🧬 تکامل انسان هنوز ادامه دارد؛ ژن‌های تازه چگونه به وجود می‌آیند؟

تکامل انسان فقط به تغییر ژن‌های موجود محدود نمی‌شود؛ گاهی ممکن است توالی‌هایی که پیش‌تر نقش کُدکنندهٔ پروتئین نداشته‌اند، به‌تدریج به چارچوب‌های خوانش باز (ORF) تبدیل شوند و در نهایت پروتئین‌های بسیار کوچکی به نام میکروپروتئین‌ها (Microproteins) تولید کنند.

در پژوهشی که در سال ۲۰۲۲ در مجلهٔ Cell Reports منتشر شد، پژوهشگران منشأ تکاملی صدها میکروپروتئین انسانی را بررسی کردند و برای ۱۵۵ ORF شواهدی به دست آوردند که نشان می‌دادند احتمالاً به‌صورت de novo، یعنی از توالی‌های غیرکُدکنندهٔ پیشین، در طول تکامل پدید آمده‌اند.

نکتهٔ جالب‌تر اینکه در ۴۴ مورد از این ۱۵۵ مورد، تغییر یا حذف ORF در آزمایش‌های سلولی با اثرات معنادار بر رشد و بقا‌ی سلول‌ها همراه بود؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد برخی از این عناصر تازه‌پدیدآمده می‌توانند واقعاً عملکرد زیستی داشته باشند.

از همه جالب‌تر، پژوهشگران شواهدی برای دو میکروپروتئین پیدا کردند که منشأ آن‌ها احتمالاً پس از جدایی دودمان انسان و شامپانزه بوده است. این موضوع نشان می‌دهد که ایجاد نوآوری‌های ژنتیکی جدید می‌تواند حتی در دوره‌های نسبتاً جدید تکامل نیز رخ داده باشد.

🔬 دیدگاه نهایی

این یافته‌ها به ما یادآوری می‌کنند که تکامل یک فرایند متوقف‌شده نیست. ژنوم موجودات زنده همچنان دستخوش تغییر است و گاهی توالی‌های جدید می‌توانند در طول زمان به عملکردهای زیستی دست پیدا کنند.

البته «تکامل» به معنای حرکت همیشگی به سمت بهتر یا پیچیده‌تر شدن نیست. تکامل یک فرایند طبیعی است و می‌تواند شامل تغییراتی خنثی، زیان‌بار یا سودمند باشد؛ اینکه یک تغییر در جمعیت باقی بماند یا گسترش پیدا کند، به عوامل مختلفی مانند انتخاب طبیعی، رانش ژنتیکی و شرایط محیطی بستگی دارد.

بنابراین، این پژوهش را بهتر است نه به‌عنوان «کشف ۱۵۵ ژن جدید انسان»، بلکه به‌عنوان شواهدی از شکل‌گیری de novo برخی ORFها و میکروپروتئین‌های جدید در طول تکامل در نظر بگیریم.

📚 منبع:

Vakirlis, N. و همکاران (2022)، De novo birth of functional microproteins in the human lineage، مجله Cell Reports.

DOI: 10.1016/j.celrep.2022.111808

https://webpreneurships.com/155-new-human-genes-were-discovered-and-scientists-say-its-a-sign-of-the-ongoing-human-evolution/?fbclid=IwdGRzaATo6U5jbGNrBOjpQnBkb2YFZXh0bgNhZW0CMTEAc3J0YwZhcHBfaWQMMzUwNjg1NTMxNzI4AAEepeqMVrnpXaBmh7DFA7n7cbCDuyBTtBsxhNPuXsIVTsZjtqVO5f161r48hlM_aem_haiaFSdAzx9kjQjkbxyOww

┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates