👇🏻👇🏻
پژوهش ورتینکو در درجه نخست به کاربرد واژه نقره و معنای آن در متون اوستایی میپردازد؛ ازاینرو، نتایج آن را نباید جایگزین پژوهشی جامع درباره اقتصاد و بازار فلزات در ایران باستان دانست.
نقره در جهان پس از مرگ؛ دارایی نیکان و پوشش درگذشتگان
یکی از بخشهای قابل توجه پژوهش به حضور نقره در توصیف جهان پس از مرگ مربوط است.
در فروردینیشت، بند ۱۴، نقره در ارتباط با دارایی و اندوخته نیکان مطرح میشود.
همچنین در آئوگمَدَئچا، بند ۱۷، از پوشش نقرهای مردگان نیکوکار سخن رفته است.
آئوگمَدَئچا (متنی دینی به زبان اوستایی درباره مرگ، ناپایداری زندگی و سرانجام انسان که در سنت زرتشتی با اندیشیدن به مرگ و آیینهای مربوط به درگذشتگان پیوند دارد)
از متنهایی است که برای شناخت نگاه ایرانیان باستان به مرگ و زندگی اهمیت دارد.
ذکر نقره در ارتباط با نیکان، از نظر تاریخ اندیشه دینی جالب توجه است؛ زیرا این فلز در اینجا فقط در زمینه زندگی مادی و داراییهای زمینی مطرح نیست، بلکه در تصویری از جهان دیگر نیز حضور دارد.
بااینحال، نباید این توصیفها را مستقیماً با شیوههای تدفین در جهان مادی یکی دانست. اشاره به پوشش نقرهای مردگان نیکوکار، بهتنهایی ثابت نمیکند که پیکر درگذشتگان در جامعه زرتشتی با لباس نقرهای پوشانده میشده یا اشیای نقره را همراه آنان دفن میکردهاند.
برای اثبات چنین موضوعی به شواهد مستقل تاریخی و باستانشناختی نیاز است.
همچنین، حضور نقره در توصیف جهان پس از مرگ بهخودیخود به معنای آن نیست که این فلز نماد قطعی رستگاری یا پاکی اخلاقی بوده است.
آنچه میتوان با احتیاط گفت، این است که نقره در برخی از این متنها برای توصیف دارایی و پوشش نیکان در جهان دیگر به کار رفته است.
نتیجهگیری؛ نقره، تجربه انسانی و فرهنگ دینی
بررسی هانا ورتینکو نشان میدهد که واژه نقره در متون اوستایی، با وجود تعداد محدود کاربردها، در زمینههای معنایی متنوعی حضور دارد. این فلز در ارتباط با آیین هوم و مراسم تطهیر مطرح میشود، در توصیف درخشش مهر و ماه و پوشش آناهیتا به کار میرود، در کنار طلا میتواند بیانگر ثروت و شکوه باشد و در برخی توصیفهای مربوط به جهان پس از مرگ نیز حضور دارد.
در کنار این شواهد، دانش امروز درباره خاصیت ضدمیکروبی نقره، زمینهای علمی برای بررسی دوباره کاربردهای تاریخی آن فراهم میکند. سابقه دیرینه استفاده از نقره برای مقابله با عفونت نشان میدهد که انسانها میتوانستهاند از راه تجربه عملی با برخی خواص سودمند آن آشنا شوند، حتی پیش از آنکه سازوکار میکروبی این اثر شناخته شود.
ازاینرو، بررسی پیوند احتمالی میان کاربرد نقره در مقررات تطهیر و شناخت تجربی خواص آن، پرسشی ارزشمند برای پژوهشهای آینده است. بااینحال، برای اثبات اینکه کاربرد نقره در بند مشخصی از اوستا به قصد ضدعفونی بوده است، شواهد تاریخی مستقیمتری لازم است.
مطالعه نقره در اوستا تنها پژوهشی درباره یک فلز نیست؛ بلکه راهی برای شناخت بخشی از زبان، آیینها، تجربههای مادی و تصورات دینی ایرانیان باستان است. برای شناخت کاملتر این میراث، باید متنهای دینی، دانش پزشکی امروز و شواهد باستانشناختی را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
منابع برای مطالعه بیشتر
۱. هانا ورتینکو، «نقره در متون اوستا»، نشریه Vestnik drevnei istorii، سال ۲۰۲۱، دوره ۸۱، شماره ۱، صفحههای ۵۲ تا ۶۱.
پیوند مقاله و دریافت PDF رایگان:
https://krymskiy.academia.edu/HannaVertieenko/Papers
۲. هانا ورتینکو، «فلزات گرانبها در نظام جهانبینی ایرانیزبانان باستان بر پایه متون اوستا»، نشریه Arheologia، سال ۲۰۲۱، شماره ۱، صفحههای ۲۹ تا ۳۷.
https://doi.org/10.15407/archaeologyua2021.01.029
۳. Alexander W. Lansdown, “Silver in Health Care: Its Antimicrobial Efficacy and Safety in Use”، پژوهشی درباره اثر ضدمیکروبی و ایمنی نقره در کاربردهای پزشکی.
۴. “Use of Silver in the Prevention and Treatment of Infections: Silver Review”، مقاله مروری درباره کاربرد نقره برای پیشگیری و درمان عفونتها.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4955599/
https://t.me/newswz
Post #12992
87