🏆 تقطیع و نقل به معنای احادیث در کتاب من لایحضره الفقیه شیخ صدوق از نگاه آقای شبیری زنجانی و سید علی سیستانی

🟥آیت‌الله شبیری زنجانی: در كلام صدوق به طور كلى شايد بتوان گفت از آنجا كه كتاب من لا يحضر كتاب فتوائى است، احتمال مى‌رود كه گاهى روايات را نقل به معنا مى‌كند، از كلام صاحب روضة المتقين مجلسى اول هم اين مطلب استفاده مى‌شود.

▪️الظاهر أن الصدوق نقل أكثر هذه الأخبار بالمعنى اختصارا كما ظهر لك سابقا و سيظهر لاحقا

🔖روضة المتقين ج ۳ ص ۱۴۵

به نظر مى‌رسد كه اين فتواى مرحوم صدوق كه با «قال الصادق علیه السلام» هم تعبير مى‌كند به احتمال خيلى قوى، نقل به معناى از همين روايات است. اين كه ايشان به روايت ديگرى دست يافته غير از اين روايات مشهوره و آن را نقل نكرده باشند، بسيار بعيد است. همين روايات بوده، ولى چون مضامين يكى بوده با يكديگر تلفيق كرده و نقل به معنا كرده است. در اين گونه موارد هم نمى توان گفت كه اصل عقلائى عدم نقل به معنا، جارى است؛ چون كتاب فتوائى بوده از اينگونه تغييرات و دخل و تصرفات، بسيار اعمال مى كرده اند.

❌بسیار مهم: شیخ صدوق تصرفاتى از قبيل نقل به معنا و اسقاط و كوتاه كردن روايات را مرتكب شده است و گاهى رواياتى را كه برخى فقراتش بر خلاف مذاق دينى خودش بوده و آن ها را درست نمى دانسته، اسقاط نموده است.

👈منقولات كافى و تهذيب و استبصار در ميان كتب اربعه، بر منقولات فقيه، مقدم است.

🔖برگرفته از دروس خارج ایشان (از کانال رهجو)

•••••••••••••••••••••••

🟥آقای سیستانی نیز می‌گوید:

ومَن راجَع (الفقيه) يِجد أنّ دَأب الصّدوق -قُدس‌ سره- عَلىٰ تَعقِيب بَعض الرّوايات بكلامٍ لنَفسِه مِن دُون فَصلٍ مُشعر بالتّغاير ـ كما أنّ الأمر كَذلك في التهذيب ـ ومِن هُنا قَد يَشتبهُ الأمرُ عَلىٰ النّاظر فَيعدّ كَلامه جُزءاً مِنَ الرِّوايَة

شیوه شیخ صدوق این است که بعد از روایت از خودش کلامی را اضاف می‌کند که معلوم نیست از اصل حدیث است یا نه و به این جهت خواننده فکر می‌کند اضافات صدوق قسمتی از خود روایت است.

📚قاعدة لا ضرر ولا ضرار ص ۲۷

•••••••••••••••••••••••
❌مقاله‌ای ارزشمند از استاد محمد باقر ملکیان در موضوع متفرّدات روائی شيخ صدوق در کتاب من لا يحضره الفقيه را نیز می‌توانید از اینجا مطالعه نمائید.

❌@negahiinou