Scientometrics

رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران در پیامی از من خواستند تا گزارش مربوط به خبرگزاری تسنیم را در ساینتومتریکس قرار دهم تا عدالت رعایت شود.

این گزارش (لینک) مربوط به "نشست خبری تبیین دستاوردها، پیشرفت‌ها و سیر صعودی رتبه علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران" می باشد و با حضور دکتر حسین قناعتی؛ رئیس دانشگاه، دکتر علی اکبری ساری؛ معاون پژوهشی، دکتر محمدحسین آیتی؛ معاون بین الملل، دکتر ماشاءاله ترابی؛ مدیر روابط عمومی و دکتر محمدحسین نکوفر؛ مدیر روابط بین‌الملل دانشگاه انجام شده است.

رئیس دانشگاه در این گزارش اعلام کرده اند که "در رتبه بندی سال ۲۰۲۴ سایمگو، دانشگاه علوم پزشکی تهران رتبه اول را در بین همه دانشگاه‌های کشور به دست آورد که این رتبه در جهان ۴۵۲ و در خاورمیانه با یک پله صعود درخشان در جایگاه پنجم قرار گرفته است."

در این گزارش به موضوعات مختلف از جمله بازنشستگی ها هم اشاره شده و رئیس دانشگاه گفته اند که "حتی یک نفر هم به دلیل بحران سیاسی سال گذشته از دانشگاه ما اخراج نشد". "برخی همانند دکتر هومن علیزاده در آمریکا استاد شده و سه ساله به دانشگاه ما نیامده بودند. طبق قانون وقتی استادی سه ماه غیبت داشته باشد باید به هیات تخلفات معرفی شود. ایجاد انضباط در دانشگاه برای من مهم بود. افرادی بودند که اسمشان به عنوان استاد دانشگاه بود اما به واقع در دانشگاه نبودند."
هر چند اینجا هم به موضوعات شفاف نبودن معیارهای بازنشتگی استاد ممتاز، چرایی برخورد دوگانه وزارت و دانشگاه در امر بازنشستگی و قانون دخالت وزارت در امر بازنشستگی اشاره نشده است. روزنامه اعتماد چندی قبل گزارش کرده بود که از مهر ۱۴۰۱ تا شهريور ۱۴۰۲، دانشگاه علوم پزشکی تهران، 11 مورد احكام حذف و بازنشستگي اجباري داشته است. (لینک)


ابن گزارش البته حاوی برخی اطلاعات نادرست و گمراه کننده هم می باشد. از جمله:


"رئیس دانشگاه در پاسخ به پرسشی که اخیرا خبری مبنی بر افت ۲۰۰ واحدی از رتبه دانشگاه علوم پزشکی تهران منتشر شده است گفت: این خبر درست و مربوط به افت رتبه دانشگاه در پایگاه استنادی جهان اسلام (ISC)است. معیار رتبه‌بندی پایگاه ای اس سی که از آن به عنوان پایگاه استنادی جهان اسلام یاد می‌شود بر اساس «مجلات داخلی» است. درحالی که اغلب مقالات ما در نمایه‌های بین‌المللی چاپ می‌شود و این بدین معناست که کیفیت مقالات اساتید دانشگاه بالا و در حد بین المللی است. در نتیجه تعداد مقالات منتشر شده در آی اس سی کاهش پیدا کرده است. قناعتی کاهش این رتبه را نشان از افزایش کیفیت پژوهشی دانشگاه دانست و ادامه داد: این رتبه در واقع نشان دهنده رشد کیفی پژوهشی در دانشگاه است و استقبال مجلات بین المللی از مقالات دانشگاه بیشتر شده است."

این صحبت درستی نیست. در رتبه بندی ISC هم دادگان WOS شامل ESCI بررسی می شود. به روزرسانی: InCites بررسی می‌شود (لینک).

از طرفی رئیس دانشگاه فرموده اند که
"تحریم علمی سبب شده، برای چاپ مقاله در مجلات بین المللی نسبت به 4 سال گذشته، با محققان سخت‌گیرانه‌تر برخورد شود. در غیر این صورت ما می‌توانستیم با سرعت بالاتری در امر چاپ مقالات رشد داشته باشیم. رئیس دانشگاه با بیان اینکه لابی‌هایی در دنیا مانع چاپ و رشد مقالات شده است، گفت: اگر اجازه می‌دادند واقعیت علمی ما به دنیا عرضه شود، حداقل رتبه علمی ما در شانگهای به ۲۰۰ می‌رسید ولی اکنون توانسته ایم رتبه پیشین خود را در شانگهای حفظ کنیم."

این هم صحبت درستی نیست. از دید رتبه بندی شانگهای (لینک): جایگاه کلی علوم پزشکی تهران در ۲۰۲۳ (آخرین دوره) در ۵۰۱ تا ۶۰۰ بوده است. این جایگاه در ۲۰۲۲، ۴۰۱ تا ۵۰۰ بوده است. یعنی نسبت به سال قبلش کاهش داشته. از طرفی ما می دانیم که مثلا برخی از مجلات به علت وجود افلیشین دانشگاه دولتی ایران، از ادامه بررسی مقاله ممانعت می کنند که معمولا این با مکاتبه حل می شود. این موضوع متاسفانه از سالهای قبل وجود داشته و برای محققین داخل کشور بک دردسر اضافه است. اما رئیس دانشگاه مستندی برای افزایش میزان این موارد مطرح نکرده اند.

در واقع رئیس دانشگاه، کاهش رتبه در پایگاه استنادی جهان اسلام را ناشی از این دانسته اند که "اغلب مقالات ما در نمایه‌های بین‌المللی چاپ می‌شود و استقبال مجلات بین المللی از مقالات دانشگاه بیشتر شده است." و از طرفی عدم افزایش رتبه دانشگاه در نمایه هایی مثل شانگهای را ناشی از این ذکر کرده اند که "تحریم علمی سبب شده، برای چاپ مقاله در مجلات بین المللی نسبت به 4 سال گذشته، با محققان سخت‌گیرانه‌تر برخورد شود."


پی نوشت:
رئیس دانشگاه علوم پزشکی تهران، چند روز قبل، رتبه این دانشگاه در Scimago را برای من فرستاده بودند و ار من خواسته بودند که این را در کانال قرار دهم که طبق این درخواست سعی می‌کنم به زودی پستی در مورد رتبه دانشگاه از دید نظام های مختلف رتبه‌بندی قرار دهم.

@scientometric

اولین فردی که پیوند کلیه اصلاح ژنتیکی شده از خوک دریافت کرده بود، حالا امروز بدون نیاز به دیالیز از بیمارستان مرخص شده است. جراحی او دو هفته قبل انجام شده بود. (لینک)
توضیح قبلی:

https://t.me/scientometric/6786

تصمیم جدید بنیاد بیل و ملیندا گیتس (Bill & Melinda Gates Foundation):
محققینی که این بنیاد به ‌آنها گرنت داده و بودجه در اختیار آنها قرار داده، حتما باید پیش مقاله (preprints) مطالعاتشان را در ابتدا منتشر کنند.

این از ابتدای ۲۰۲۵ عملی خواهد شد.

این بنیاد دیگر برای چاپ مقالات در مجلات open access پول نخواهد داد، اما محققین اجازه خواهند داشت تا از دیگر منابع پول چاپ مقالاتشان را تامین کنند.

اگر چه این تصمیم به گسترش سریعتر نتایج مطالعات کمک خواهد کرد و با قیمت‌های بالای نشر مقاله و همین طور مجلات موسوم به predatory journals مقابله خواهد کرد، اما به هر حال نگرانی از نشر مقالات داوری نشده (پیش مقاله) وجود خواهد داشت.
از طرفی این تصمیم و سیاست جدید می‌تواند در نحوه ارتقای اساتید و … نیز موثر‌ باشد به شکلی که مثلا به جای بررسی مقالات منتشر شده در مجلات، پیش مقاله ها از بهترین پروژه های افراد که توسط افراد خبره بررسی شده‌اند، می توانند برای این اهداف مد نظر قرار بگیرند.

گزارش ساینس: لینک

@Scientometric

روش درمانی جدید احتمالا می‌تواند غدد لنفاوی فرد مبتلا به نارسایی کبد را به یک کبد کوچک (mini liver) تبدیل کند!
اولین فرد در این مطالعه فعلا درمان را دریافت کرده است، چند ماه طول می‌کشد تا نتیجه درمان مشخص شود!

شرکت LyGenesis در یک مطالعه کارآزمایی بالینی فاز ۲، در حال بررسی یک روش درمانی جدید برای بیماران مبتلا به نارسایی کبد است.

در این روش سلولهای کبدی سالم از یک فرد، به درون غدد لنفاوی فرد مبتلا به نارسایی کبد تزریق می‌شود.

در این مطالعه فعلا قرار است ۱۲ نفر تا اواسط ۲۰۲۵ بررسی شوند و حالا اولین فرد تزریق را دریافت کرده است.

انتظار می‌رود تا ظرف چند ماه این سلول‌ها در غدد لنفاوی فرد رشد کرده و تبدیل به یک کبد کوچک (miniature liver) شود که بتواند وظایف تصفیه خون کبد را بر عهده بگیرد.

این روش قبلا در مدل حیوانی (موش، سگ و خوک) جواب داده است. در بررسی خوک، تزریق این سلول‌ها منجر به ایجاد کبد کوچک مشابه با ساختار کبد اصلی در طی دو ماه شده است.

در مطالعه انسانی ، سلول‌ها به غدد لنفاوی تا پنج عدد تزریق می‌شوند تا مشخص شود که آیا ارگان اضافه‌تر می‌تواند میزان موفقیت این روش را افزایش دهد یا خیر

به هر حال این کبد کوچک احتمالا قادر به برطرف کردن همه عوارض در بیماران مبتلا به نارسایی کبدی هم نیست. برای مثال portal hypertension یکی از این عوارض‌ است. اما محققین امیدوار هستند این روش بتواند به بیماران زمان کافی بدهد تا بتوانند پیوند کبد دریافت کنند.

این روش در حال حاضر برای دیگر ارگان ها مثل کلیه و پانکراس نیز در مدل حیوانی در حال بررسی است.

شاید بعدا بتوان این کار را با سلول‌های بنیادی خود فرد نیز انجام داد.

گزارش نیچر: لینک

@Scientometric

روزنامه اعتماد در گزارشی جدید (لینک) با عنوان "وزارت بهداشت اخراج كرد، ديوان عدالت اداري حکم به بازگشت داد"، به موضوع اخراج و بازنشستگی اساتید علوم پزشکی و همین طور صحبتهای دکتر قناعتی و ملک زاده در خبرگزاری ها پرداخته است.


اعتماد در این گزارش، بخشی از صحبت های دکتر قناعتی در مورد اختلاف سن بازنشستگی بین ۳۰ و ۳۵ سال (تصمیم و رای متفاوت دانشگاه و دیوان عدالت اداری) را به نوعی "تاييد غيرمستقيم حذف سليقه‌اي استادان اين دانشگاه" دانسته است.

در این گزارش همین طور از قول منابع آگاه، از روند جديد حذف استادان دانشگاه‌هاي علوم پزشكي به عنوان «كودتاي خزنده» نام برده شده است.

بررسی اعتماد نشان داده که از مهر ۱۴۰۱ تا شهريور ۱۴۰۲ و بین ۵ دانشگاه علوم پزشكي تهران، ايران، بابل، كرمانشاه و تبريز، بيشترين احكام حذف و بازنشستگي اجباري به ترتیب مربوط به تهران (۱۱ مورد)، ایران (۵ مورد)، بابل (۲ مورد) و تبریز و کرمانشاه (هر کدام یک مورد) بوده است.

در نهایت گزارش به موضوع مهم دیگری یعنی مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی و ابلاغیه مشترک سران سه قوه در گرفتن صلاحیت مداخله ديوان عدالت اداري در تصميمات و آراي وزارتخانه‌هاي علوم و بهداشت و سازمان سنجش پرداخته و اشاره داشته است که شابد " زمينه‌ساز اين مصوبه و سلب اختيار از ديوان عدالت اداري" به خاطر آراي بازگشت به كار استادان اخراجي توسط دیوان عدالت اداری بوده است.

پی نوشت مهم:

در مورد بازنشستگی دکتر ملک زاده عملکرد رئیس دانشگاه و هیئت امنا غیر شفاف بود. من این را قبلا چندبار سوال کرده بودم. به صورت کلی فقط گفته شده بود که فعالیت بایسته ای نداشتند. اما به نظر احتمالا این که گفته شد باید این تصمیم از سوی وزارت تایید شود و به صورت کلی دخالت نظر دولت، هم ضربه دیگری بر استقلال دانشگاه بود که اتفاقا اینجا هم به نظر مقصر همان رئیس دانشگاه و یا هیئت امنا بودند.

در هیچ کدام از آیین نامه هایی که روی وبسایت دانشگاه تهران قرار دارد (لینک) و یا آیین نامه های دیگر که بعدا برای من ارسال شد (لینک)، گفته نشده که تصمیم به بازنشستگی استاد ممتاز باید توسط وزارت تایید شود. فقط در آیین های ارسالی برای من، گفته شده اگر دانشگاه تصمیم به ادامه فعالیت یک استاد ممتاز (تا 80 سالگی) گرفت، این ادامه فعالیت باید توسط وزیر هر ساله تایید شود. البته همین هم در آیین نامه روی وبسایت دانشگاه تهران وجود ندارد. حتی اگر واقعا چنین آیین نامه ای هم وجود داشته باشد که تصمیم بازنشستگی استاد ممتاز باید به تایید وزیر بهداشت برسد، مشخص نیست این چه آیین نامه ای است که دانشگاه طبق آن می‌گوید فعالیت بایسته ای وجود نداشته ولی وزارت خلاف آن را اعلام می کند. اینجا هم عدم شفافیت وجود دارد و در نبود معیار مشخص می‌تواند برخورد سلیقه ای صورت بگیرد. قبلا (لینک) به این هم اشاره کرده بودم.

@Scientometric

مطالعات حیوانی و انسانی نشان داده‌اند که بارداری می‌تواند سن بیولوژیکی فرد را افزایش دهد اما زایمان و‌ تولد نوزاد می‌تواند متعاقبا این تغییرات را معکوس ‌کند.

سن بیولوژیکی فرد از روی میزان متیلاسیون DNA یا DNA methylation برآورد می‌شود. در واقع این الگوهای epigenetic منعکس کننده استرس هایی است که فرد در طول زمان متحمل می‌شود. نتایج این مطالعات از این فرضیه که سن بیولوژیکی قابل تغییر و برگشت است (می‌تواند کم و زیاد شود)، حمایت می‌کند.

در واقع تغیییرات در DNA methylation (اضافه شدن گروه متیل به DNA) در زمان بارداری مشابه تغییرات در افراد مسن بوده است، اما چندماه بعد از به دنیا آمدن نوزاد، این تغییرات به حالت قبلی برگشته است. مقاله مطالعه در مجله Cell Metabolism منتشر شده است (لینک).

در واقع بر عکس سن تقویمی (chronological age)، سن بیولوژیک قابل افزایش یا کاهش است. مطالعات قبلی نشان داده‌اند که سن بیولوژیک می‌تواند شاخص بهتری برای پیش بینی مشکلات سلامتی فرد و ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی و زوال عقلی باشد.

میزان کاهش سن بیولوژیکی بعداز تولد نوزاد نیز در افراد مختلف متفاوت بوده است. مادرانی که قبل از بارداری چاق بوده‌اند میزان کمتری از برگشت تغییرات بیولوژیک را داشته‌اند. از طرفی افرادی که بعد از بارداری نوزاد خود را فقط با شیر خود تغذیه می‌کرده‌اند، (نسبت به شیر خشک یا ترکیب آن با شیر مادر)، کاهش بیشتری در سن بیولوژیک خود داشته‌اند.

حتی در بعضی افراد، سن بیولوژیک فرد بعد از بارداری، چند سال کمتر از سن فرد در اوایل بارداری بوده است.

به هر حال عده ای هم متعقد هستند که اینجا در بارداری، متیلاسیون نمی‌تواند لزوما شاخص افزایش سن بیولوژیک باشد و شاید فقط جزو تغییراتی است که باید برای حمایت از جنین در بیان ژن‌ها وجود داشته باشد. از طرفی با بارداری فقط در مورد تغییراتی بین دو تا سه سال در سن بیولوژیک صحبت می‌شود و این نباید بارداری را به عنوان یک مشکل بیولوژیک مطرح کند. حتی برای افرادی که شیردهی ندارند. در حالی که برای شیردهی فواید بسیاری مطرح است، اما نبود آن هم مسئله نگران کننده و خطرناکی نیست.

گزارش نیچر: لینک

@Scientometric

⭕️ پژوهشکده آینده پژوهی سلامت طی گزارش خود به ابعاد خودکشی در جامعه پزشکی پرداخته است.

🔸 این گزارش مربوط به اسفند ۱۴۰۲ است و به آمار خودکشی جامعه پزشکی در جهان، دلایل خودکشی جامعه پزشکی و... پرداخته است.

#پینوشت : امید آنکه این آمارها برای اقدامات درست جامعه پزشکی و سلامت مورد تامل سیاستگذاران و مجریان قرار گیرد.

@behdashtian

دکتر ملک زاده بازنشسته نشدند/ ورارت بهداشت این تصمیم را گرفت.

گزارش وبدا (لینک): «دانشگاههای علوم پزشکی طبق آیین نامه اعضای هیات علمی و با تایید وزارت بهداشت می توانند فعالیت اساتید ممتاز را تا سن ۸۰ سالگی بر اساس نیازهای اموزشی و پژوهشی تمدید نمایند. لذا با اختیار حاصل از این ظرفیت قانونی، بازنشستگی دکتر رضا ملک زاده مورد موافقت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار نگرفته است.»


چند نکته مهم اینجا به نظرم وجود دارد:

معیار بازنشستگی شفاف نیست و هر کسی می تواند سلیقه‌ای عمل کند و بعد هم گفته شود مطابق قانون بوده است. اینجا تصمیم متفاوت دانشگاه و وزارت را طبق یک قانون دیدیم. نیاز است تا مطالبه شود در مورد این موضوع متر و معیار مشخص گذاشته شود.

اگر هر استادی، تخلفات پژوهشی و … دارد این وظیفه دانشگاه و معاونت پژوهشی و وزارت خانه و سایر نهادهای مرتبط است که آن را بررسی کند و به افکار عمومی در مورد درستی یا یا نادرستی آنها پاسخ بدهد که اگر نکند کم کاری و تخلف کرده ‌است. من مثل قبل این را در حد توانم در کانال پیگیر خواهم بود.

بر‌اساس آمار خبرگزاری های رسمی کشور، ما اساتید اخراجی و … زیادی داریم. که اتفاقا آنها را هم گفته می‌شود مطابق قانون است! من در حد توانم اینجا برای این دیگر هدفم هم یعنی برای استقلال نهاد علم و دانشگاه می‌نویسم و امیدوارم اساتید با سابقه ما مثل دکتر ملک زاده این را پیگیری کنند و صدای اساتید دیگر با وضعیت مشابه باشند و این فقط برای زمانی نباشد که خودشان درگیر مسائل مشابه شده باشند.

به نظرم وظیفه دکتر ملک زاده حالا از قبل هم سنگین تر شده است. پیشنهاد می کنم که ایشان یا هر فرد دانشگاهی دیگر با همکاری شبکه ای از اساتید، کمیته ای تشکیل دهند و به موازات آن وبسایتی بنانهند تا حداقل نام اساتید اخراجی، مجبور به استعفا، با بازنشستگی اجباری و یا خلاف قانون آنجا لیست شود. در مرجله بعد برای آنها مدام پیگیری صورت بگیرد، با مسئولین دانشگاه و وزارت خانه و ... صحبت شود و مرتبا به جامعه علمی در این مورد گزارش داده شود. صرف نظر از نتیجه به نظر می رسد که این یک تکلیف است که باید برای استقلال دانشگاه انجام شود و احتمالا برای پیگیری این امور، از اساتید با سابقه بیشتر انتظار می رود.
@Scientometric

در تاریخ ۲۶ مارس ۱۹۵۳، در یک روز مهم در تاریخ پزشکی، دکتر Jonas Salk از آمریکا اعلام کرد که اولین واکسن فلج اطفال (از ویروس غیر فعال) را ساخته است.

او واکسن را روی خود و خانواده‌اش تست کرد و تا یک سال بعد روی ۱/۶ میلیون نفر در آمریکا، کانادا و فنلاند تست شد و نتایج هم در ۱۹۵۵ اعلام شد. شش شرکت دارویی مجوز ساخت واکسن را دریافت کردند ولی او نخواست تا سودی از به اشتراک گذاری اطلاعات واکسن دریافت کند و وقتی از او پرسیدند که صاحب امتیاز واکسن کیست، پاسخ داد که متعلق به مردم است و مگر مثلا خورشید Patent دارد!

تعداد افراد مبتلا به این بیماری از ۵۸ هزار مورد در ۱۹۵۲، به حدود ۶ هزار مورد در ۱۹۵۷ و تنها ۱۶۱ مورد در ۱۹۶۱ رسید.
در بزرگترین همه‌گیری ثبت شده در آمریکا بیش از ۳۰۰۰ نفر در ۱۹۵۲ به علت ابتلا به این بیماری فوت شده بودند.

بعدا واکسن دیگری توسط Albert Sabin (قطره خوراکی از ویروس زنده ضعیف شده) در ۱۹۶۲ ساخته شد. (از ایکس و‌ WHO)

@Scientometric

روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران:

"آقای دکتر ملک زاه تاکنون بازنشسته (نهایی) نشده است و باید تصمیم هیات امنا دانشگاه در وزارت بهداشت تعیین تکلیف گردد."

"چنانچه فردی نتواند کارایی لازم برای دانشگاه داشته باشد با خالی شده پست امکان جذب نیروی جوان و کارآمد فراهم خواهد شد."

دکتر ملک زاده: “دو سال گذشته حدود 40 نفر از بهترین اعضای هیأت علمی این دانشگاه اخراج یا بازنشسته شده‌اند"

روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی تهران: "خواهشمندیم نام اساتید اخراجی را ذکر کنید."

چند روز قبل، دکتر ملک حسینی مشهور به پدر پیوند کبد ایران در مورد بازنشستگی دکتر ملک زاده نامه‌ای منتشر کرده بودند (لینک) که در آن تاکید شده بود که شما به صندلی استاد ممتازی دانشگاه تهران نیاز نداشتید،آن صندلی نیازمند شما بود و از دکتر ملک زاده خواسته بودند تا به دانشگاه شیراز برگردد و گفته بودند که " لطفاً برگرد تا جوانهای زیادی که مشتاق آمدنت هستند خوش حال شوند و ما هم به امید خداوند بتوانیم از تجربیات ذیقیمت شما برای گسترش بخش های تحقیقاتی پیوند کبد وگوارش استفاده کنیم."

روابط عمومی دانشگاه تهران نیز در پاسخ اطلاعیه ای منتشر کرده است (لینک) که

" پرونده آقای دکتر ملک زاده با بالای 40 سال خدمت و سن بالای ۷۰ سالگی و 7 استاد که شرایط مشابه داشتند در هیئت امنا مطرح شد که 7 استاد دیگر شرایط لازم را کسب کردند. با بررسی فعالیت های اخیر ایشان( آقای دکتر ملک زاده) در معاونت های آموزش، پژوهش و درمان دانشگاه و با توجه به عدم حضور کافی و نداشتن حداقل فعالیت لازم در امور درمانی و پژوهشی و آموزشی دانشگاه در سال گذشته با رای اکثریت، قطع همکاری با ایشان اعلام شد." .....

"ملاک فعالیت فعلی افراد است لذا باید این موضوع در نظر گرفته شود." ....

"نتیجه تصمیم گیری هیئت امنای دانشگاه علوم پزشکی تهران برای وزارت بهداشت ارسال شده است و وزارت بهداشت تصمیم نهایی در خصوص ادامه همکاری اقای دکتر ملک زاده با دانشگاه را اعلام خواهد کرد."

روابط عمومی دانشگاه تهران نام آن ۷ استاد را ذکر نکرده‌ و مشخص نکرده‌ که آیا آنها هم‌استاد ممتاز بوده‌اند یا خیر.

خود دکتر ملک زاده نیز مصاحبه ای داشته اند (لینک) و بازنشستگی خود را تایید کرده اند و همین طور در این مصاحبه گفته بودند که "در دو سال گذشته حدود 40 نفر از بهترین اعضای هیأت علمی این دانشگاه اخراج یا بازنشسته شده‌اند" ولی "اتفاقا آنها به دیوان عدالت اداری شکایت کرده‌اند و همه آنها رأی گرفته‌اند که باید به دانشگاه برگردند"

"دانشگاه علوم پزشکی تهران هم در ایران و هم در دنیا یک دانشگاه برجسته بود و در مدت همین دو سال رتبه آن 200 پایه پایین آمده"


روابط عمومی دانشگاه تهران به این مصاحبه نیز واکنش نشان داده است (لینک) و گفته است "خواهشمندیم نام اساتید اخراجی را ذکر کنید. بدیهی است که دانشگاه علوم پزشکی تهران حق شکایت از جنابعالی را به جرم ارائه اکاذیب و تشویش اذهان عمومی محفوظ می‌دارد. لازم به ذکر است که دانشگاه علوم پزشکی تهران در دوره مدیریت اخیر استاد اخراجی نداشته است."

پی نوشت:

وقتی نه معبار تصمیم گیری شفاف است و نه نحوه تصمیم گیری، خیلی راحت می توان گفت تصمیم ما قانونی بوده و خلاق قانون هم چیزی صورت نگرفته است. این فقط برای بازنشستگی دکتر ملک زاده نیست. اتفاقا برای همه بازنشستگی ها و اخراج ها و ... که خبرگزاری های رسمی کشور به آن پرداخته اند، مسئولین می گویند کار ما قانونی بوده است و وزیر علوم هم گفته اند دانشگاههای ما آزادترین دانشگاههای دنیا هستند.

در مورد دکتر ملک زاده گفته شده است فعالیت های آموزشی، پژوهشی و درمانی ایشان کافی نبوده است. ایشان در 2023 در نشر حدود 60 مقاله همکاری داشته اند و همین طور تا جایی که من مطلع شدم، کلاس آموزشی هم داشته اند. من قبلا در مورد این بازنشستگی سوالی را مطرح کرده بودم (لینک) که مجددا آن را اینجا عنوان می کنم:

ای کاش این شجاعت و شفافیت وجود داشت که دلایل عدم موافقت با حضور دکتر ملک زاده و یا بازنشستگی ایشان اعلام می‌شد. یک استاد ممتاز مثل دکتر ملک زاده باید چه معیاری داشته باشد که بتواند مطابق آیین نامه به فعالیت دانشگاهی خود ادامه دهد؟ با توجه به سوابق آموزشی و پژوهشی دکتر ملک زاده که همچنان ادامه دارد، این کدام معیار بوده که نتوانسته نظر رئیس دانشگاه و هیئت امنا را جلب کند؟"


@Scientometirc

مطالعه‌ای (مدل آزمایشگاهی و حیوانی) که در مجله‌ی SCIENCE TRANSLATIONAL MEDICINE منتشر شده، نشان داده است که یک دارو که قبلا برای درمان هپاتیت سی استفاده می‌شده (به نام بوسپرویر)، احتمالا می‌تواند در درمان کووید-۱۹ موثر و حتی نسبت به nirmatrelvir، جزئی از داروی پکسلووید فایزر، در برابر جهش های ویروس کووید-۱۹ مقاوم تر باشد.


بوسپرویر یک داروی مهارکننده پروتئاز می‌باشد. قبلا داروهای مختلفی از هپاتیت سی مثل داکلاتاسویر و سوفوسبوویر به عنوان مهارکننده های پروتئین غیر ساختاری هپاتیت سی برای درمان کووید از جمله در ایران (مطالعه دیسکاور: لینک) مورد مطالعه قرار گرفته بودند اما تاثیری از آنها دیده نشده بود.


@Scientometric

گزارش مجله لنست (فایل پی دل اف):
پزشکان کره جنوبی (شامل پزشکان ارشد) تهدید به استعفای دسته جمعی کرده اند.

اعتصاب یک ماهه پزشکان جوان در کره جنوبی، سیستم سلامت این کشور را دچار هرج و مرج کرده است. تقریباً ۱۲۰۰۰ پزشک جوان کارآموز (۹۳% از کل پزشکان جوان) از ۱۰۰ بیمارستان در ۲۰ فوریه، در اعتراض به برنامه‌های دولت برای افزایش تعداد دانشجوی پزشکی اعتصاب کرده اند.
دولت که تمایلی برای سازش نشان نمی‌دهد، می‌گوید که این اقدام برای بهبود خدمات و مقابله با جمعیت به‌سرعت در حال پیری لازم است. البته این اقدام حتما تاثیر مهمی در انتخابات پیش رو در کره هم دارد.

برخی جراحی‌ها و مراقبت‌های اورژانسی در حال لغو شدن یا به تاخیر افتادن هستند. با این حال رئیس جمهور کره جنوبی تاکید کرده است که اصلاحات انجام خواهد شد و در عوض مواردی مثل افزایش حقوق رشته‌های مهم ولی کمتر محبوب مثل زنان، اطفال و اورژانس، بهبود خدمات در مناطق روستایی و احتمالا کمتر شدن ساعات کاری کشیک پزشکان جوان را وعده داده است.

پزشکان جوان ادعا دارند که افزایش ظرفیت دانشجوی پزشکی، افزایش ۲۰۰۰ نفر در هر سال از سال ۲۰۲۵، می تواند هم به کیفیت آموزش پزشکی و هم به کیفیت مراقبت و درمان بیماران آسیب وارد کند و حتی می تواند منجر به افزایش هزینه های پزشکی برای مردم شود. آنها پیشنهادات دولت برای افزیش حقوق و بهبود شرابط را ناکافی دانسته اند.

دولت پزشکان جوان را تهدید به تعلیق مجوز پزشکی کرده و این هم اعتصابات پزشکان جوان را تشدید کرده است. پزشکان ارشد بیمارستان ملی سئول و سه بیمارستان دیگر نیز هشدار داده اند که اگر دولت نتواند این مناقشه را حل کند در این هفته همگی استعفا خواهند داد. علاوه بر آن کمیته‌ای از اساتید از ۱۹ دانشگاه در حال بررسی استعفا در جهت فشار به رئیس جمهور هستند که حزبش در ماه بعد امید دارد تا در انتخابات کرسی های بیشتری را به دست آورد.

وزیر بهداشت اما نگران اقدام اساتید است و از آنها خواسته تا از نفوذ خود در بین پزشکان جوان برای پایان دادن به اعتصابشان استفاده کنند. اما این با پاسخ منفی انجمن اساتید علوم پزشکی کره جنوبی مواجه شده است. اساتید در حال تلاشند تا در نبود پزشکان جوان، در مراقبت بیماران خللی وارد نشود و از این نظر آنها تحت فشار زیادی هستند.

انحمن پزشکی کره جنوبی (نماینده ۱۴۰ هزار پزشک) از اعتصاب حمایت کرده اما هنوز برای پیوستن به آن تصمیم نگرفته است. در مقابل نظر سنجی های مردمی نشان داده که اکثریت مردم با افزایش ظرفیت موافق هستند و گفته اند که پزشکانی که اعتصاب کرده اند باید مجازات شوند. اما خواستار حل شدن سریع اعتصاب هم هستند.

کره جنوبی با حمعیت ۵۱ میلیونی، دارای نسبت ۲/۱ پزشک به ازای ۱۰۰۰ نفر جمعیت است و این یکی از پایین‌ترین نسبتهای پزشک به جمعیت در بین کشورهای توسعه یافته است.

دولت می گوید این اقدامش منجر به جبران کمبود ۱۵ هزار پزشک تا ۲۰۳۵ می شود.اما پزشکان جوان فکر می کنند که مشکل کمبود پزشک در بعضی رشته ها فقط با افزایش پذیرش دانشجوی پزشکی به سادگی حل نمی‌شود. حتی اگر افزایش ظرفیت هم صورت بگیرد، باز هم پزشکان جدید تصمیم می‌گیرند تا مثلا در مناطق بزرگتر سئول کار کنند و همین طور شعل ها و رشته های با در آمد بیشتر مثل جراحی های زیبایی و پوست را اتتخاب می کنند.

@Scientometric

مجله BMJ در گزارشی به موضوع بیمارستان شفا، در جنگ بین اسرائیل و غزه پرداخته است. (فایل پی دی اف)

این رویارویی در حالی صورت می‌گیرد که پزشکان آمریکایی و انگلیسی که در بیمارستان‌های غزه کار می‌کنند، قرار است با جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا دیدار کنند. یکی از این پزشکان، ارتش اسرائیل را متهم کرده است که آنها به طور سیستماتیک مراکز مراقبت های بهداشتی و پرسنل آنها را هدف قرار داده‌اند و کل سیستم بهداشتی را از بین می برند. او به تخریب مخازن اکسیژن و دستگاههای سی تی اسکن اشاره کرده و گفته اگر هدف فقط حمله به شبه نظامیان حماس است، پس چرا حمله به این زیرساختها صورت می گیرد؟

دبیر کل سازمان بهداشت جهانی هم گفته است که بیمارستان ها هرگز نباید میدان جنگ باشند. او همین طور گفته است که هرگونه نظامی سازی بیمارستان ها، ارائه خدمات بهداشتی و نجات دهنده زندگی و همین طور دسترسی به آمبولانس ها را به خطر می اندازد. او بار دیگر خواستار آتش بس فوری و حفاظت از بیمارستان ها شده است.

بر اساس آخرین گزارش ها احتملا بیش از نیمی از جمعیت غزه با سطح فاجعه بار گرستگی مواجهند و در معرض خطر فحطی قرار دارند. تخمین زده می شود که باید روزانه حدقال ۳۰۰ کامیون غذا وارد غزه شود تا نیاز منطقه بویژه شمال آن برطرف شود.

لنست نیز در شماره این هفته خود مقالات مربتطی با جنگ اسرائیل و غزه منتشر کرده است:

Australian medical leadership's silence on Gaza is a moral failure (link)

Threat level in the Gaza Strip: fatalities per 1000 person-years (link)

The universal right to health requires peace and rejects war (Link)


@Scientometric

📃گزارش پنجم فروردین 1403

📌گروهی از محققان با انتشار مقاله‌ای این فرض که مدل‌های زبانی بزرگ (که عامل بروز ابزارهایی مانند چت جی پی تی هستند) نوعی فناوری غیرمنتظره و غیرقابل‌پیش‌بینی بوده و ظهور و رشدی غیرمنتظره دارند را به چالش کشیده‌اند. این محققان توسعه این مدل از هوش مصنوعی را هم قابل پیش‌بینی و هم منتظره دانسته‌اند و نگرانی از رشد پیش‌بینی‌ناپذیر این مدل‌ها را به سراب تشبیه کرده‌اند. مسئله فناوری نوظهور و در حال رشد هوش مصنوعی  مبتنی بر مدل‌های بزرگ زبانی، که به‌واسطه غیرقابل‌پیش‌بینی بودن و غیرمنتظره بودن، باعث نگرانی هستند، استدلال اصلی در تلاش‌ها برای بزرگنمایی تهدیدات این فناوری است.

📌گروهی از محققان دانشگاه‌های مک مستر و استنفورد، با استفاده از مدل‌های زبانی بزرگ، ابزار هوش مصنوعی را طراحی کرده اند که می‌تواند با هزینه کم و سرعت بالا آنتی‌بیوتیک‌های متفاوتی را برای مقابله با بیماری‌های عفونی باکتریایی، طراحی کند. نگرانی از ظهور عامل عفونی که در برابر آنتی‌بیوتیک‌های فعلی ناکارآمد باشد (سوپرباگ یا ابر میکروب) یکی از نگرانی‌های جدی حوزه سلامت به شمار می‌رود و حالا با کمک این‌چنین ابزارهای شانس مقابله با چنین عفونت‌های مقاوم و نوظهور افزایش پیدا می‌کند.

📌بسیاری از کسانی که به کووید-19 مبتلا شده‌اند، مدت‌های طولانی پس از بهبود، با عوارض طولانی‌مدت آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. سردرد، از دست دادن حس بویایی و چشایی و همین‌طور اختلال حافظه و اصطلاحاً مه‌گرفتگی مغزی، از عوارض رایج کووید طولانی است. گروهای از محققان در تلاش برای درک این مسئله، نشانه هایی را یافته اند که بیان می‌کند، این عوارض ممکن است به دلیل اثری باشد که ویروس عامل کووید-19 بر مغز و ساختار عصبی گذاشته و باعث التهاب مغزی می‌شود.
~~~
آرشیو گزارش ها در وب سایت در دسترس است:
https://pourianazemi.com/?page_id=7217

امروز برای اولین بار در دنیا، پیوند کلیه اصلاح ژنتیکی شده از خوک به یک فرد زنده (مرد 62 ساله ) در آمریکا گزارش شده است. (لینک)

همین طور اولین پیوند کبد خوک اصلاح ژنتیکی شده به یک فرد مرگ مغزی نیز در چین گزارش شده است. (لینک)

قبلتر گزارش پیوند کلیه از خوک به انسان دچار مرگ مغزی را داشتیم به شکلی که کلیه از بیرون بدن فرد متصل شده بود. (لینک).

بعدا پیوند کلیه ی اصلاح ژنتیکی شده از خوک به انسان (57 ساله و مرگ مغزی) صورت گرفت و نتایج آن هم در مجله ی American Journal of Transplantation، منتشر شد.

حالا اما برای اولین بار در دنیا، پیوند کلیه اصلاح ژنتیکی شده از خوک به یک فرد زنده انجام شده است.

جراحی 4 ساعته این پیوند کلیه خوک به فرد زنده در 16 مارس انچام شده و حال بیمار خوب است و انظار می رود به زودی مرخص شود. این مرد 62 ساله بعد از هفت سال دیالیز، در سال 2018 یک پیوند کلیه انسانی دریافت کرده بود. اما پنج سال بعد از این پیوند، به علت نارسایی، مجدد مجبور به دیالیز شد و حالا این بار به جای انسان از خوک اصلاح ژنتیکی شده، یپوند کلیه را در همان بیمارستان که در 2018 پیوند شده بود، دریافت کرده که توسط شرکت eGenesis of Cambridge تهیه شده است.

در این روش اصلاح ژنتیکی، تعدادی ژن که برای انسان می تواند آسیب رسان باشد، حذف می شودو همین طور تعدادی ژن انسانی برای سازگاری بیشتر با انسان اضافه می شود. علاوه بر آن تعداد از ویروس های خوک که می تواند انسان را آلوده کند نیز غیر فعال می شود. برای جلوگیری از رد پیوند هم یک آنتی بادی به نام tegoprubart ساخت شرکت Eledon Pharmaceuticals استفاده می شود.

در مورد پیوند کبد اصلاح ژنتیکی شده از خوک، این برای ده روز طول کشیده و کبد در این مدت عملکرد خود را داشته است. (مثلا ترشح بیش از 30 سی سی صفرا در روز). سپس جراحان کبد را خارج کرده اند. البته در ژانویه یک مورد پیوند کبد از خوک و از خارج بدن نیز در آمریکا گزاش شده است. (برای سه روز).

احتمالا کبد خوک بتواند نقش سم زدایی و دفع مواد زیاد را برای انسان انجام دهد اما نقش آن در مورد تولید طیف وسیعی از پروتئین های مورد نیاز بدن انسان مشخص نیست. در نتیجه شاید بیشتر یک راه حل موقت باشد تا بلند مدت. بر خلاف آن چه برای قلب و کلیه پیش بینی می شود. و مثلا کبد خوک شاید بتواند به بازسازی کبد انسانی که دچار آسیب شده کمک کند.

قبلا در 2022، گزارش مورد جراحی پیوند قلب اصلاح ژنتیکی شده از خوک بر روی فرد زنده را داشتیم . (لینک) که بعدا به علت عفونت با ویروس سیتومگالویروس از خوک شکست پیوند صورت گرفت. (لینک).

روش پیوند به شکل xenotransplantation به معنای پیوند یک عضو یا بافت از یک گونه گونه دیگر به معنای واقعی در حال پیشرفت است و شاید در آینده بتواند به عنوان جایگزینی برای پیوند عضو انسانی مطرح شود.

البته روش دیگری هم برای تولید عضو پیوندی در حال بررسی است و به جای استفاده از عضو خوک، عضو انسانی را در خوک تولید می کنند و مثلا برای اولین بار در 2023 محققین با موفقیت از سلول های بنیادی انسان برای ساختن کلیه‌های انسانی در مراحل اولیه در خوک استفاده کردند. (Early-stage human kidneys grown in pigs)

@Scientometric

احتمالا استفاده از آسپرین به شکل روزانه و برای شش ماه در بیماران مبتلا به کبد چرب غیر الکی می‌تواند منجر به کاهش میزان چربی کبد شود. این نتیجه یک مطالعه کارآزمایی بالینی فاز دو و همراه با دارونما است که در مجله جاما (لینک) منتشر شده و نیاز است تا نتایج آن در مطالعات با حجم نمونه های بزرگتر تایید شود.

در این مطالعه ۴۰ بیمار مبتلا به MASLD در گروه آسپرین (۸۱ میلی‌گرم) و ۴۰ بیمار در گروه دارونما قرار داشته اند و ۷۱ نفر دوره پیگیری ۶ ماهه را کامل کرده‌اند. در پایان پیگیری شش ماهه، میزان چربی کبد در گروه آسپرین ۶/۶ درصد کاهش و در گروه دارونما۳/۶ درصد افزایش داشته است. میانگین اختلاف چربی کبد بین دو گروه ۱۰/۲ درصد و از نظر آماری معنادار بوده است.

@Scientometric

نویسندگی گروهی،
فرصتی عالی در بند چالشهای اخلاقی، حقوقی و تکنیکی
Hosseini M, Holcombe AO, Kovacs M, Zwart H, Katz DS, Holmes K. Group authorship, an excellent opportunity laced with ethical, legal and technical challenges. Accountability in Research. 2024 Mar 8:1-23.



☑️ شواهد نشان می‌دهد که نویسندگی‌های گروهی (که به عنوان نویسندگی شرکتی، نویسندگی تیمی، نویسندگی کنسرسیوم نیز شناخته میشود) در حال افزایش است اما تاکنون، در متون به ضوابط و چالشهای نویسندگی گروهی، چندان پرداخته نشده است. نویسندگی گروهی می‌تواند تنش‌های داخل گروه درباره ترتیب نویسندگی و معیارهای استفاده شده برای اضافه کردن/حذف نویسندگان فردی را کاهش دهد. با این حال، نویسندگی‌های گروهی در شکل فعلی نیز دارای مشکلاتی است، از جمله چالش‌های اخلاقی مرتبط با تخصیص اعتبار و مسئولیت‌ها، چالش‌های قانونی مربوط به نحوه مدیریت کپی رایت، و چالش‌های فنی مرتبط با عدم وجود شناسه‌های پایداری مانند ORCID، برای گروه‌ها.

☑️ این مقاله دو پیشنهاد ارائه می‌دهد: ۱) استفاده از شناسه‌های پایدار برای گروه‌ها و و ارتباط دادن آنها به ORCIDs افراد، و DOI مورد انتشار، باید تسهیل شود. 2) ژورنال‌ها باید راهنماهای اختصاصی (برای رشته مورد نظر) و بدون ابهامی برای نویسندگی گروهی تدوین کرده و به اشتراک بگذارند، که می‌توانند از چهار الزامات اصلی ارائه شده در این مقاله استفاده کنند:
1. تمامی اعضای گروه باید به نحوی در مقاله مشارکت داشته باشند (به عنوان مثال، اداری، خلاقانه، فکری یا فنی) و باید برای مشارکت‌های خود مسئول باشند.
2. تمامی اعضای گروه باید از ارسال مقاله آگاه شوند و نهایی بودن پیشنویس را تأیید کنند.
3. هم نام گروه و اعضای گروه مشارکت‌کننده به همراه ORCIDs آنها باید در مقاله ذکر شود.
4. مشارکت‌های خاص اعضای گروه باید در بخش سپاس‌گزاری با جزئیات کافی ذکر شود تا سوالات خاص در مورد وظایف مختلف قابل پاسخ‌گویی باشند.

☑️ همچنین مقاله توصیه می‌کند گروهها ترتیبات نویسندگی و جریان کار خود را توسعه داده و به صورت آشکاری اعلام کنند. به عنوان مثال، زمان و چگونگی اعلام موافقت اعضا برای انتقال کپی رایت مقاله.

عوامل موثر بر افکار خودکشی در بین رزیدنتهای (دستیاران تخصصی پزشکی) دانشگاه‌های شهر تهران در دوران پاندمی کووید-۱۹

از بین ۳۵۳ رزیدنت بررسی شده در تهران، بیش از یک سوم از آنها (۳۴/۳٪)، افکار خودکشی داشته‌اند که ۱۰/۲ ٪ از آنها پرخطر بوده است.

مطالعه (لینک) به صورت مقطعی در دی و بهمن ۱۴۰۰ انجام شده.
تقریبا ۷۶ ٪ از افراد خانم بوده‌اند. ۵۰ ٪ در گروه سنی ۳۰ تا ۳۴ سال قرار داشته‌ و نزدیک به ۶۰ ٪ متاهل بوده‌اند. بیش از نیمی از آنها در خوابگاه یا خانه اجاره‌ای زندگی می‌کرده‌اند.

بیش از دو سوم از افراد مورد بررسی، درجاتی از افسردگی را داشته‌اند. این برای استرس و اضطراب به ترتیب ۶۳/۲ و ۶۴/۶ ٪ بوده.

در بین عوامل پیش بینی کننده برای داشتن افکار خودکشی، افسردگی مهمترین عامل بوده است. سایرعوامل پیش بینی کننده شامل موارد زیر بوده است:
سابقه مصرف الکل یا مواد مخدر، سابقه خانوادگی و شخصی برای اقدام به خودکشی یا آسیب به خود، تعداد شیفت در ماه، مرگ افراد نزدیک به علت کووید و درآمد (در آمد کمتر ارتباط با میزان افکار خودکشی بیشتر داشته است)

قبلا نتایح این مطالعه را در قالب گزارش خبری نوشته بودم (اینجا).


@Scientometric

بر اساس مطالعه‌ای که در مجله جاما منتشر شده است، در مقایسه با گروه کنترل، استفاده از استروئیدهای آنابولیک آندروژن مثل تستوسترون، با افزایش خطر مرگ ‌و میر ناشی از علل طبیعی (مثل سرطان و بیماری‌های قلبی و عروقی) و غیر طبیعی (مثل تصادف رانندگی) همراه است.

در این مطالعه از دانمارک، ۱۱۸۹ نفر در گروه استفاده کننده از این داروها و همین طور نزدیک به ۶۰ هزار نفر در گروه کنترل برای ۱۱ سال به طور میانگین پیگیری شده‌اند. (همگی مرد) میانگین سنی در هر دو گروه حدودا ۲۷ سال بوده است. مصرف کنندگان استروئید، مردانی بوده‌اند که علت دوپینگ با این داروها به مدت دو سال از ورزش منع شده بوده‌اند.

میزان مرگ و میر به صورت کلی در گروه مصرف کننده این داروها ۲/۸۱ برابر بیشتر بوده است. این برای مرگ‌های غیر طبیعی و طبیعی به ترتیب ۳/۶۴ و ۲/۲۴ برابر بوده است.

@Scientometric