°انجمن‌ علمی دانشکده پرستاری‌مامایی علوم پزشکی کردستان°

💡#Midwifery_Pearl 🤰

فشار خون در بارداری؛ عددی که نباید نادیده گرفته شود❗️

در اوایل بارداری، به‌دلیل تغییرات هورمونی و گشادشدن عروق، فشار خون مادر کمی کاهش می‌یابد؛ این کاهش در سه‌ماهه دوم بیشتر دیده می‌شود و در سه‌ماهه سوم به‌تدریج به محدوده قبل از بارداری نزدیک می‌شود.

اما افزایش قابل‌توجه فشار خون در نیمه دوم بارداری می‌تواند هشداردهنده باشد.❗️ فشار خون بالا، به‌خصوص بعد از هفته ۲۰، می‌تواند نشانه پره‌اکلامپسی باشد؛ عارضه‌ای که سلامت مادر و جنین را تهدید می‌کند.

🔸 چه زمانی نگران‌کننده است؟
فشار خون ۱۴۰/۹۰ یا بالاتر نیازمند ارزیابی پزشکی است و فشار خون ۱۶۰/۱۱۰ یا بالاتر، فشار خون شدید محسوب شده و نیاز به ارزیابی فوری دارد.

🔸 علائمی که باید جدی گرفته شوند:
سردرد شدید یا مداوم، اختلالات بینایی، درد بالای شکم، تنگی نفس و تورم ناگهانی صورت و دست‌ها.

🔸 یک نکته مهم:
پره‌اکلامپسی همیشه با علائم واضح همراه نیست؛ بنابراین اندازه‌گیری منظم فشار خون و پیگیری مراقبت‌های بارداری اهمیت زیادی دارد.

🌱 مراقبت به‌موقع از مادر، یعنی یک قدم مهم برای سلامت

🩺 @NSAMUK

💊 #MidwifeDrug | 008

لابتالول (Labetalol): انتخاب اول در مهار فشار خون بحرانی بارداری 🩺🤰

امروز می‌خواهیم یکی از کلیدی‌ترین داروهای ترالی اورژانس مامایی و بخش لبر را با دقت مرور کنیم: لابتالول؛ سریع، کارآمد و آزمونی!

🧠 مکانیسم عمل: مهار همزمان آلفا و بتا
لابتالول یک آنتاگونیست رقابتی با اثر دوگانه است (نسبت مهار بتا به آلفا در فرم وریدی حدود ۳:۱ و در فرم خوراکی حدود ۷:۱ است):
▫️ بلوک آلفا-۱ عروقی: موجب وازودیلاسیون محیطی و افت سریع مقاومت عروقی می‌شود.
▫️ بلوک بتا-۱ و بتا-۲: مانع از تاکی‌کاردی رفلکسی ناشی از افت فشار خون می‌شود (برخلاف هیدرالازین که باعث تپش قلب شدید مادر می‌گردد).
💡 نکته بالینی: شواهد بالینی گسترده کاهش واضح جریان خون رحمی-جفتی را با لابتالول نشان نداده‌اند؛ اما پایش فشار خون مادر و ضربان قلب جنین توصیه می‌شود.

👶 چرا در اورژانس مامایی خط اول است؟
در کریز فشار خون حاملگی و پره‌اکلامپسی شدید (فشار خون ≥ ۱۶۰/۱۱۰ mmHg):
▫️ الگوریتم اورژانسی وریدی (ACOG):

· ۲۰ میلی‌گرم IV در عرض ۲ دقیقه تزریق می‌شود.
· اگر بعد از ۱۰ دقیقه فشار همچنان در محدوده شدید بود ⬅️ ۴۰ میلی‌گرم IV
· اگر بعد از ۱۰ دقیقه کنترل نشد ⬅️ ۸۰ میلی‌گرم IV
· در صورت نیاز مجدداً ۱۰ دقیقه بعد ⬅️ ۸۰ میلی‌گرم IV
(حداکثر دوز تجمعی طبق پروتکل مرکز درمانی تعیین می‌شود؛ در صورت عدم پاسخ به خط بعدی مثل هیدرالازین یا نیفدیپین سوئیچ می‌شود).

▫️ شیردهی: ترشح دارو در شیر مادر بسیار ناچیز است و در نوزاد ترم ایمن در نظر گرفته می‌شود (در نوزادان نارس شدید بهتر است ضربان قلب و قند پایش شوند).

⛔️ موارد منع مصرف قطعی (ویژه بورد و بالین):
۱. آسم فعال و سابقه برونکواسپاسم شدید (به‌علت اثر مهار بتا-۲).
۲. برادی‌کاردی شدید مادر (مثلاً PR < ۵۰) و بلوک‌های قلبی درجه ۲ و ۳.
۳. نارسایی قلبی جبران‌نشده و ادم ریوی با منشأ قلبی.

⚠️ نکات مراقبتی و عوارض برای ماما:
▫️ مورمور شدن پوست سر (Scalp Tingling): یک عارضه گذرا، عجیب اما کاملاً بی‌خطر ناشی از اثر آلفا-بلوکر دارو است؛ به مادر اطمینان خاطر بدهید.
▫️ پایش نوزاد پس از زایمان: نوزاد متولد شده از مادری که لابتالول مصرف کرده، باید از نظر برادی‌کاردی و افت قند خون (هایپوگلایسمی) مانیتور شود.
▫️ افت فشار خون وضعیتی: پس از تزریق از بلند شدن ناگهانی بیمار جلوگیری کنید.

📌 شعار طلایی ماما:
لابتالول خط اول کاهش فشار در کریز مامایی است، به شرطی که صدای ریه‌های مادر پاک باشد و سابقه آسم نداشته باشد! 🫁✨

🩺 @NSAMUK

💡 #Nursing_Pearl

🚨 می‌دونستین «سنگ کلیه + تب» می‌تونه یک اورژانس واقعی باشه؟!

درد کولیکی پهلو به‌تنهایی می‌تونه با نفرولیتیازیس دیده بشه؛ اما اگر بیمار مبتلا به سنگ، هم‌زمان تب و لرز، حال عمومی بد یا علائم عفونت ادراری داشته باشه، باید به عفونت در سیستم ادراریِ دچار انسداد شک کرد. 🦠🪨

در این شرایط، انسداد می‌تونه مانع تخلیه مناسب ادرار بشه و عفونتِ پشت انسداد می‌تونه به‌سرعت جدی و حتی تهدیدکننده حیات بشه.

🩺 نکته‌ی مهم پرستاری:
در بیمار مشکوک به سنگ کلیه، فقط شدت درد رو بررسی نکن؛ تب، لرز، علائم عفونت، علائم حیاتی و وضعیت برون‌ده ادرار رو هم جدی بگیر.

📌 سنگ + تب/شواهد عفونت → به انسداد عفونی فکر کن → ارزیابی و اقدام فوری پزشکی لازم است.

ــــــــــــــــــــ

🩺@NSAMUK

💊 #DrugFlash | 012
🩹#مسکن
══════════════
دیکلوفناک (Diclofenac)

🔹 دسته دارویی:
داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) / ضددرد

🔹 ترکیب:
دیکلوفناک سدیم یا پتاسیم، به‌صورت آمپول عضلانی، شیاف رکتال و قرص خوراکی

🔹 مکانیسم اثر:
مهار آنزیم‌های COX-1 و COX-2 ← کاهش تولید پروستاگلاندین‌ها ← کاهش درد و التهاب
در کولیک کلیوی، کاهش پروستاگلاندین‌ها باعث کاهش ادم و اسپاسم عضله صاف حالب و کاهش فشار داخل لگنچه می‌شود

🔹 موارد مصرف:
• کولیک کلیوی ناشی از سنگ حالب (انتخاب خط اول)
• دردهای التهابی و پس از جراحی
• تب و دردهای اسکلتی‌عضلانی

🔹 کاربرد در نفرولیتیازیس:
دیکلوفناک یکی از داروهای خط اول کنترل درد کولیک کلیوی است و در بسیاری از بیماران اثربخشی بهتری نسبت به اپیوئیدها دارد، با عوارض کمتر مثل تهوع و تضعیف تنفس. فقط درد را کنترل می‌کند و سنگ را برطرف نمی‌کند. مصرف باید کوتاه‌مدت باشد.

⚠️ موارد احتیاط و منع مصرف:
• AKI، CKD و کلیه منفرد
• کم‌آبی و هیپوولمی
• زخم پپتیک و سابقه خونریزی گوارشی
• نارسایی قلبی، بیماری قلبی‌عروقی و فشار خون کنترل‌نشده
• آسم حساس به آسپرین
• سه‌ماهه سوم بارداری
• مصرف همزمان با ACE inhibitor، ARB و دیورتیک‌ها (خطر آسیب کلیه)

🚨 عوارض مهم:
• آسیب حاد کلیه و احتباس مایع و سدیم
• ناراحتی گوارشی، زخم و خونریزی گوارشی
• افزایش فشار خون و خطر حوادث ترومبوتیک قلبی‌عروقی
• افزایش آنزیم‌های کبدی و واکنش‌های حساسیتی

🩺 نکات پرستاری:
• بررسی کراتینین، برون‌ده ادراری و وضعیت هیدراتاسیون قبل از تجویز
• تزریق عضلانی عمیق در عضله گلوتئال
• مصرف خوراکی همراه غذا برای کاهش تحریک معده
• پایش فشار خون، ادم و علائم خونریزی گوارشی (مدفوع سیاه)
• ثبت شدت درد و پاسخ به دارو، و صاف‌کردن ادرار برای جمع‌آوری سنگ

💡 نکته بالینی:
در بیماری که درد با وجود مسکن کنترل نمی‌شود یا همراه تب و لرز است، باید به انسداد عفونی فکر کرد؛ این وضعیت اورژانسی است و به تخلیه فوری مسیر ادراری نیاز دارد، نه فقط مسکن.
══════════════

🩺 @NSAMUK

🚑 #Emergency_Minute

🩺 @NSAMUK

Nursing_Overview
⚕️ نفرولیتیازیس (سنگ کلیه) ⚕️
نفرولیتیازیس (Nephrolithiasis) به تشکیل سنگ‌های سخت متشکل از کریستال‌های مواد معدنی و نمک‌ها در کلیه اطلاق می‌شود که می‌توانند در مسیر مجاری ادراری حرکت کرده و ایجاد انسداد کنند. شایع‌ترین نوع، سنگ‌های کلسیم اگزالات (حدود ۸۰٪) است؛ سایر انواع شامل اسیداوریک، استروویت (مرتبط با عفونت) و سیستین هستند. تشخیص با شرح حال، آنالیز ادرار و CT اسکن بدون کنتراست انجام می‌شود. 🫘💎
علائم اصلی: 📌
· کولیک کلیوی — درد شدید و متناوب پهلو که به کشاله ران انتشار می‌یابد ⚡
· هماچوری — ماکروسکوپیک یا میکروسکوپیک 🩸
· تهوع و استفراغ — ناشی از درد شدید و تحریک اعصاب احشایی
· سوزش ادرار، تکرر و فوریت ادراری — به‌ویژه با سنگ در قسمت انتهایی حالب
· بی‌قراری و ناتوانی در یافتن وضعیت راحت — برخلاف پریتونیت که بیمار بی‌حرکت می‌ماند
· تب و لرز — هشداردهنده عفونت همراه
⏳ بسیاری از سنگ‌های کوچک‌تر از ۵ میلی‌متر خودبه‌خود دفع می‌شوند؛ مصرف مایعات کافی (حجم ادرار بیش از ۲ لیتر در روز)، تجویز مسکن‌ها و صاف‌کردن ادرار برای جمع‌آوری سنگ از مراقبت‌های پرستاری کلیدی هستند.
🆘 انسداد همراه با عفونت (تب و لرز)، کلیه منفرد، آسیب حاد کلیه و درد غیرقابل کنترل از موارد اورژانسی هستند و نیازمند تخلیه فوری مسیر ادراری می‌باشند 🆘

🩺@NSAMUK

🦴 #Anatomy |آناتومی قفسه سینه

📌 بخش ۲

🩺 @NSAMUK

💡#Surgical_Pearl

"درپ کردن"

@NSAMUK

⁉️#Surgical_Procedure

👁️ عمل کاتاراکت | Cataract Surgery
کاتاراکت (آب‌مروارید) به کدر شدن عدسی طبیعی چشم گفته می‌شود که باعث کاهش دید می‌شود. درمان اصلی آن، خارج کردن عدسی کدر و جایگزینی آن با لنز داخل چشمی (IOL) است.
🔹 فیکوامولسیفیکاسیون (Phacoemulsification)
شایع‌ترین روش جراحی کاتاراکت است که طی آن:
۱. برش کوچک در قرنیه ایجاد می‌شود.
۲. کپسول قدامی عدسی با روش کپسولورکسیس باز می‌شود.
۳. عدسی با هیدرودی‌سکشن آزاد می‌شود.
۴. عدسی کدر با امواج اولتراسوند خرد می‌شود.
۵. قطعات عدسی با آسپیراسیون خارج می‌شوند.
۶. یک لنز داخل چشمی (IOL)، معمولاً داخل کیسه کپسولی، قرار داده می‌شود.
۷. محل برش بررسی و عمل خاتمه می‌یابد.
نکته کلیدی
Phacoemulsification = خرد کردن عدسی کدر با اولتراسوند + خارج کردن آن با آسپیراسیون
منبع: Alexander’s Care of the Patient in Surgery

🩺 @NSAMUK

🦴 #Anatomy |آناتومی قفسه سینه

📌 بخش ۱

🩺 @NSAMUK

💡 #Midwifery_Pearl 🤰

ارزیابی بارداری اولیه :

تشخیص بارداری با شرح‌حال، تست بارداری، β-hCG کمی و در صورت نیاز سونوگرافی انجام می‌شود. هدف، تأیید بارداری، تعیین محل و سن آن و شناسایی حاملگی خارج‌رحمی است. 🔹


⚠️ نکته:
مشاهده ساک بارداری به‌تنهایی، حیات جنین را ثابت نمی‌کند؛ فعالیت قلبی جنین در سونوگرافی
نشانه حیات جنینی است.


⚠️ Discriminatory Level:
سطح β-hCG که در آن معمولاً انتظار می‌رود ساک داخل‌رحمی در TVS دیده شود. این مقدار ثابت نیست و در بارداری مطلوب، آستانه‌ای تا حدود 3500 mIU/mL می‌تواند برای کاهش خطر تشخیص اشتباه استفاده شود.


❗️ β-hCG پایین، حتی کمتر از 1000، حاملگی خارج‌رحمی را رد نمی‌کند. در PUL، پیگیری با علائم بالینی، β-hCG سریال و سونوگرافی انجام می‌شود.


🔹 علائم هشدار: درد لگنی/شکمی، خونریزی، سرگیجه، ضعف یا سنکوپ.


👩‍⚕️ ارزیابی دقیق در اوایل بارداری به تشخیص به‌موقع حاملگی خارج‌رحمی کمک می‌کند.

🩺 @NSAMUK

🚨 #Midwifery_Emergency

🩺 @NSAMUK

💊 #MidwifeDrug | 007

پروژسترون واژینال در اوایل بارداری

پروژسترون (Progesterone) هورمونی است که در حفظ آندومتر و حمایت از بارداری نقش دارد. طبق راهنمای NICE، پروژسترون میکرونیزهٔ واژینال، ۴۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز ممکن است برای فردی در نظر گرفته شود که هر دو شرط زیر را همزمان داشته باشد:

🔸 در بارداری فعلی خونریزی واژینال دارد؛
🔸 دست‌کم یک سابقهٔ سقط داشته است.

و همچنین:

🔸 داخل‌رحمی‌بودن بارداری با سونوگرافی تأیید شده باشد.

🫀 شروع درمان نیازی به دیدن ضربان قلب جنین ندارد و می‌تواند پس از تأیید بارداری داخل‌رحمی در سونوگرافی آغاز شود. اگر ضربان قلب جنین تأیید شود، طبق این راهنما درمان تا پایان هفتهٔ شانزدهم بارداری ادامه می‌یابد.

📊 میزان اثربخشی:
🔹 در زنان با ۱ تا ۲ سقط قبلی: حدود ۳ تا ۴ تولد زنده بیشتر در هر ۱۰۰ زن.
🔹 در زنان با ۳ سقط یا بیشتر: حدود ۱۴ تا ۱۵ تولد زنده بیشتر در هر ۱۰۰ زن.
🔹 در زنانی که سابقهٔ سقط ندارند: شواهدی به نفع سودمندی وجود ندارد.

⚠️ این دارو برای همهٔ افراد دارای لکه‌بینی توصیه نمی‌شود. شروع یا ادامهٔ آن باید با نظر پزشک انجام شود و جایگزین بررسی علت خونریزی، از جمله احتمال بارداری خارج‌رحمی، نیست .

🩺 @NSAMUK

💡 #Nursing_Pearl

🚨 می‌دونستین برای تشخیص AKI، فقط بالا رفتن کراتینین مهم نیست؟

گاهی یکی از مهم‌ترین سرنخ‌ها جلوی چشم پرستاره: برون‌ده ادرار. 🩺

طبق معیارهای KDIGO، اگر برون‌ده ادرار بیمار به کمتر از:

0.5 mL/kg/h به مدت حداقل 6 ساعت

برسه، این خودش می‌تونه یکی از معیارهای آسیب حاد کلیه (AKI) باشه.

📌 پس در بیمار پرخطر، فقط به آخرین عدد کراتینین نگاه نکن؛
روند Urine Output رو هم جدی بگیر و دقیق ثبت کن.

یک عدد ساده مثل «میزان ادرار در ساعت» می‌تونه یکی از اولین سرنخ‌های مهم تغییر عملکرد کلیه باشه. 🫘

ــــــــــــــــــــ

🩺@NSAMUK

°انجمن‌ علمی دانشکده پرستاری‌مامایی علوم پزشکی کردستان° pinned a photo