🔥گستاخی زراره در برابر امام صادق علیه السلام

🟥«زراره می‌گوید: از امام صادق علیه‌السلام در مورد تشهد سوال کردم، پس حضرت پاسخ داد: اشهد ان لا إله الا الله وحده لا شريك له و أشهد ان محمدا عبده و رسوله، گفتم تحیات و صلوات؟ فرمود: تحیات و صلوات. چون خارج شدم گفتم اگر فردا او را ملاقات کنم حتما از او مجددا می‌پرسم روز دوم نیز سوال خویش را تکرار کردم و همان پاسخ را شنیدم، روز بعد با خود گفتم ﻓﺮدا که او را ملاقات کنم حتما از او درباره تشهد ﺳﺆال می‌کنم، پس از او درباره تشهد ﺳﺆال ﻛﺮدم او مانند قبل جواب داد. گفتم: تحیات و صلوات؟ فرمود: تحیات و صلوات. پس چون خارج شدم در محاسن او باد معده‌ای رها کرده و ﮔﻔﺘﻢ: او ﻫﺮﮔﺰ رﺳﺘﮕﺎر نمی‌شود!»

ظاهرا زراره گمان می‌کرده که پاسخ امام از روی تقیه است و به همین علت چندین بار سوال خود را تکرار می‌کند (همین تکرار سوال از امام معصوم هم نشان از بی ادبی اوست) و انتظار داشته که امام پاسخ مفصل‌تری به او دهد (شاید ذکر شهادت ثالثه در تشهد) چون در روایتی در کافی و تهذیب از امام نقل شده که شهادتین حداقل ذکر تشهد بوده و در کنار آن فرموده‌اند تشهد ذکری خاص ندارد و وقتی خود را در مقام دریافت جوابی کامل و بدون تقیه نمیبیند؛ بعد از دریافت پاسخهای یکسان و ترک حضرت، نسبت به ایشان بی احترامی میکند.
با عنایت به سایر روایات و بی احترامی و جسارت‌های #زراره به امام، تقیه‌ی امام از او در سایر موقعیت‌ها، این جسارت نیز از او امری بعید نیست. لازم به ذکر است که برخی در صدد توجیه این بی‌ادبی بر آمده و وجوهی برای این روایت بیان کرده‌اند که غیر قابل قبول است و فراموش کرده‌اند که کشی این روایت را دقیقا در میان روایات ذامه زراره نقل کرده است.

اما از نظر لغوی باید به این نکته اشاره شود که واژه «ضرط» در لغتنامه های عربی به معنای بادی که از معده خارج می‌شود استفاده می‌شود، ولی در این روایت به معنای انکار سخن یا استخفاف و استهزاء و بیرون آوردن صدا از دهان است و آنچنان که صاحب بن عباد می‌گوید: این واژه اصطلاح و ضرب المثلی عربی بوده و در جایی که لازم به انکار کلام شخصی باشد استفاده می‌شود.

🟢ضرط: الضرط: معروف، و ضرط يضرط، و الضريط: لغة فيه. و في المثل: «أودىٰ العیر إلا ضرطا» أي لم يبق من قوته و شدته شيء غیر هذا. و إِنه لضروط ضروط: ضخم. و رجل أضرط: خفیف اللحية قلیلها و امرأة ضرطاء و المعروف بطاءين. و تکلم فلان فأضرط به فلان: أي أنْكر قوله.
 
🟢 النهاية في غريب الحديث والأثر لأبي السعادات ابن الأثير الجزری : وهو أن يجمه شفتيه ويخرج من بینهما صوتاً يشبه الضرطة، على سبيل الاْستْخفاف والاستهزاء.

🟢 المجموع المغيث في غريبي القرآن والحديث لأبو موسى المديني: أي حمل شفتيه على أن خرج منها صوت يشبه الصوت الذي يخرج من الاسفل.

🟢 مجمع بحارالأنوار للفتني: أي استخف به وأنكر. وح: إنه سئل عن شيء "فأضرط" بالسائل، أي استخف به وأنكر قوله، من تكلم فلان فأضرط به فلان وهو أن يجمع شفتيه ويخرج من بينهما صوتا يشبه الضرطة استهزاء.

🟥ابولقاسم خویی جسارت زراره به امام صادق در متن حدیث را پذیرفته و به کشی و طوسی بخاطر نقل آن خرده گرفته و راویان حدیث را مجاهیل معرفی می‌کند. (أقول: لا يكاد ينقضي تعجبي كيف يذكر الكشي، و الشيخ هذه الرواية التافهة الساقطة غير المناسبة لمقام زرارة و جلالته و المقطوع فسادها و لا سيما أن رواة الرواية بأجمعهم مجاهيل)

🟥محمد تقی تستری نیز در قاموس‌الرجال با گذاشتن علامت تعجبی در انتهای حدیث، بدون شرحی خاص از آن می‌گذرد.

🟥در منهج المقال استرآبادی نیز با پذیرفتن اهانت زراره در متن روایت، نوشته: معلوم أنّ مثل ذلك لا يكون من زرارة و لو كان مردودا بالنسبة إليه عليه السلام كما لا يخفى على من له أدنى معرفة بحال الرجل، بل الأوضح كونه موضوعا و افتراء و قرينة على وضع كثير مما روي فيه من الطعن و لو لا ذلك لما كان يليق ذكره و لا إيراده بل لا يحل كما لا يخفى.

🟥قهپانی نیز بعد نقل روایت می‌نویسد: نعوذ بالله من هذا‌ الخبر

🔴بر خلاف برخی متعصب، در طول تاریخ هیچ عالمی برداشت مثبتی از متن روایت فوق نداشته و همیشه سعی کرده‌اند تمام روایات ذامه را با توجیهاتی مانند تقیه و ضعف سند حل و فصل کنند.

✔️همچنین مامقانی و محسن امین روایات قدح زراره را بدون در نظر گرفتن بسیاری از روایات و گزارشات دیگر از کتب اصلی شیعه، مستفیضه و متواتر می‌دانند که طبیعتا به علت قرائن فراوان نیاز به بررسی سندی ندارند در حالیکه بسیاری از آنها دارای سند صحیح هم هستند و بالعکس همانگونه که در مطالب قبل دیدید روایات مادحه اکثرا از راویان فطحیه و زراریه، جعلی و در نگاهی خوشبینانه تقیه‌ای هستند.
اگر گزارشات و روایات سایر فرق اسلامی را هم به دهها حدیث شیعه اضافه کنیم، روایات مذمت زراره قطعا دارای تواتر معنوی خواهند بود.

ادامه دارد...
❌@negahiinou