سه اصطلاح مهم اپیدمیولوژی عفونت‌ها که هر پزشکی باید بداند :
Reservoir،
Amplifier و
Spillover Host
دکترمحمدرضا ناظر(عفونی)
وقتی یک بیماری عفونی از حیوان به انسان منتقل می‌شود، سه اصطلاح مهم را باید از هم تفکیک کنیم؛ چون مخزن طبیعی، میزبان تقویت‌کننده و میزبان Spillover الزاماً یکسان نیستند.
🦇 Reservoir Host | میزبان مخزن
میزبانی است که پاتوژن به‌طور طبیعی در آن وجود دارد و می‌تواند در جمعیت آن میزبان برای مدت طولانی باقی بماند و در چرخه طبیعی خود گردش کند.
مثلاً در مورد Nipah virus، خفاش‌های میوه‌خوار مخزن طبیعی ویروس هستند.
⬇️
🐷 Amplifier Host | میزبان تقویت‌کننده
گاهی پاتوژن پس از ورود به یک گونه دیگر، در آن به مقدار زیادی تکثیر می‌شود و در نتیجه میزان پاتوژن و احتمال انتقال افزایش پیدا می‌کند.
در چرخه Nipah، خوک می‌تواند نقش مهمی در تقویت و انتقال ویروس داشته باشد.
⬇️
👨 Spillover Host | میزبان سرریز
حالا اگر پاتوژن از چرخه طبیعی حیوانی عبور کند و وارد گونه جدیدی مانند انسان شود، به این رویداد Spillover یا «سرریز بین‌گونه‌ای» می‌گوییم.
بنابراین در این مثال می‌توان به‌صورت ساده گفت:
🦇 خفاش = Reservoir Host
🐷 خوک = Amplifier Host
👨 انسان = میزبان درگیر در Spillover
🔬 اما یک نکته بسیار مهم:
این اصطلاحات همیشه به این شکل ساده و ثابت نیستند و یک گونه می‌تواند بسته به پاتوژن و شرایط اپیدمیولوژیک، بیش از یک نقش داشته باشد.
📌 پس:
Reservoir
یعنی محل طبیعی و پایدار گردش پاتوژن.
Amplifier
یعنی میزبانی که تکثیر پاتوژن و در نتیجه امکان انتقال آن را افزایش می‌دهد.
Spillover
یعنی عبور پاتوژن از یک گونه به گونه دیگر.
🌍 شناخت این مفاهیم برای درک زئونوزها، بیماری‌های نوپدید و One Health اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا بسیاری از بیماری‌های عفونی نوپدید در نقطه‌ای از مسیر خود با یک Spillover Event از حیوان به انسان همراه بوده‌اند.

https://t.me/ofooni