Navlar nomi qanday yoziladi?

Savol:
Qishloq xoʻjaligi ekinlari, meva va sabzavotlarning navlari qanday yoziladi?

Javob:
Bu savolga manbalarda aniq yechim yoʻq. Lekin qoida yaratib olishimiz mumkin.

Imlo qoidalarining “Koʻchirish qoidalari” boʻlimida keltirilgan misolda gʻoʻza navlari bosh harflarda va qoʻshtirnoqda berilgan: “Andijon–9”, “Termiz–16”. Bu navlarning nomi jonli tilda ishlatilmaydi hisob, asosan ilmiy adabiyotlarda va xos mavzudagi maqolalarda qoʻllanadi. Husayni, qora kishmish, jonoqi kabi navlarni ham qoʻshtirnoqda va katta harf bilan yozish kerakmi? Ular odatda kichik harfda yoziladi-ku!

Masalaga mantiqan va qiyos yoʻli bilan yechim topamiz.

Punktuatsiya qoidalariga koʻra, mahsulotlarning shartli nomlari qoʻshtirnoqqa olinadi: “Qoraqum” konfeti, “Paxta” torti, “Samarqand” sovitkichi, “Neksiya” avtomashinasi. Navlar esa mahsulot emas, mahsulotning turi. Shu sababli uni qoʻshtirnoqqa olish shart emas. Men agar belgilarni ishlatmaslik imkoni boʻlsa, foydalanmaslikni maʼqul koʻraman.

Maxsus adabiyotlarda va maqolalarda navlarning nomini bosh harfda bergan yaxshi. Bunda odatda nomdan soʻng nav soʻzi ishlatiladi. Qolgan holatlarda kichik harflarda yozish kerak.

Qiyoslang:

Subhoniy, qandak, isfarak, koʻrsodiq, ruhi juvanon, xurmoyi oʻriklari xalqimiz dasturxoniga tuhfa etildi.

Aholi tomorqa xoʻjaliklarida Subhoniy, Qandak, Isfarak, Koʻrsodiq, Ruhi Juvanon, Xurmoyi kabi oʻrik navlari yetishtirish boʻyicha yoʻriqnoma.

Xilmaxillik va chalkashliklar boʻlmasligi uchun yagona tartib oʻrnatish kerak, deyilsa, navlarning nomini kichik harflarda va qoʻshtirnoqsiz yozish variantini taklif qilgan boʻlardim.

Punktuatsiya va imlo qoidalari yangilanganda bu holatga ham aniq-tiniq yechim koʻrsatib oʻtilishi kerak.

👉 Toʻliq oʻqish

Siz navlar nomini qay tarzda yozish tarafdorisiz? Fikr va dalillaringizni izohlarda qoldiring.

@oriftolib | Sahifalarimiz