✔️چرا دیگران وظیفه دارند آثار دینی شما را بخوانند؟!

آیت‌الله سید کمال حیدری
●●●●●●●●

🟥بسیاری از پیروان برخی ادیان و مذاهب برای گریز از چالش‌های بنیادینی نظیر جبر جغرافیایی، شرطی‌شدگی‌های تربیتی و سوگیری‌های شناختیِ پیرامون وراثت دین، به ایده‌هایی همچون «ایمان در عوالم پیشین» پناه می‌برند تا پندار «دین و قوم و مکتب برگزیده» را توجیه کنند. اما تاریخ اندیشه نشان می‌دهد که این توجیهات ابداعی تازه نیستند؛ بلکه قرن‌ها پیش توسط یهودیان، زرتشتیان و افلاطون به عنوان قهرمانان بلامنازع این استدلال، به کار رفته‌اند.
با این حال، هنگامی که افق دیدمان را فراتر می‌بریم و از دریچه تاریخ تمدن، روان‌شناسی تکاملی و علوم اعصاب شناختی به موضوع می‌نگریم، نگرشمان دستخوش تحولی عمیق می‌شود. مطالعه کتاب‌هایی مانند «چرا به باورهایمان باور داریم» و «مغز ایدئولوژیک» و فهم چراییِ باورهایمان، به روشنی نشان می‌دهد که عقاید و غایات فلسفی ادیان، تا چه حد تحت تأثیر بستر اجتماع و زمینه‌های تاریخی شکل گرفته‌اند.
در پرتو این گستره از آگاهی علمی و تاریخی، بسیاری از مناقشات فرسایشی و مجادلات پرالتهاب بین ادیان و درون‌دینی رنگ می‌بازند. شناخت ریشه‌های تکاملیِ باورها باعث می‌شود این درگیری‌ها چنان سطحی و پیش‌پاافتاده جلوه کنند که یک ذهن خردمند، تنها بتواند با لبخندی معنادار از کنارشان بگذرد.

❌@negahiinou