Science Updates Persian

⭕️ پژوهش‌ها نشان می‌دهند که بسیاری از زنان در روزهای پیش از شروع #عادت_ماهانه، تغییراتی مانند تحریک‌پذیری، زودرنجی، عصبانیت و نوسانات خلقی را تجربه می‌کنند.

این تغییرات فقط «اخلاق بد» یا مسئله‌ای مربوط به طرز فکر نیستند؛ بلکه می‌توانند با تغییرات زیستیِ چرخه قاعدگی ارتباط داشته باشند.

در نیمه دوم چرخه، سطح هورمون‌هایی مانند پروژسترون و استروژن تغییر می‌کند و سپس در روزهای نزدیک به شروع قاعدگی کاهش می‌یابد. این نوسانات می‌توانند بر مدارهای مغزی مرتبط با تنظیم احساسات اثر بگذارند. در برخی زنان، مغز نسبت به این تغییرات هورمونی حساس‌تر است و در نتیجه، واکنش‌های عاطفی به فشارها و اتفاقات روزمره ممکن است شدیدتر شود.

البته رابطه ساده‌ای مانند «پروژسترون بیشتر = عصبانیت بیشتر» وجود ندارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند ارتباط میان هورمون‌ها و خلق‌وخو پیچیده است و به میزان حساسیت فرد به تغییرات هورمونی نیز بستگی دارد.

این تغییرات در دوره پیش‌یائسگی نیز می‌توانند اهمیت بیشتری پیدا کنند؛ زیرا در این دوره نوسانات هورمونی افزایش می‌یابد و برخی زنان تغییرات بیشتری در خلق‌وخو، تحریک‌پذیری و اضطراب تجربه می‌کنند.

شناخت این الگوها می‌تواند به زنان کمک کند تغییرات بدن و احساسات خود را بهتر بشناسند؛ نه برای اینکه هر رفتار یا احساسی را به هورمون‌ها نسبت دهند، بلکه برای اینکه بدون قضاوت، ارتباط میان بدن، مغز و احساسات را بهتر درک کنند.

ثبت علائم در طول چند چرخه، خواب کافی، فعالیت بدنی و توجه به فشارهای روانی می‌تواند به شناخت الگوی شخصی کمک کند. اگر علائم شدید باشند یا زندگی روزمره و روابط را مختل کنند، مراجعه به پزشک یا متخصص سلامت روان می‌تواند مفید باشد.

✍:علی روستایی

#سلامت_زنان #قاعدگی #هورمون‌ها #سلامت_هورمونی #خودمراقبتی


https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12017372/?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه...

به گزارش ساینس‌دیلی، دانشمندان دانشگاه بوفالو نوعی هیدروژل تزریقی (ماده ژل‌مانند است که با تزریق وارد بافت بدن می‌شود) ساخته‌اند که می‌تواند داروهای درمان آرتروز را بسیار طولانی‌تر از تزریق‌های معمول، درون مفصل نگه دارد.

این ماده پس از تزریق، در دمای بدن از حالت مایع به توده‌ای نیمه‌جامد، نرم و روان‌کننده تبدیل می‌شود و پس از استقرار در محل، می‌تواند چندین هفته درون مفصل باقی بماند و نانوحامل‌های حاوی دارو را به‌تدریج آزاد کند.

استئوآرتریت یا آرتروز یکی از مهم‌ترین علل دردهای مزمن و ناتوانی در جهان است. داروهای رایجی که مستقیم به مفصل تزریق می‌شوند، از جمله داروهای مسکن، کورتیکواستروئیدها و مکمل‌های افزایش‌دهنده غلظت مایع مفصلی می‌توانند علائم را کاهش دهند، اما اثر آن‌ها اغلب کوتاه‌مدت است و معمولا نمی‌توانند روند پیشرفت بیماری را به‌طور پایدار، کُند کنند.

یکی از موانع اصلی این است که داروهای دارای مولکول کوچک و داروهای زیستی ممکن است به‌سرعت از مایع مفصلی خارج شوند. رساندن داروهای آب‌گریز با غلظت کافی برای اثربخشی، نیز برای پژوهشگران دشوار است، زیرا ممکن است میزان انتشار دارو در دیگر بخش‌های بدن و احتمال بروز عوارض ناخواسته افزایش یابد.

محصول هیدروژلی دانشگاه بوفالو برای مقابله با هر دو مشکل طراحی شده است. این ژل ترکیبات درمانی را با غلظت بالا درون مفصل نگه می‌دارد و آن‌ها را به‌تدریج آزاد می‌کند.

✍:علی روستایی

#آرتروز #پزشکی #هیدروژل #فناوری_پزشکی

https://www.sciencedaily.com/releases/2026/08/260829235947.htm?utm_source=chatgpt.com

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🔬 دانشمندان ژلی تزریقی ساخته‌اند که پس از تزریق، چندین هفته در مفصل آسیب‌دیده از آرتروز باقی می‌ماند و هم‌زمان با آزادسازی تدریجی دارو، اصطکاک میان سطوح مفصل را کاهش می‌دهد و حرکت آن‌ها را تسهیل می‌کند. با استفاده از این روش، هم می‌توان رساندن داروهای تعدیل‌کننده بیماری به محل موردنیاز را آسان‌تر کرد و هم میزان انتشار دارو را در سایر بخش‌های بدن کاهش داد.
⬇️

برخلاف مغز، معده وقتی خالی است به تو هشدار میدهد.

· ضربالمثل آفریقایی

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه...

حدود ۹۰ هزار سال پیش، دختری جوان از مادری نئاندرتال و پدری دنیسووان به دنیا آمد؛ دختری که هزاران سال بعد، DNA یک قطعه استخوان کوچک از او، یکی از شگفت‌انگیزترین داستان‌های تاریخ انسان را آشکار کرد.

ما نمی‌دانیم خودش را چه می‌نامید، کجا زندگی می‌کرد یا چه سرنوشتی داشت. حتی چهره‌اش را هم نمی‌شناسیم. اما می‌دانیم که دست‌کم حدود ۱۳ سال زندگی کرد و سرانجام در جایی در آلتای سیبری از دنیا رفت.

تقریباً ۹۰ هزار سال بعد، دانشمندان توانستند بخش کوچکی از استخوان او را در غار دنیسووا شناسایی کنند.

در سال ۲۰۱۲، باستان‌شناسان در غار دنیسووا در کوه‌های آلتای سیبری، قطعه‌ای کوچک از استخوان را در میان بقایای حیوانات و استخوان‌های باستانی دیگر پیدا کردند. این قطعه در نگاه اول چیز خاصی به نظر نمی‌رسید؛ نه جمجمه‌ای بود، نه اسکلت کاملی و نه حتی استخوانی که بتوان از روی ظاهرش با اطمینان گفت متعلق به چه انسانی است.

محققان ابتدا با استفاده از پروتئین‌های باقی‌مانده در استخوان، آن را به یک انسان‌تبار نسبت دادند و سپس سراغ DNA رفتند.

این نمونه بعدها Denisova 11 نام گرفت؛ دختری که در روایت‌های عمومی گاهی او را «دِنی» می‌نامند.

DNA میتوکندریایی او نشان داد که مادرش یک نئاندرتال بوده است. اما داستان همین‌جا تمام نشد.

وقتی پژوهشگران ژنوم هسته‌ای او را بررسی کردند، با نتیجه‌ای شگفت‌انگیز روبه‌رو شدند: ژنوم او ترکیبی از DNA نئاندرتال و دنیسووان بود.

بررسی دقیق‌تر نشان داد که این ترکیب صرفاً نتیجه داشتن اجداد دور از هر دو گروه نبود. شواهد ژنتیکی نشان می‌داد که مادر او نئاندرتال و پدرش دنیسووان بوده‌اند.

به این ترتیب، Denisova 11 نخستین نمونه شناخته‌شده از فرزند نسل اول یک نئاندرتال و یک دنیسووان شد که شواهد ژنتیکی مستقیم برای والدینش در اختیار داریم.

اما ژنوم دِنی یک راز دیگر هم داشت.

پدر دنیسووانی او نیز در گذشته اجدادی نئاندرتال داشت. یعنی پیش از تولد دِنی، در نسل‌های قبلی خانواده پدری او نیز آمیزش میان نئاندرتال‌ها و دنیسووان‌ها اتفاق افتاده بود.

دانشمندان پیش از این هم می‌دانستند که نئاندرتال‌ها و دنیسووان‌ها با یکدیگر آمیزش داشته‌اند. حتی انسان‌های امروزی نیز در برخی جمعیت‌ها مقداری DNA نئاندرتال یا دنیسووانی دارند.

اما دِنی با این موارد تفاوت داشت.

او نه فقط شواهدی از یک آمیزش بسیار قدیمی بود؛ خودش فرزند مستقیم یک نئاندرتال و یک دنیسووان بود.

این کشف همچنین اطلاعاتی درباره جابه‌جایی نئاندرتال‌ها در اوراسیا به دانشمندان داد.

از نظر ژنتیکی، مادر نئاندرتال دِنی به نئاندرتال‌هایی که هزاران کیلومتر دورتر در غرب اوراسیا زندگی می‌کردند، نزدیک‌تر بود تا به یک نئاندرتال قدیمی‌تر که بقایای او در همان غار دنیسووا پیدا شده بود.

این یافته با این احتمال سازگار است که گروه‌های نئاندرتال در دوره‌هایی مسافت‌های بسیار زیادی را در اوراسیا جابه‌جا می‌شدند و برخی از آنها سرانجام به مناطقی رسیدند که دنیسووان‌ها در آنجا زندگی می‌کردند.

ما نمی‌دانیم دیدار والدین دِنی چگونه اتفاق افتاد.

آیا آنها مدت زیادی در کنار یکدیگر زندگی کردند؟
آیا این فقط یک ملاقات کوتاه بود؟
آیا نئاندرتال‌ها و دنیسووان‌ها در برخی مناطق مرتباً با یکدیگر تماس داشتند؟

DNA
پاسخ این پرسش‌ها را نمی‌دهد.

اما یک چیز را با اطمینان به ما می‌گوید: حدود ۹۰ هزار سال پیش، یک نئاندرتال و یک دنیسووان با یکدیگر صاحب فرزند شدند.

و نکته جالب‌تر این است که دانشمندان این واقعیت را نه از یک اسکلت کامل، نه از یک نوشته و نه از داستانی که نسل‌به‌نسل منتقل شده باشد، بلکه از یک قطعه کوچک استخوان فهمیدند.

مولکول‌های DNA باقی‌مانده در همان قطعه کوچک توانستند داستانی بسیار بزرگ را آشکار کنند:

مادرش چه کسی بود، پدرش از کدام گروه انسانی بود، بخشی از تاریخ جمعیت‌های نئاندرتال چه بوده و حتی در نسل‌های پیشین خانواده پدری او چه اتفاقی افتاده است.

دِنی و دیگر انسان‌های هم‌دوره‌اش هزاران سال است که از میان رفته‌اند. دنیسووان‌ها نیز تا همین چند دهه پیش حتی برای علم مدرن ناشناخته بودند؛ بقایای غار دنیسووا بود که به دانشمندان کمک کرد وجود این گروه باستانی را آشکار کنند.

اما یک قطعه کوچک از استخوان یک دختر باقی ماند.

و حدود ۹۰ هزار سال بعد، همان قطعه کوچک به ما گفت که دو گروه متفاوت از انسان‌های باستانی، زمانی با یکدیگر ملاقات کرده بودند.

The Scientist / Nature

https://www.the-scientist.com/girl-had-a-denisovan-dad-and-neanderthal-mom-64674

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

دِنی؛ دختری که DNA او راز پیوند نئاندرتال‌ها و دنیسووان‌ها یک ملاقات ۹۰ هزار ساله را فاش کرد.
⬇️

🧬 هوش مصنوعی که می‌تواند بیش از ۱۷۰ نوع تومور را از روی الگوی DNA تشخیص دهد!

پژوهشگران یک چارچوب هوش مصنوعی به نام crossNN توسعه داده‌اند که می‌تواند با بررسی الگوهای متیلاسیون DNA، انواع مختلف تومورها را از یکدیگر تفکیک کند.

متیلاسیون DNA نوعی تغییر شیمیایی روی DNA است که می‌تواند الگوهای متفاوتی در سلول‌های سالم و سرطانی ایجاد کند. این الگوها برای انواع مختلف تومورها نیز متفاوت‌اند و می‌توان از آنها به‌عنوان یک «امضای مولکولی» برای طبقه‌بندی تومورها استفاده کرد.

نکته مهم درباره crossNN این است که برخلاف بسیاری از مدل‌های قبلی، می‌تواند داده‌های متیلاسیون DNA را که با روش‌ها و پلتفرم‌های مختلف به دست آمده‌اند، تحلیل کند؛ از جمله توالی‌یابی نانوپور، توالی‌یابی بی‌سولفیت هدفمند، توالی‌یابی کل ژنوم و برخی میکروآرایه‌ها.

پژوهشگران این مدل را برای طبقه‌بندی بیش از ۱۷۰ نوع تومور در اندام‌های مختلف بدن آموزش دادند و آن را روی بیش از ۵۰۰۰ نمونه توموری از پلتفرم‌های مختلف ارزیابی کردند.

در این ارزیابی، مدل پان‌سرطان به precision حدود ۹۷.۸٪ رسید و مدل مربوط به تومورهای مغزی precision حدود ۹۹.۱٪ داشت.

یکی از ویژگی‌های جالب crossNN این است که مدل تا حدی قابل توضیح (explainable) طراحی شده؛ یعنی پژوهشگران می‌توانند بررسی کنند کدام الگوهای متیلاسیون در تصمیم مدل نقش داشته‌اند.

این فناوری می‌تواند در آینده به تشخیص دقیق‌تر و طبقه‌بندی مولکولی تومورها کمک کند؛ موضوعی که برای انتخاب درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

با این حال، این نتایج به معنای آن نیست که crossNN اکنون می‌تواند جایگزین نمونه‌برداری یا تشخیص بالینی سرطان شود. پژوهش‌های بیشتری، به‌ویژه مطالعات بالینی و آینده‌نگر، برای مشخص شدن عملکرد آن در شرایط واقعی پزشکی لازم است.

✍:علی روستایی

Nature

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

ادامه...

سوزن پزشکی برای نفوذ کنترل‌شده به بافت طراحی شده است؛ اما نیش زنبور عسل کارگر ساختاری متفاوت دارد. روی دو بخش باریکِ نیش، خارهایی رو به عقب قرار گرفته‌اند که هنگام نفوذ در بافت گیر می‌کنند و به نیش اجازه می‌دهند به‌تدریج در پوست پیش برود.

هم‌زمان، زهر از میان اجزای #نیش وارد بافت می‌شود. یکی از مهم‌ترین ترکیبات آن ملیتین است؛ ماده‌ای که می‌تواند نورون‌های درد را فعال و حساس کند و با ایجاد آسیب سلولی و التهاب، درد و سوزش را افزایش دهد.

اما عجیب‌ترین بخش ماجرا اینجاست: وقتی #زنبور_عسل کارگر یک پستاندار را نیش می‌زند، خارهای نیش ممکن است در پوست گیر کنند. زنبور هنگام دورشدن، دستگاه نیش را همراه با کیسهٔ زهر و ساختارهای مرتبط از بدن خود جدا می‌کند. این دستگاه حتی پس از جداشدن نیز برای مدتی می‌تواند به تزریق زهر ادامه دهد. زنبور در نهایت بر اثر این آسیب شدید شکمی می‌میرد.

البته این ویژگی مختص همهٔ زنبورها نیست. بسیاری از زنبورهای سرخ، زنبورهای کاغذی و سایر زنبورهای خانوادهٔ Vespidae می‌توانند نیش خود را بیرون بکشند و چندین بار نیش بزنند.

پس نیش زنبور عسل فقط یک سوزن زهرآلود نیست؛ یک سامانهٔ پیچیدهٔ زیستی است که حتی پس از جداشدن از بدن زنبور می‌تواند به کار خود ادامه دهد.
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🐝 چرا نیش زنبور عسل این‌قدر متفاوت است؟
⬇️

نکته‌ای بسیار مفید و کاربردی در مورد روابط...
#دکتر_خاطره_ذبیحی


#روان‌شناسی

https://www.instagram.com/reel/Dc6ctdjRVXq/?stkn=MXgydG14cHZrejF2cQ==

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

صداقت فکری Intellectual Honesty

«اگه یک کار رو وقتی دیگران انجام می‌دن اشتباه می‌دونیم، ولی وقتی خودمون انجامش می‌دیم براش دلیل می‌تراشیم… واقعاً به اصولمون پایبندیم؟»

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های یک متفکر نقاد، صداقت فکریه.

صداقت فکری یعنی با خودمون هم به اندازه‌ی دیگران صادق و سخت‌گیر باشیم.

مثلاً اگر می‌گیم «نباید بدون شواهد درباره‌ی آدم‌ها قضاوت کرد»، وقتی درباره‌ی کسی که دوستش نداریم حرف می‌زنیم، نباید شایعه و حدس رو به‌عنوان واقعیت قبول کنیم.

یا اگر از دیگران می‌خوایم نظرشون رو با دلیل مطرح کنن، خودمون هم نباید برای باورهای خودمون استاندارد پایین‌تری داشته باشیم.

صداقت فکری یعنی معیارها رو بر اساس نتیجه تغییر ندیم.

یعنی چیزی که برای دیگران غلطه، وقتی به نفع ماست، ناگهان درست نشه.

در نهایت، متفکر نقاد فقط دیگران رو با معیارهایش نمی‌سنجه؛
خودش رو هم با همون معیارها می‌سنجه.

صداقت فکری یعنی بین افکارمون و افکار و اعمالمون هماهنگی و سازگاری باشه نه تناقض،
یعنی یکی بودن حرف و عمل

#صداقت_فکری
#ویژگی‌های_متفکر_نقاد
https://www.instagram.com/reel/Dc9QR8sRm39/?stkn=MTV6OTFoMmlyYnQ3OA==

@zehnnaghad

چرا ما پشم نداریم؟

#تکامل #فرگشت

https://www.instagram.com/reel/Dc9SJIWhW2U/?stkn=MW9vcndzcmppNDY5dQ==

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🚬 سیگار فقط دود نیست؛ نیکوتین می‌تواند مغز را وارد چرخه‌ای از پاداش و وابستگی کند.

هر بار که نیکوتین به مغز می‌رسد، مدارهای مرتبط با پاداش فعال می‌شوند و آزادسازی دوپامین افزایش می‌یابد. با تکرار این فرایند، مغز و رفتار فرد می‌توانند به حضور نیکوتین عادت کنند. به همین دلیل ترک سیگار فقط کنار گذاشتن یک عادت رفتاری نیست؛ وابستگی به نیکوتین نیز در آن نقش دارد.

اما دانشمندان سال‌هاست به دنبال رویکرد متفاوتی هستند: به‌جای اینکه مستقیماً اثر نیکوتین در مغز را هدف قرار دهند، جلوی رسیدن آن به مغز را بگیرند.

به این ایده، واکسن نیکوتین یا ایمن‌درمانی علیه نیکوتین گفته می‌شود.

منطق آن جالب است. نیکوتین مولکول کوچکی است و به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخ ایمنی قدرتمندی ایجاد کند. بنابراین پژوهشگران در برخی واکسن‌های آزمایشی، یک مشتق نیکوتین را به یک پروتئین حامل متصل می‌کنند تا سیستم ایمنی بتواند آن را بهتر شناسایی کرده و آنتی‌بادی تولید کند.

اگر این آنتی‌بادی‌ها به اندازه کافی ایجاد شوند، پس از مصرف نیکوتین می‌توانند آن را در خون به خود متصل کنند. در نتیجه، نیکوتین به شکل یک مجموعهٔ بزرگ‌تر درمی‌آید و ورود آن به مغز کاهش می‌یابد یا به تأخیر می‌افتد.

بنابراین هدف این روش این نیست که «حافظهٔ اعتیاد را پاک کند» یا نیکوتین را کاملاً از مغز دور نگه دارد؛ بلکه می‌خواهد اثر فارماکولوژیک نیکوتین را کاهش دهد.

اما یک نکتهٔ مهم وجود دارد:

🧪 واکسن نیکوتین هنوز یک درمان تأییدشده برای ترک سیگار نیست.

چندین واکسن نیکوتین در انسان آزمایش شده‌اند و توانسته‌اند آنتی‌بادی علیه نیکوتین ایجاد کنند، اما تاکنون شواهد کافی برای اینکه این روش بتواند به‌طور قابل‌اعتماد ترک طولانی‌مدت سیگار را افزایش دهد، به دست نیامده است. یک مرور علمی منتشرشده در ۲۰۲۵ نیز این حوزه را همچنان به‌عنوان یک رویکرد در حال توسعه بررسی می‌کند.

در برزیل نیز رویکرد مشابهی برای ماده‌ای متفاوت دنبال شده است.

پژوهشگران دانشگاه فدرال میناس ژرایس روی CalixCoca کار کرده‌اند؛ یک ایمن‌درمانی آزمایشی برای کوکائین که با تحریک تولید آنتی‌بادی، تلاش می‌کند کوکائین را در خون به دام بیندازد و دسترسی آن به مغز را کاهش دهد.

این پروژه نشان می‌دهد که ایدهٔ استفاده از سیستم ایمنی برای کاهش اثر مواد اعتیادآور، فقط محدود به نیکوتین نیست؛ اما CalixCoca واکسن نیکوتین نیست و موفقیت آن را نمی‌توان به‌عنوان اثبات کارآمدی واکسن نیکوتین در انسان مطرح کرد.

شاید آیندهٔ درمان اعتیاد فقط در خاموش‌کردن میل به مصرف نباشد؛ شاید یکی از مسیرها این باشد که مادهٔ اعتیادآور را پیش از رسیدن به مغز، در خون متوقف کنیم.

✍:علی روستایی
Source

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

🔬 محققان یک نوع جدید از آنتی‌بیوتیک‌های مصنوعی به نام ترای‌پسایدها (TriPcides) ساخته‌اند که می‌تواند باکتری بسیار خطرناک به نام استافیلوکوک طلایی مقاوم به متی‌سیلین (MRSA) را از بین ببرد. این باکتری یکی از سخت‌ترین باکتری‌ها برای تداوی در جهان است.

برخلاف بسیاری از آنتی‌بیوتیک‌های موجود، ترای‌پسایدها توانستند سلول‌های خفته و پنهان باکتری به نام سلول‌های «پایدار» را هم نابود کنند. این باکتری‌های غیرفعال با رفتن به حالت کم‌انرژی می‌توانند از تداوی جان سالم به در ببرند، و بعد از قطع شدن آنتی‌بیوتیک دوباره فعال شوند و باعث شوند که عفونت هفته‌ها یا حتی ماه‌ها بعد دوباره برگردد.

این ترکیبات جدید به چند روش همزمان به باکتری حمله می‌کنند. آن‌ها غشای سلول باکتری را خراب می‌کنند، تولید انرژی را مختل می‌سازند، و باعث ایجاد مالیکول‌های خطرناک اکسیژن فعال در داخل سلول می‌شوند. چون چندین سیستم مهم باکتری همزمان از کار می‌افتد، باکتری فرصت بسیار کمتری برای مقاوم شدن دارد. در آزمایش‌های لابراتواری، باکتری MRSA که بارها در معرض ترای‌پسایدها قرار گرفت نتوانست مقاومت پیدا کند، و بیش از ۲۳۰ نمونه باکتری مریضان هم هنوز به شدت به این ترکیبات حساس باقی ماندند.

این کشف یک راه کاملاً جدید برای مبارزه با عفونت‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک را معرفی می‌کند. با از بین بردن هم باکتری‌های در حال رشد و هم سلول‌های خفته، ترای‌پسایدها می‌توانند به کاهش عود عفونت‌ها کمک کنند و یک سلاح قدرتمند جدید در برابر یکی از سریع‌ترین تهدیدهای صحی در جهان باشند.

✍:علی روستایی
Source

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

❤️🩷 عشق فقط یک احساس شاعرانه نیست؛ مغز در شکل‌گیری آن نقش مهمی دارد.

وقتی عاشق می‌شویم، شبکه‌هایی در مغز که با پاداش، انگیزش، توجه و دلبستگی ارتباط دارند فعال می‌شوند. دوپامین در این فرایند نقش مهمی دارد و اکسی‌توسین نیز با پیوند اجتماعی و نزدیکی عاطفی ارتباط دارد.

اولین عشق ممکن است به دلیل تازگی، هیجان و شدت تجربه، به خاطره‌ای بسیار پررنگ تبدیل شود. تجربه‌های عاطفی شدید می‌توانند توجه و فرایندهای حافظه را تقویت کنند و به همین دلیل بعضی خاطرات مربوط به نخستین تجربه‌های عاشقانه سال‌ها در ذهن باقی می‌مانند.

اما علم نمی‌گوید «اولین عشق» الزاماً برای همیشه ماندگارتر از همه عشق‌های بعدی است. رابطه‌های بعدی نیز می‌توانند تجربه‌های عاطفی عمیق و خاطرات بسیار قدرتمندی ایجاد کنند.

پس اگر اولین عشق هنوز در خاطرتان زنده است، شاید دلیلش نه «سرنوشت»، بلکه ترکیبی از تازگی، شدت هیجان، توجه و سازوکارهای حافظه باشد.

✍:علی روستایی

https://www.sciencenewstoday.org/what-happens-to-your-brain-when-you-fall-in-love

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

#نقل_قول

«هیچ‌کس نسبت به زنان متکبرتر، پرخاشگرتر یا تحقیرکننده‌تر از مردی نیست که دربارهٔ مردانگیِ خود دچار اضطراب و تردید است.»

📚جنس دوم
(The Second Sex / Le Deuxième Sexe

بووار در این بخش از جنس دوم دربارهٔ ناامنی و احساس حقارت مردانه صحبت می‌کند. استدلالش این است که مردی که در درون خود نسبت به مردانگی و جایگاهش احساس تهدید یا ناامنی دارد، ممکن است برای اثبات برتری خود، زنان را تحقیر، کنترل یا با آنها پرخاشگرانه رفتار کند.

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

⭕️ باور به «ارادۀ آزاد» بر این فرض استوار است که انسان‌ها در انتخاب رفتارهای خود کاملاً مختارند؛ یعنی افراد می‌توانند در تصمیم‌گیری‌های خود دست به انتخاب بزنند و هرطور که مایلند عمل کنند. هرچند سالهاست که دانشمندان و فلاسفه بر سر ماهیت مفهوم ارادۀ آزاد با هم مشاجره می‌کنند، اما باور به این مفهوم – فارغ از صدق و کذب آن – پیامد‌های عظیمی در شیوۀ تفسیر رفتار دیگران و بویژه تنبیه متخلفان دارد.

📝 نتایج پژوهشی که به تازگی با مشارکت ۸۹۱۷ شرکت‌کننده از ۴۴ کشور جهان صورت گرفته نشان می‌دهد که باور به عاملیت و اختیار تام انسان‌ها، با تقویت رویکردهای تلافی‌جویانه و سخت‌گیری مفرط در قبال خطاهای اخلاقی روزمره همبستگی وجود دارد. این مطالعه نشان می‌دهد افرادی که معتقدند خطاکاران آگاهانه و با اراده تام دست به انتخاب زده‌اند، تمایل بیشتری دارند تا آنان را سزاوار رنج و مجازات تلافی‌جویانه بدانند.

پژوهش‌هایی که در گذشته صورت گرفته بود عموماً بر جمعیت کشورهای امریکای شمالی متمرکز بود و جرائم عمده‌ای همچون قتل را در بر می‌گرفت. اما پژوهش جدید مرزهای جغرافیایی را گسترده‌تر کرده و بر موقعیت‌های جزئی‌تری مانند نگه‌داشتن مابقی پولی که صندوق‌دار به اشتباه پرداخته است یا ترک صحنه پس از تصادف جزئی خودروی پارک‌شده بدون گذاشتن یادداشت تماس متمرکز بود.

پژوهشگران با تحلیل آماری چندسطحی، به نتایج جالبی رسیدند. در سطح فردی، باور قوی‌تر به اراده آزاد به طور مستقیم با سخت‌گیری بیشتر و تمایل فزاینده به تنبیه خطاهای اخلاقی روزمره همبستگی داشت. این رابطه ساختاری هم در تفاوت‌های فردی درون یک کشور و هم در مقایسه‌های میان‌کشوری کاملاً معنادار بود. این همبستگی مثبت حتی پس از کنترل آماری متغیرهایی مانند سن، جنسیت، میزان دین‌داری و جهت‌گیری‌های سیاسی نیز پایداری خود را حفظ کرد.

با این حال، زمانی که تحلیل از سطح رفتار فردی فراتر می‌رود و به ساختارهای کلان ملی می‌رسد، پیوند میان باورهای ذهنی و سیاست‌های تنبیهی از هم می‌گسلد. پژوهشگران دریافته‌اند که میزان رواج باور به اراده آزاد در یک جامعه، هرگز شاخص قابل‌اعتمادی برای پیش‌بینی میزان پذیرش هنجاری مجازات اعدام در سطح ملی نیست. این ناهمخوانی میان روان‌شناسی فرد و سیاست‌های کلان ساختاری، نشان از یک تضاد عمیق نیست؛ بلکه صرفاً تاییدی است از اینکه باورهای آحاد جامعه لزوماً به سیاست‌گذاری‌های نهادینه‌شدۀ ملی ترجمه نمی‌شوند، حتی در کشورهای دموکراتیک.

🔗 منبع

✍️ عارف عبادی

#اراده_آزاد #جبر #اختیار

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

📌 درمان زخم بدون استفاده از دارو!

🩹 پژوهشگران پانسمانی هوشمند طراحی‌ کرده‌اند که به‌جای استفاده از دارو‌های حاوی فاکتورهای رشد آماده، از پروتئین‌های موجود در بدن استفاده می‌کند. این پانسمان پروتئین‌ها را در محل زخم جذب کرده و آن‌ها را فقط هنگام شروع فرایند ترمیم آزاد می‌کند.

🧪 این پانسمان با استفاده از مولکول‌های آپتامر، پروتئین‌های ترمیم‌کننده را به‌طور موقت به دام می‌اندازد. سپس با حرکت سلول‌های ترمیمی و اعمال نیروی مکانیکی، این پروتئین‌ها به‌صورت کنترل‌شده آزاد می‌شوند. این آزادسازی باعث تشکیل رگ‌های خونی جدید و بازسازی بافت می‌شود.

🔬 نتایج آزمایش‌ها نشان داد این فناوری موجب تسریع بهبود زخم و رشد بافت جدید می‌شود. همچنین می‌تواند در آینده برای درمان زخم‌های مزمن به کار رود؛ هرچند پیش از استفاده بالینی، به بررسی‌های بیشتری برای ارزیابی ایمنی و اثربخشی نیاز دارد.

✍️ مهسا مقیسه
منبع
کانال اتحاد زیست‌شناسان ایران
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates

بر اساس یک پژوهش جدید، نوشیدن افراطی الکل در دوران نوجوانی ممکن است باعث تغییرات پایدار در ساختار و عملکرد مغز شود و ارتباطات درون آن را مختل کند.

به گفته پژوهشگران، این تغییرات پس از دوره طولانی خودداری از مصرف الکل نیز باقی ماند و در مدل پیش‌بالینی موش با دگرگونی در رفتارهای مرتبط با ترس در بزرگسالی همراه بود.

دانشیار دانشکده پزشکی جون سی. ادواردز گفت: «هدف این پژوهش این است که بفهمیم چرا نوشیدن افراطی الکل به طور خاص در دوره نوجوانی، پیامدهای سلامت روان را بدتر می‌کند و کیفیت کلی زندگی را کاهش می‌دهد.» او افزود: «با اتکا به این مطالعات، می‌خواهیم آگاهی عمومی را افزایش دهیم و رویکردهای درمانی تازه‌ای برای کاهش پیامدهای بلندمدت نوشیدن افراطی الکل در نوجوانی توسعه دهیم.»

این یافته‌ها نشان می‌دهد آستروسیت‌ها شاید نقش بزرگ‌تری در اثرات بلندمدت قرار گرفتن نوجوانان در معرض الکل داشته باشند از آنچه تاکنون درک شده است. این نتایج همچنین این احتمال را مطرح می‌کند که هدف قرار دادن کارکرد آستروسیت‌ها در نهایت بتواند به مهار بخشی از اثرات رفتاری پایدار مرتبط با قرار گرفتن در معرض الکل و مصرف مواد کمک کند.

🎙 پادکست تردید

اپیزود 46
فصل دوم
تفکر نقادانه
قسمت بیست‌ و سه
قبلی
بعدی

موضوع: استدلال استنتاجی (احکام تابع صدقی)


👈 برای دسترسی به فصل اول پادکست تردید با موضوع " تفکر علمی" اينجا" کلیک کنید

علی روستایی
#پادکست
Castbox

@tardidpodcast