهجمعی در اعتراضات خیابانی دستگیر شدهاند در همان ۲۴ ساعت اول آزاد میشوند و در آینده نیز دادگاهی برای آنها برگزار نمیشود. توصیه به عدم اطلاعرسانی دربارۀ این بازداشتیها از آن رو است که ممکن است توجه نیروهای امنیتی به فرد بازداشتی بیشتر شده و حساسیتی که در ابتدا وجود نداشته با اطلاعرسانی بیشتر شود. این در حالی است که بازداشتهای وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه اغلب هدفمند است و با برنامهریزی قبلی صورت میگیرد. فعالانی که سابقهٔ دستگیری دارند توصیه میکنند در صورتی که بازداشت هدفمند باشد (با و یا بدون حكم قضایی، انفرادی و یا گروهی) لحظهای در اطلاعرسانی درنگ نشود.
منبع، سایت و کانال اطلاعرسانی.