لابتالول (Labetalol): انتخاب اول در مهار فشار خون بحرانی بارداری 🩺🤰
امروز می‌خواهیم یکی از کلیدی‌ترین داروهای ترالی اورژانس مامایی و بخش لبر را با دقت مرور کنیم: لابتالول؛ سریع، کارآمد و آزمونی!
🧠 مکانیسم عمل: مهار همزمان آلفا و بتا
لابتالول یک آنتاگونیست رقابتی با اثر دوگانه است (نسبت مهار بتا به آلفا در فرم وریدی حدود ۳:۱ و در فرم خوراکی حدود ۷:۱ است):
▫️ بلوک آلفا-۱ عروقی: موجب وازودیلاسیون محیطی و افت سریع مقاومت عروقی می‌شود.
▫️ بلوک بتا-۱ و بتا-۲: مانع از تاکی‌کاردی رفلکسی ناشی از افت فشار خون می‌شود (برخلاف هیدرالازین که باعث تپش قلب شدید مادر می‌گردد).
💡 نکته بالینی: شواهد بالینی گسترده کاهش واضح جریان خون رحمی-جفتی را با لابتالول نشان نداده‌اند؛ اما پایش فشار خون مادر و ضربان قلب جنین توصیه می‌شود.
👶 چرا در اورژانس مامایی خط اول است؟
در کریز فشار خون حاملگی و پره‌اکلامپسی شدید (فشار خون ≥ ۱۶۰/۱۱۰ mmHg):
▫️ الگوریتم اورژانسی وریدی (ACOG):
· ۲۰ میلی‌گرم IV در عرض ۲ دقیقه تزریق می‌شود.
· اگر بعد از ۱۰ دقیقه فشار همچنان در محدوده شدید بود ⬅️ ۴۰ میلی‌گرم IV
· اگر بعد از ۱۰ دقیقه کنترل نشد ⬅️ ۸۰ میلی‌گرم IV
· در صورت نیاز مجدداً ۱۰ دقیقه بعد ⬅️ ۸۰ میلی‌گرم IV
(حداکثر دوز تجمعی طبق پروتکل مرکز درمانی تعیین می‌شود؛ در صورت عدم پاسخ به خط بعدی مثل هیدرالازین یا نیفدیپین سوئیچ می‌شود).
▫️ شیردهی: ترشح دارو در شیر مادر بسیار ناچیز است و در نوزاد ترم ایمن در نظر گرفته می‌شود (در نوزادان نارس شدید بهتر است ضربان قلب و قند پایش شوند).
⛔️ موارد منع مصرف قطعی (ویژه بورد و بالین):
۱. آسم فعال و سابقه برونکواسپاسم شدید (به‌علت اثر مهار بتا-۲).
۲. برادی‌کاردی شدید مادر (مثلاً PR < ۵۰) و بلوک‌های قلبی درجه ۲ و ۳.
۳. نارسایی قلبی جبران‌نشده و ادم ریوی با منشأ قلبی.
⚠️ نکات مراقبتی و عوارض برای ماما:
▫️ مورمور شدن پوست سر (Scalp Tingling): یک عارضه گذرا، عجیب اما کاملاً بی‌خطر ناشی از اثر آلفا-بلوکر دارو است؛ به مادر اطمینان خاطر بدهید.
▫️ پایش نوزاد پس از زایمان: نوزاد متولد شده از مادری که لابتالول مصرف کرده، باید از نظر برادی‌کاردی و افت قند خون (هایپوگلایسمی) مانیتور شود.
▫️ افت فشار خون وضعیتی: پس از تزریق از بلند شدن ناگهانی بیمار جلوگیری کنید.
📌 شعار طلایی ماما:
لابتالول خط اول کاهش فشار در کریز مامایی است، به شرطی که صدای ریه‌های مادر پاک باشد و سابقه آسم نداشته باشد! 🫁✨
🩺 @NSAMUK