🧠 مغز چگونه می‌فهمد وقت تغییر عادت رسیده است؟
پژوهشگران در آزمایشی روی موش‌ها دریافتند که استیل‌کولین، یکی از مواد شیمیایی مهم مغز، ممکن است در زمانی که شرایط تغییر می‌کند و رفتار قبلی دیگر نتیجه نمی‌دهد، به انعطاف‌پذیری رفتاری کمک کند.
موش‌ها در یک ماز Y مجازی یاد گرفته بودند برای دریافت پاداش از یک مسیر مشخص استفاده کنند. سپس پژوهشگران بدون هشدار، قاعده را تغییر دادند؛ مسیری که قبلاً پاداش داشت، دیگر پاداشی نداشت.
در این شرایط، افزایش قابل‌توجهی در آزادشدن استیل‌کولین در جسم مخطط پشتی (dorsal striatum) مشاهده شد. هرچه این افزایش بیشتر بود، احتمال اینکه موش در تلاش بعدی مسیر خود را تغییر دهد نیز بیشتر بود.
پژوهشگران سپس نورون‌های کولینرژیکِ مسئول آزادسازی استیل‌کولین را مهار کردند. در این حالت، موش‌ها در تغییر راهبرد پس از دریافت نکردن پاداش، انعطاف‌پذیری کمتری نشان دادند.
بنابراین یافته‌ها نشان می‌دهند که استیل‌کولین ممکن است در مغز نقشی شبیه سیگنالِ به‌روزرسانی رفتار داشته باشد: وقتی نتیجهٔ مورد انتظار رخ نمی‌دهد، این سیستم می‌تواند به تغییر راهبرد و امتحان‌کردن گزینه‌های دیگر کمک کند.
البته نباید از این یافته نتیجه گرفت که استیل‌کولین به‌تنهایی «عامل تغییر عادت» است. یادگیری و انعطاف‌پذیری رفتاری حاصل فعالیت مجموعه‌ای از شبکه‌ها و پیام‌رسان‌های عصبی است.
همچنین این پژوهش روی موش‌ها انجام شده و نمی‌توان نتایج آن را مستقیماً به انسان تعمیم داد. ارتباط مطرح‌شده با اختلال‌هایی مانند اعتیاد و رفتارهای وسواسی نیز بیشتر یک مسیر پژوهشی برای مطالعات آینده است، نه یک نتیجهٔ بالینی قطعی.
شاید تغییر عادت فقط مسئلهٔ «اراده» نباشد؛ بلکه به این هم مربوط باشد که مغز چگونه تشخیص می‌دهد قانون قبلی دیگر کار نمی‌کند و زمان امتحان‌کردن راهی تازه فرارسیده است.
✍:علی روستایی
DOI: 10.1038/s41467-025-66826-1
https://doi.org/10.1038/s41467-025-66826-1?utm_source=chatgpt.com
┄•••⌬👇JOIN👇⌬•••┄
@sci_updates
Post #23401
6
