دیده‌بان میراث فرهنگی

هفته تهران؛ فرصتی برای گفتن از گذشته و پرسیدن از آینده

در هفته تهران معمولاً از تاریخ، زیبایی‌ها و خاطرات این شهر می‌گوییم. اما در کنار همه این‌ها، باید یک سؤال مهم هم بپرسیم: برای حفظ آنچه هنوز از تهران تاریخی باقی مانده، چه کرده‌ایم؟

در همین یک سال گذشته، خبرهای تلخ کم نبوده؛ بناهایی که تخریب شدند، بناهایی که در آتش سوختند و خانه‌هایی که همچنان در حال فرسودگی و از بین رفتن‌اند. در محلات تاریخی هم انبار و کارگاه آرام‌آرام جای خانه و سکونت را می‌گیرد و ساخت‌وسازهای ناسازگار، اصالت و هویت این محلات را تهدید می‌کند.

شهرداری تهران برای مواجهه با همین مسائل، معاونت بافت و بناهای تاریخی را در ساختار معاونت شهرسازی و معماری دارد؛ ساختاری تخصصی که برای این حوزه بودجه و پروژه دارد و ابزارهایی مثل پروانه مرمت و مشوق‌های حمایتی نیز برای حفاظت و احیای بناهای تاریخی پیش‌بینی شده است.

پس بعد از یک سال، حق داریم بپرسیم:

عملکرد معاونت بافت و بناهای تاریخی چه بوده و چه چیزی در تهران تاریخی واقعاً بهتر شده است؟

کدام بنای در معرض خطر با مداخله به‌موقع حفظ شده؟ کدام گره قدیمی در مسیر حفاظت و احیا باز شده؟ چند مالک واقعاً توانسته‌اند از پروانه مرمت و مشوق‌ها استفاده کنند؟ پروژه‌ها بر چه اساسی اولویت‌بندی می‌شوند؟ و اثر ملموس عملکرد این معاونت را در کدام محله تاریخی تهران می‌توان دید؟

وحید شهاب در گفت‌وگو با ایسنا، عملکرد یک‌ساله معاونت بافت و بناهای تاریخی شهرداری تهران را نقد کرده و درباره همین پرسش‌ها صحبت کرده است.

هفته تهران فقط برای تعریف کردن از تهران دیروز نیست؛ وقت آن است که درباره تهران فردا هم سؤال کنیم و پاسخ بخواهیم.

متن کامل گفت‌وگو با ایسنا:

https://isna.ir/xdXbGh

❇️  جای خالی #محوطه_باستانی_ازبکی در پرونده های مطروحه در اجلاس یونسکو ( پوسان ۲۰۲۶ ) به شدت احساس می شد ، اما دريغ از یک نوشتار مجدانه یا منتقدانه  در این خصوص  !

🔰 سیامک صحافی  ؛ ایرانشناس،  محقق باستان شناسی و رئیس انجمن تاریخ و میراث ایرانیان  در گفتگویی مفصل و اختصاصی با انجمن نیوز

❇️ باید عرض کنم تا زمانی که برخی متولیان امر ،به مسائل غیر مرتبط ، توجه داشته باشند ،اوضاع به همین منوال خواهد بود .

❇️ بدون شک و با صدای بلند عرض می کنم غربت جانکاه #محوطه_ازبکی ماحصل رفتار غلط در دولتهای مختلف بوده و  امیدواریم لااقل وزیر فعلی ،  ازین قاعده مستثنی بوده و با تغییر متولیان بی هدف  ، مرحمی بر دل ایران دوستان بگذارد!

❇️ سالهاست در تلاشیم که برخی بدانند محوطه ای نفیس چون #ازبکی جای جشنواره آش ، محل فروش لباس ، جولان خبرهای دروغ و ....  نیست اما دریغ و افسوس !

❇️ برخی در مجموعه میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی توان تحلیل نداشنه و به همین خاطر در برابر هر نقدی و پيشنهادي به بدترین شکل ممکن ایستادگی می کنند که بیشک دود آن به چشم محوطه های باستانی ،  اماکن‌ تاریخی،  میراث معنوی، میراث طبیعی و هنرهای سنتی می رود و نهایتا این مملکت است که آسیب می بیند .

❇️ با قطعیت عرض میکنم در بخش میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی ، هر چه هست از قامت ناساز اندام افرادی است که به روشهای غلط و بعضا فاجارگونه بر مناصب تکیه زده و متأسفانه با انواع لطایف الحیل مانع حضور شایستگان در عرصه های خدمت رسانی می شوند ! فراموش نشود که ، توقع فرزانگان این مملکت ، منصب و صندلی نیست ، ایران دوستان ، حضور مديران بی حاشیه و سلیم النفس در عرصه‌های خدمت رسانی حوزه های میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی را
می خواهند.

❇️ من بعنوان یک خدمتگزار کوچک کشور و کسی که سالهاست در عرصه فرهنگی  بصورتی جدی و علمی فعالیت دارم از مراجع ذیصلاح علی الخصوص نهادهای مهمی چون دیوان محاسبات ، سازمان بازرسی کل کشور ، دادستانی کل کشور و.... تقاضا دارم مجدانه وارد انواع ترک فعل در بخش‌های مختلف میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی استان البرز شوند تا بیش از این ، تهران نشینان  ، استان ما و محل زندگی ما را مورد ظلم قرار. ندهند ، چون  ادامه حضور برخی در مجموعه میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی، لطماتی جبران ناپذیر به امنیت ملی ، بويژه در زمینه فرهنگی وارد می سازد

❇️ قطع به‌ یقین استان سرفراز البرز نمادی واقعی از حضور افوام مختلف ایران است که بهره‌مندی معقول از  آداب و رسوم آنها می تواند در توسعه پایدار این بخش از کشور مفید واقع شود . متأسفانه در یک دهه اخیر نه تنها از چنین ظرفیتی گرانسنگ ، استفاده نشده بلکه با حضور افراد بی کفایت ، افراد خلاق و دانا از گردونه تصمیم گیری ها حذف و بجای آنها، نامتخصص ها و ناتراز ها جلوه گر شده اند.  خب نتیجه می شود آن‌چه که می بینیم !

❇️ نگاهی تحلیلی به نگرش و رفتار برخی از مديران سطوح ملی و استانی میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی ، نسبت به پیشنهادات و طرح های اثر بخش می تواند اوضاع این بخش از ساختار اداری ما را عیان و عریان سازد .ایستایی طرح های مهمی چون مجمع خیرین میراث فرهنگی [ متأسّفانه سرفت طرح ] و هر ایرانی یک میراث بان ، که هر کدام از آنها اگر درست مورد حمایت قانونی قرار می گرفت می توانست بخشی مهم از معضلات کشور را حل و فصل نماید.  مخلص کلام حمایت واقعی از مشارکت اجتماعی با شعار سردادن و رمان پاره کردن و داد سخن سر دادن کاملا متفاوت است .

❇️ نمونه دیگر نبود اراده مکفی و شاید فهم وافی و شافی در سکانداران میراث فرهنگی البرز درخصوص راه اندازی موزه باستان شناسی در استانی که دارای سه دشت باستانی نفیس است،  می باشد . البرز جوان ترین استان اما یکی از کهن ترین پهنه های باستانی بشمار می رود،  تپه ازبکی از برجسته ترین سایت های باستانی دنیا،  تپه خوروین با شهرتی بین المللی ، تپه موشه لان با خشار رویایی  و ..... ،  که هدایت هرکدام ازینها برنامه ریزی لازم دارد نه سخنرانی و گفتگوی بیهوده ! و امیدارم آقای وزیر همه این دردها را ببیند و راهکاری ارائه دهد ، چون در البرز سکاندار بی درایت با تحریک افرادی با هدف تماس هایی از تلفن های فاقد شماره و بکار بردن ادبیاتی محاوره ای سخیف. ضمن رفتاری نابخردانه و بچگانه ،  باب مشورت و تعامل را می بیند ! ما هم به احترام آقای وزیر و درک شرایط بحرانی کشور،  از پیگیری های رسمی فعلا صرف نظر کرده ایم اما صبوری هم حدی دارد !

        @foalborz
* ─┅•𑁍⊱🍁⊰𑁍•┅─*.

https://cdn.imgurl.ir/uploads/z4149_1003_032.jpg

🔺واکنش دکتر حکمت‌اله ملاصالحی در پی‌ اتهامات حفاران غیرمجاز به باستان‌شناسان و اصحاب رسانه

❗️میراث تازی، میراث ناشناسان

‼️دکتر حکمت‌اله ملاصالحی استاد دانشگاه، بنیان‌گذار فلسفه باستان‌شناسی ایران و عضو بنیاد حکمت فلسفه صدرا در یادداشتی نوشت:

🔸مواریث فرهنگی، از ساده و دیرینه‌ترین ساخته‌های اندیشه و هوش و مهارت دست خویشاوندان پیشاتاریخیِ جامعه و جهان بشری ما تا ژرف و ریشه‌ای و سرچشمه‌ای‌ترین و متعالی‌ترین تجربه‌های زیسته و دریافت‌های وجودی و فکری و شناختی و ذوقی و زیباشناختی انسان، همه یکسر مصادیق و مظاهر و مدلول‌ها و صورت‌های ناملموس و ملموسِ گشودگی و آشکارگی وجودی و فرهنگی انسان هستند و محسوب و تعریف می‌شوند.

🔸به دیگر سخن، انسان هستنده و باشنده‌ای فرهنگی‌شده و فرهنگی و فرهنگ‌پذیر و فرهنگ‌ساز است. گشودگی وجودی او، گشودگی و آشکارگی فرهنگی است. انسان در فرهنگ و فرهنگی، در جهان افق گشوده است. نسبت انسان با فرهنگ و مواریث فرهنگی، اعم از ملموس و ناملموس، وجودی است؛ ماهوی، ریشه‌ای و سرچشمه‌ای است.

🔸ایران، تاریخ، فرهنگ، جامعه و جهان ایرانی، بی‌هیچ اغراق و به گواه شواهد و قرائن بسیار و پرشمار، یکی از دیرینه و دیرپاترین و غنی و تأثیرگذارترین سرزمین‌ها و قلمروها در جغرافیای تاریخ، فرهنگ، جامعه و جهان بشری بوده است.

‼️اینک نیز در میانه آوردگاه، با قامت استوار سنگربانان و سینه‌ستبر پاسداران و میراث‌بانان ارزش‌هایش و سنگرداران شرف و عزتش و با پایمردی زنان و مردان و فرزندان دلیر و جان‌برکفش، رویاروی یکی از شرور و یاغی و قلدر و افسارگسیخته‌ترین نظام‌های افزون‌خواه و سلطه‌جو و وحشی، ایستاده است.

✅در موقعیتی این‌چنین حساس و این‌چنین سرنوشت‌ساز و این‌چنین دشوار و این‌چنین سنگین و سهمگین، سربرکشیدن و درآمدن و بر صحنه آمدنِ هماهنگ و دست‌در‌دست هم و همراه و همگامِ قاچاقچی‌های حرفه‌ای و سوداگران و ناموس‌فروشان مواریث فرهنگی کشور و فعال شدن عناصر و عوامل نفوذی‌شان در درون و بیرون نهادهای رسمیِ صدارت و وزارت میراث فرهنگی و تاخت‌وتازشان علیه سنگربانان و سنگرداران مواریث فرهنگیِ مُلک و ملت و میهن، تصادفی نیست.

🔸پاسداری و صیانت از سنگر فرهنگ و مواریث فرهنگی یک ملت، پاسداری و صیانت از شرف و عزت و سرزمین و جغرافیای ارزش‌ها و حریم و حرمت و اقلیم و عالم و زیست‌جهان وجودی اوست.

🔸با تیغ و تیرِ تحقیر و تحریف و تهمت و زخم زدن بر قامت بلند و استوار و کارنامه درخشان میراث‌بانان و سنگرداران و فرزندان سخت‌کوش و دانا و توانا و هوشمند و هشیار و بیدارِ مواریث فرهنگیِ مُلک و ملت و میهن، «عرض خود بردن و زحمت ما داشتن» است و خیانت و خباثت در امانت و همراه و همسو گام و هم‌کام شدن با دشمنان مُلک و ملت و میهن ما.

🔸هر بار که این قلم مروری بر طومار سنگربانی و سنگرداری و کارنامه درخشان پاس و میراث‌داری زنان و دختران دلیری چونان سرکار خانم دکتر حمیده چوبک و صحابی هوشمند و دلیر و هشیار و بیدار رسانه، سرکار دلیر و معزز خانم مریم اطیابی و سعیده خانم اسدیان، شریف و شرافتمند، و البته و صدالبته کارنامه درخشان علمی و پژوهشی و اجرایی آقای دکتر ده‌پهلوان عزیز و پژوهش‌ها و کارنامه نفس‌گیر میدانی و کاوش‌ها و دستاوردهای مهم و درخشان میدانی آقای دکتر وحدتی‌نسب عزیز و دیگر دوستان و همکاران و سنگربانان همراه و همگامشان می‌کنم، می‌ستایمشان. تحسین‌شان می‌کنم. ستودنی و تحسین‌برانگیز هم هستند.

🔸فرهنگ تنها اکتسابی عمل نمی‌کند و اکتسابی استمرار ندارد؛ گزینشی هم عمل می‌کند و دست به انتخاب می‌زند. هر آنچه درخشان و اصیل و گوهرین و مفید است، پاس و نگاه و گرامی و عزیز می‌دارد. هر آنچه حقیر و پست و بی‌اصل‌ونسب و بی‌ریشه است، می‌کوبد و می‌روبد و به دور می‌ریزد و به دور می‌فکند و فراموش می‌کند و از یاد می‌بردش.

✅میراث‌بانان، میراث‌داران، با کارنامه درخشانشان می‌مانند. کارنامه درخشانشان پاس و گرامی داشته می‌شود. در یادها و خاطره‌ها می‌مانند.

❗️میراث‌ستیزان و قاچاقچی‌های حرفه‌ای، اگر هم در یادها و خاطره‌ها بمانند، از کارنامه سیاه خیانت‌ها و خباثت‌ها و نام ننگشان سخن خواهد رفت و سخن گفته خواهد شد.

حکمت‌الله ملاصالحی
۱۴۰۵/۷/۱۲ هجری خورشیدی


instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

گفتنی است، این مرکز نزدیک به ۷۰ سال قدمت دارد و جدای از خدمات فرهنگی بزرگی که به شهر ارائه داده، بخش مهمی از خاطره جمعی چند نسل را تشکیل می‌دهد.

@reesjomhoormiras

«مرتضی مزینانی»، مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان سمنان درخصوص تعطیلی مرکز فرهنگی‌هنری شماره یک کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان دامغان قدیمی ترین کانون استان سمنان عنوان کرد؛

طلب اجاره سالانه ۱میلیارد تومان از سوی هییت امنا امامزادگان و اداره اوقاف دامغان

حسن جلالی

❗️دستاوردهایی که باید دید

🔸انصاف حکم می‌کند دستاوردها را ببینیم. از ثبت جهانی هگمتانه، آثار پیش از تاریخ دره خرم‌آباد و قلعه الموت یاد می‌کنید و بازگشت هزار و ۱۶۵ شیء تاریخی را هم اعلام کرده‌اید. این‌ها واقعی‌اند. اما ثبت جهانی ویترین قدرت نرم است و حفاظت روزمره بنیان آن. ویترین را نمی‌توان جای فروریختن بنا در شهرهای ایران گذاشت. همین‌طور، «تدقیق حریم آثار» را در فهرست دستاوردهای دو سال گذشته آورده‌اید، اما منتقدان سیاست کوچک‌سازی حریم‌ها را در میان مدیران وزارتخانه مخرب می‌دانند. باید روشن کنید کدام است.

❗️سخن آخر

🔸جنگ نرم، به تعریف خودتان، جنگ سست کردن پیوندهای فکری و فرهنگی یک ملت و از بین بردن اعتماد اجتماعی است. هر بنایی که بی‌صدا فرو می‌ریزد، هر پرونده استردادی که پول وکیلش نیست و هر ردیف مرمتی که با تورم کوچک‌تر می‌شود، بی‌آنکه دشمنی در کار باشد، از همین جنس است. اگر مسئولان همیشه عامل خارجی را به میدان می‌آورند و درباره خرابی‌های داخلی سکوت می‌کنند، نتیجه‌اش همین فاصله میان سخن و عمل است. پنج سال مسئولیت، دیگر بهانه نمی‌پذیرد. مردم حق دارند بدانند چه کرده‌اید، و اگر نمی‌توانید، چرا کنار نمی‌روید.

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

#ارسالی

🔺آقای دارابی، جنگ نرم را خوب می‌شناسید؛ میراث را چطور؟

🖋 یک کارشناس ارشد مرمت

🔸متن «جنگ در دو جبهه» را خواندم. کسی که از جنگ نرم چنین تعریفی می‌دهد، باید خوب بداند میراث فرهنگی از اصلی‌ترین سرمایه‌های قدرت نرم یک ملت است. تعریف خودتان از جنگ نرم این است: «جنگ تقدس‌زدایی از ارزش‌ها» و «جنگ تخریب اعتمادهای اجتماعی». همین تعریف، محک خوبی برای سنجیدن کارنامه خودتان است.

❗️متنی درباره جنگ نرم، بی‌هیچ اشاره‌ای به میراث

🔸در کل این متن یک بار هم عبارت «میراث فرهنگی» نیامده است. از موزه و بنای تاریخی و هویت ملموس ایران هم حرفی نیست. سخن از رسانه، تحریم و تنگه هرمز است. اما معاون میراث فرهنگی کشور دقیقاً مسئول همان ابزاری است که ملت‌ها با آن روایت خود را جهانی می‌کنند. وقتی مسئول میراث درباره قدرت نرم می‌نویسد و از میراث نمی‌گوید، یا متن را در جایگاه دیگری نوشته یا جایگاه را جدی نگرفته است.

❗️رزومه‌ای از رسانه، نه از میراث

🔸در ۲۸ شهریور ۱۴۰۰ با حکم عزت‌الله ضرغامی جانشین محمدحسن طالبیان شدید و از مدیران سابق صداوسیما بودید. همان زمان فعالان میراث فرهنگی با این انتصاب مخالفت کردند. نگرانی آنها این بود که سکان معاونت به کسی سپرده شود که پیشینه‌اش سیاسی و رسانه‌ای است و تخصص میراثی ندارد. پنج سال از آن روز گذشته و پرسش همچنان باقی است: این پنج سال ثابت کرد نگرانی‌ها بی‌پایه بود یا بجا؟

❗️الگوی همیشگی: «مال ما نیست» و «پول نداریم»

🔸بخش بزرگی از سخنان شما در این سال‌ها یک ساختار دارد: مسئولیت با دیگری است، یا بودجه نیست.

🔸شما گفته‌اید از حدود ۱۴ هزار بنای تاریخی کشور فقط ۲ هزار بنا در اختیار وزارت میراث فرهنگی است و ۱۲ هزار بنا دست نهادها و اشخاص دیگر است. این آمار صحیح باشد هم، از حرف آخر یک متولی نیست. اعتراف به این است که متولی اصلی حفاظت، اختیاری بر بخش بزرگی از آنچه باید حفظ کند ندارد.

🔸در نشست خبری ۱۴۰۴ اعلام کردید هفت پرونده باز برای استرداد اموال تاریخی از خارج کشور دارید، اما هزینه وکیل چنان بالاست که «در توان ما نیست». رسانه‌ها این را بحران اولویت‌ها و بی‌برنامگی ساختاری خواندند. کشوری که در سخنرانی‌ها از قدرت نرم و تمدن‌سازی می‌گوید، برای پس گرفتن آثار خودش وکیل ندارد.

🔸درباره بودجه، گفته بودید با این ارقام کاری کردن شبیه شوخی است. اگر بودجه شوخی است، پرسش این است که چه کرده‌اید تا شوخی نباشد.

❗️جنگ و بودجه: حقیقت تلخ، ولی پرسش باقی است

🔸شما اعلام کردید ۱۴۹ اثر تاریخی، از جمله ۵۴ موزه و ۵ اثر جهانی در ۱۸ استان، آسیب دیده و برآورد اولیه خسارت ۷ هزار میلیارد تومان است، یعنی بیشتر از کل بودجه وزارتخانه. حمله به آثار تاریخی را هم طبق کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه جنایت جنگی خواندید. بمباران گردن شما نیست و این را باید صریح گفت.

🔸 اما پرسش دیگری هست. در اوت ۲۰۲۶ از نامه‌نگاری رسمی با یونسکو، فعال‌سازی کارگروه «سپر آبی» و نصب نشان آن بر بناها به‌عنوان اقدامات دوران بحران یاد کردید. این‌ها را چرا در بحران و بعد از آن؟ در سال‌های آرام چه آمادگی‌ای برای حفاظت از میراث در برابر جنگ، زلزله و بی‌توجهی ساخته شد؟

🔸خود ارقام حاکی از کندی است. از ۱۴۹ اثر آسیب‌دیده، ۳۸ اثر مستقیماً در مالکیت وزارت است و ۱۱۱ بنا در اختیار بخش خصوصی، نهادهای نظامی، اوقاف، شهرداری‌ها و دستگاه‌های دیگر. تا ۱۸ تیر، مرمت ۱۰ اثر به پایان رسیده بود، یعنی حدود یک‌پانزدهم آثار آسیب‌دیده، با آنچه شما خودتان گزارش کرده‌اید.

❗️بودجه ۱۴۰۵: عقب‌نشینی در سکوت

🔸مرکز پژوهش‌های مجلس در بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۵ وضعیتی را نشان داده که با ادعای «حفاظت» جور درنمی‌آید. اعتبارات هزینه‌ای وزارتخانه حدود ۲۴ درصد بالا رفته و اعتبارات عمرانی، که مستقیماً صرف مرمت، ساماندهی محوطه‌ها و آزادسازی حریم می‌شود، بیش از ۲۹ درصد کم شده است. نسبت سرمایه‌ای به جاری از ۵۵ به ۳۹ درصد رسیده و ردیف «حفاظت، احیا و مرمت» با وجود تورم بدون افزایش مانده است. همان گزارش به‌روشنی می‌نویسد که وزارتخانه همیشه قصور مدیریتی را با کمبود بودجه توجیه کرده است. پرسش ساده است: معاونی که در سخنرانی‌ها از خطر جنگ نرم می‌گوید، در برابر این کاهش چه کرده است؟

❗️وقتی اعلام ممنوعیت به جای حفاظت می‌نشیند

🔸حدود ۶۵ درصد از سردر «سرای تومانیان» در سبزوار تخریب شد. وزیر می‌گوید عدم جواز تخریب از پیش به شهرداری و مراجع ذی‌ربط ابلاغ شده بود. این دفاع، اگر درست هم باشد، اتهام را سنگین‌تر می‌کند. نظام حفاظتی‌ای که همه‌چیزش ابلاغیه است و لودر را متوقف نمی‌کند، کارکرد ندارد. جمله‌ای که از آن به بعد شنیدیم، شکایت قضایی و قول بازسازی، همان چیزی است که در همه ماجراهای تخریب شنیده‌ایم: پس از فاجعه. /ادامه

🔻ادامه:

https://t.me/mirasbashi/21431

instagram.com/miras_bashi
@mirasbashi
https://ble.ir/miras_bashi

هشتم مهر، روز بزرگداشت مقام مولانا

«مثنــــوی معنــــوی مولــــوی، هست قرآن در زبان پهلـوی»

🔸شعری در وصف مثنوی مولانا، آرامگاه مهرعلیشاه گیلانی، اسلام آباد پاکستان.

🔸متن اشعار منسوب به شیخ بهایی در وصف تاثیر پذیری مثنوی از قرآن کریم:

من نميگويم كه آن عاليجنـاب، هست پيغمبر ولـي دارد كتـاب/
مثنــــوی معنــــوی مولــــوی، هست قرآنـی بـه لفـظ پهلـوی/
مثنــوي او چــو قــرآن مــدل، هادی بعضی و بعضی را مضـل.

🔸اشعار فارسی پایین سنگ:

جز وجود مطلق و هستی پاک، هرچه آید در خیالت هست خاک/
صورت ظاهر فنا گردد بدان، عالم معنی بماند جاودان/
گفت المعنی هواللهُ شیخ دین، بحر معنی هاست ربُ العالمین/
چون برآرم دم بالله الصّمد، چرخ نعرۀ لیتنی کُنتُ زند/
اسم اعظم هست الله العظیم، جانِ جان و مُحیّ عِظمِ رَمیم (احیا کنندۀ استخوانهای پوسیده)/

🔸کتیبه، کانالی برای معرفی میراث مشترک ایران و جهان.
https://t.me/katibefarsi

مرتضی رضوانفر
عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی

چهارتاقی «مُنج»؛ رهاشده و در آستانه ویرانی + عکس


یک کنشگر میراث فرهنگی گفت: چهارتاقی «مُنج» در بوانات استان فارس بر اثر گذشت زمان، فرسودگی شدید مصالح، رخنه عوامل طبیعی از جمله باد، باران و برف و... و بدتر از همه رها شدگی و نبود رسیدگی از سوی متولیان امر و دست درازی‌های انسانی در آستانه نابودی قرار گرفته است.

به گزارش ایسنا، سیاوش آریا، پژوهشگر و کنشگر میراث فرهنگی درباره این چهارتاقی توضیح داد: چهارتاقی «مُنج» در شمال شرقی و ۲۴۰ کیلومتری شهر شیراز و در روستای مَنج از شهرستان بوانات جای دارد. این یادمان ارزشمند باستانی با وجود آسیب‌های فراوان بر اثر گذشت زمان و ویرانی بخش‌هایی از آن، همچنان استوار و پایدار بر روی تپه ای طبیعی باقی مانده است. ارزش و اهمیت چهارتاقی به دیرینگی اثر، موقعیت راهبردی، منطقه ویژه جغرافیایی و سوق الجیشی آن و نزدیکی به درخت سرو کهنسالی است که یک مجموعه تاریخی، فرهنگی و طبیعی را پدید آورده است. از سویی، شناخت، پژوهش و مطالعه‌های تاریخی و بررسی‌های باستان‌شناختی در منطقه و اثر چهارتاقی، سبب آگاهی ما از روزگاران گذشته خواهد شد و بازگشایی دریچه‌ای به سوی علم و دانش است. همچنین چهارتاقی «مُنج» از دید پژوهش در آداب و آیین گذشتگان و آشنایی با تاریخ اجتماعی آن دوران دارای اهمیت ویژه ای است. از همین روی، باید مورد توجه مدیران فرهنگی شهرستان بوانات و استان فارس قرار گیرد و هرچه زودتر اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اقدام به مرمت و حفاظت اصولی از آن کرده و با حفظ و پاسداشت یادمان باستانی و بی همتای کشور به معرفی آن پرداخته و این مجموعه را از رها شدگی و نابودی نجات دهد.

دنباله گزارش را در پیوند زیر بخوانید:
https://isna.ir/xdX9tz

@reesjomhoormiras

#اختصاصی| ده‌پهلوان: مواردی دیدیم که نماینده مجلس دنبال گنج و دفینه است؛ حتی امام جمعه یک شهر در حفاری قاچاق حضور داشته است

«مصطفی ده‌پهلوان» باستان‌شناس در گفت‌وگو با ایران۲۴:
🔺مسئول اصلی حفاظت از میراث فرهنگی، وزارت میراث فرهنگی و به‌ویژه معاونت میراث فرهنگی است و باید درباره گسترش حفاری‌های غیرمجاز پاسخگو باشد.

🔺کمبود بودجه، ضعف امکانات و فرسودگی خودروهای یگان حفاظت از مشکلات جدی حفاظت از محوطه‌های تاریخی است و پهپاد نیز به‌تنهایی نمی‌تواند جایگزین حفاظت میدانی شود.

🔺نزدیک به ۱۷۰ بافت تاریخی در کشور معرفی شده، اما برای تعداد محدودی از آنها ضوابط اختصاصی تدوین شده و بسیاری از محوطه‌ها همچنان در معرض حفاری و تخریب هستند.

🔺 گاهی دیده‌ایم نماینده مجلس دنبال گنج و دفینه بوده یا امام جمعه یک شهر در حفاری غیرمجاز حضور داشته است؛ کارشناسان بارها درباره این وضعیت هشدار داده‌اند، اما صدای آنها شنیده نمی‌شود.

@iran24

#اختصاصی| ده‌پهلوان: حفاری‌های غیرمجاز سازمان‌یافته شده/ میراث ایران جلوی چشممان به یغما می‌رود

«مصطفی ده‌پهلوان» باستان‌شناس در گفت‌وگو با ایران۲۴:
🔺حفاری‌های غیرمجاز سابقه طولانی دارد و پس از انقلاب با گسترش اینستاگرام و فیسبوک و تبلیغات گنج‌یابی شدت گرفته است.

🔺مشکلات اقتصادی و سودای یک‌شبه پولدار شدن، در کنار تبلیغات فضای مجازی، به گسترش این فعالیت‌ها دامن زده و آسیب زیادی به میراث تاریخی کشور وارد کرده است.

🔺حفاری‌های غیرمجاز در مواردی سازمان‌یافته شده و کارشناسانی که درباره آن هشدار می‌دهند با تهدید و تخریب رسانه‌ای مواجه می‌شوند، اما ما کوتاه نمی‌آییم.

🔺نزدیک به ۲۰ سال است درباره این موضوع هشدار می‌دهیم، اما نهادهای فرهنگی، انتظامی و قضایی را در کنار خود ندیده‌ایم؛ نمونه آن محوطه ۱۸۰ هکتاری مدرنات در نزدیکی شوش است که به‌طور گسترده غارت شد.

@iran24

#اختصاصی| ده‌پهلوان: هزاران اثر تاریخی در اختیار مردم است که بسیاری از آنها به دلیل نبود دانش و امکانات حفاظتی در حال از بین رفتن هستند

«مصطفی ده‌پهلوان» باستان‌شناس در گفت‌وگو با ایران۲۴:
🔺وزارت میراث فرهنگی باید به وظایف اصلی خود، از جمله مقابله با حفاری و قاچاق آثار، استرداد آثار و حفاظت از اشیای تاریخی موجود در دست مردم، بیشتر بپردازد.

🔺موزه‌های کشور نیز نیازمند نوسازی و ایجاد موزه‌های مدرن و تعاملی هستند تا ارتباط بیشتری با جامعه داشته باشند.

🔺در پروژه‌های عمرانی نیز باید پیوست‌های تاریخی و فرهنگی جدی گرفته شود؛ در پروژه‌هایی مانند سد سیمره، می‌شد با استفاده از تجربه پروژه‌هایی در ترکیه، بناها و آثار تاریخی را پیش از آبگیری جابه‌جا و به شکل دیگری حفظ کرد.

🔺مشکل اصلی نبود خرد جمعی و همکاری میان وزارت میراث فرهنگی، پژوهشگاه، دانشگاه‌ها و دستگاه‌های اجرایی است و باید این مجموعه‌ها به یکدیگر متصل شوند تا از دانش و توان کارشناسان برای حفاظت و پژوهش در حوزه میراث فرهنگی استفاده شود.

@iran24

🔴نامه‌ای که نشان می‌دهد صدور مجوز تخریب بنای خیابان سعدی با دستور مستقیم علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار تاریخی کشور بوده است

در حالی‌که وزارت میراث فرهنگی خبر مربوط به صدور مجوز تخریب بنای صدساله و ارزشمند خیابان سعدی را تکذیب کرده، تصویر نامه‌ای به دست دیده‌بان میراث فرهنگی رسیده است که نشان می‌دهد علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار تاریخی کشور، تنها یک هفته بعد از درخواست مالک بنا از وزیر میراث فرهنگی مبنی بر صدور مجوز تخریب، در نامه‌ای به مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران، این بنا را «فاقد ارزش تاریخی-فرهنگی» اعلام کرده و تمدید پروانه شهرسازی و احداث بنا را بلامانع دانسته است.

در همین حال، مرتضی ادیب‌زاده، معاون میراث فرهنگی استان تهران اعلام کرده است که این اداره کل، دو بار با تخریب بنای مذکور مخالفت کرده بود. در نتیجه، مالک به شخص وزیر نامه نوشته و دستور رسیدگی مجدد را از او گرفته است.

به نظر می‌رسد دخالت مستقیم علیرضا ایزدی که به نفع مالک تمام شده، با چراغ سبز وزیر و پس از خودداری میراث فرهنگی استان تهران از صدور مجوز تخریب بنا انجام شده است.

@reesjomhoormiras

هویت شهر تهران با حفاظت از ساختمانهای صد ساله آن اتفاق می‌افتد. ما نباید به سادگی بگذاریم این بنای خاطره انگیز خیابان سعدی در مجاورت قنادی مینیون ( دارای حریم و ثبت تاریخی) در پی امیال سوداگرانه و ناآگاهی‌های معمول از بین برود!! و به جای آن برجی ساخته شود که هیچ ربطی به خیابان نخواهد داشت!
دیگر زمان آن فرا رسیده است که نگذاریم کارهائی که فقط پشیمانی به دنبال خواهند داشت، اتفاق بیافتند!
@Taraneyalda