Стукачы на Акрэсціна. Лета 2020.

Улетку 2020 года мяне раз на тыдзень рэгулярна пераводзілі на дзянёк з карцэра ў звычайную камеру - найперш каб не памёр ад абязводжвання, а яшчэ каб спраўдзіць, ці дайшоў кліент да кандыцыі. Правяралі такое праз асабісты кантакт з пазаштатным супрацоўнікам адміністрацыі - стукачом.

У кожнай турме ці калоніі стукачоў поўна. Часам трапляеш у камеру, дзе ўсе, апроч цябе, "шпіляць" на адміністрацыю - і тры-чатыры пары вачэй раўніва высочваюць кожны твой рух ды змены мімікі. Пасля опер "выдзерне" з хаты, паслухае справаздачу і, калі пашанцуе, дасць пару цыгарэтаў.

Каб уцерціся ў давер і высветліць, што ў мяне наўме, стукачы клялі Лукашэнку, горача падтрымлівалі апазіцыю, але ўвага да спецыфічных пытанняў, цікавых оперу (крымінал, зашквар, стан здароўя, псіхічнае самаадчуванне, грошы, асабістыя стасункі з лідэрамі) выдавала шцірліцаў з галавой.

Звычайны менскі п'янтос з раёну, афрыканец на дэпартацыю, адстаўны вайсковец, бомж, пераседжаны блатны - усе браталіся, спачувалі і спрабавалі высветліць, што там у мазгах у гэнага Севярынца.

Улетку 2020 года топам у стукачоў было стаўленне да Пуціна. Расея цісне на Луку, Пуцін пляце сеці - ці ня спеліся раптам беларускія хрысціянскія дэмакраты з Масквой на глебе праваслаўя? А з вагнерамі знаёмы? А як думаеш, Паш, ёсць тут такія, хто з Пуціным вась-вась?

- Ёсць, канечне, - смяюся. - Лукашэнка.

Ну і, Паш, як там у карцэры без вады? Сэрца калоціцца? Сцены ціснуць? Млееш паціху? Галава кружыцца? Мульцікі (галюцынацыі) бачыш? Можа, ну яго к чорту - і схадзіць з начальнікам пагаварыць?

Больш за ўсё мяне ўразіў дзед-баксёр, які прасядзеў у турме, паводле ягоных словаў, 42 гады, і цяпер выпраўляўся ў чарговую камандзіроўку. Ён усё жыццё прамышляў рабаваннем, прыглядваў у крамах тых, хто разлічваўся вялікімі купюрамі, на выхадзе біў і забіраў гаманец, прапіваў, трапляўся, адседжваў і ехаў зноў. Правая рука ў яго ўжо вісела як плець, нават на расцяжку ня мог стаць як след, але левая - дзед хваліўся кароннай левай - ешчо работает, магу зарадзіць.

Дзед гадзінамі сядзеў на нары без матраса, гледзячы роўна перад сабой, і потым раптам выдаваў "ня ў броў, а ў глаз" - нібы страляў з кароннай левай:

- Дак а дзеньгі хто даёт?

———
📍У суботу чакаю тых, хто жыве ў Варшаве, на сустрэчу і прэзентацыю маёй кнігі: 23 траўня, 16:00, Kryniczna, 6.