🧠 اگه بخشی از چیزهایی که سال‌ها با fMRI درباره مغز یاد گرفتیم، بر پایه یک فرض ناقص بوده باشه چی؟

یک مطالعه مهم در Nature Neuroscience نشون داده که سیگنال استاندارد BOLD همیشه همون چیزی رو که فکر می‌کنیم از فعالیت مغز نشون نمی‌ده.

در حدود ۴۰٪ از وکسل‌هایی که تغییر معنی‌دار BOLD داشتن، تغییر متابولیسم اکسیژن در جهت مخالف BOLD بوده؛ اتفاقی که در بعضی نواحی مهم مثل شبکه حالت پیش‌فرض مغز (DMN) بیشتر دیده شده.

یعنی ممکنه در یک ناحیه BOLD بالا بره و ما بگیم «فعال‌تر شده»، در حالی که مصرف اکسیژن و فعالیت متابولیک اون ناحیه در جهت مخالف تغییر کرده باشه.

مسئله مهم اینه که fMRI مستقیماً شلیک نورون‌ها رو اندازه نمی‌گیره؛ بلکه از تغییرات جریان خون و اکسیژن به‌عنوان یک شاخص غیرمستقیم استفاده می‌کنه. این مطالعه نشون می‌ده رابطه بین این دو، حداقل در بعضی قسمت‌های مغز، خیلی پیچیده‌تر از چیزی بوده که تصور می‌کردیم.

⚠️ این یعنی ۴۰٪ مطالعات fMRI غلط نیستن؛ ولی می‌تونه به این معنی باشه که بخشی از نقشه‌های معروف «فعال شدن و خاموش شدن مغز» نیاز به بازتفسیر دقیق‌تری دارن.

پس سؤال جنجالی اینه:
چند تا از چیزهایی که درباره مغز “می‌دونیم”، در واقع فقط چیزی بوده که BOLD به ما نشون داده؟

لینک مطالعه
https://www.nature.com/articles/s41593-025-02132-9


https://t.me/RSSA_Semums