نسل‌های سیتی‌اسکن؛ از تولد تا مدرن‌ترین فناوری‌ها

سی‌تی‌اسکن (CT Scan) از زمان اختراع در سال ۱۹۷۱ توسط سر گادفری هاونسفیلد، تحولی شگرف داشته . در ادامه، نسل‌های مختلف این فناوری را مرور می‌کنیم:

نسل اول (۱۹۷۰): مسیرِ ترجمه‌ای-چرخشیِ زمان‌بر
🔹 هندسه پرتو: باریکِ مدادی .
🔹 ساختار: یک لامپ اشعه ایکس و یک آشکارساز، به صورت خطی (ترجمه) روی بیمار حرکت می‌کردند و سپس می‌چرخیدند .
🔹 زمان اسکن: حدود ۵ دقیقه برای هر اسلایس! .
🔹 کاربرد: فقط برای مغز و آن هم با حرکت‌دادن سر درون یک محفظه آبکی (برای کاهش دوز) .

نسل دوم (۱۹۷۴): باریک‌تر شدنِ زمان با پرتو فن‌باریک
🔹 هندسه پرتو: فن‌باریک با چند آشکارساز .
🔹 ساختار: حرکتِ ترجمه‌ای-چرخشی، اما با پوشش بیشتر در هر مرحله .
🔹 زمان اسکن: کاهش به حدود ۲۰ ثانیه تا ۲ دقیقه .
🔹 نکته: بهبود نسبی، اما هنوز حساس به حرکت بیمار بود و خیلی فراگیر نشد .

نسل سوم (۱۹۷۵ تا امروز): پرکاربردترین و استاندارد طلایی
🔹 هندسه پرتو: فن‌پهن با صدها آشکارساز منحنی .
🔹 ساختار: لامپ و آشکارسازها هم‌زمان دور بیمار می‌چرخند (Rotate-Rotate) .
🔹 زمان اسکن: حدود ۱ ثانیه! .
🔹 علت موفقیت: حذف حرکت خطی، سرعت بالا، کیفیت عالی و مقرون‌به‌صرفه بودن. اکثر دستگاه‌های امروزی بر پایه این نسل هستند . البته عیبش این است که اگر یک آشکارساز خراب شود، ممکن است آرتیفکت حلقوی (حلقه‌های تیره/روشن) در تصویر ایجاد کند .
https://t.me/RSSA_Semums