ندارضوی‌زاده|نيم‌نگاه‌

🔘گزارش دموکراسی در جهان ۲۰۲۶ منتشر شد

موسسه اینترنشنال آیدیا گزارش وضعیت دموکراسی در جهان ۲۰۲۶ را منتشر کرد. نخستین و بنیادی‌ترین یافتهٔ این گزارش، غلبهٔ رکود بر تحول در عملکرد دموکراتیک کشورهاست. بر اساس داده‌های شاخص‌های وضعیت جهانی دموکراسی، در ۸۱ درصد از مواردی که امکان تغییر در سطح عوامل وجود داشت، عملکرد کشورها بدون هیچ تغییری باقی ماند. این آمار نشان می‌دهد که برخلاف تصور رایج دربارهٔ تحولات پرشتاب، جهان دموکراسی بیشتر در وضعیت ایستایی و سکون به سر می‌برد. آنچه این رکود را نگران‌کننده می‌سازد، توزیع کشورها در سطوح عملکردی است: بیشتر کشورها در محدودهٔ متوسط و پایین قرار دارند و تنها حدود یک‌چهارم آن‌ها در سطح بالا طبقه‌بندی می‌شوند. این تمرکز در میانهٔ طیف، از منظر سیاسی خطرناک است، زیرا پژوهش‌ها نشان می‌دهند کشورهایی که در وضعیت میانه میان دموکراسی و اقتدارگرایی (رژیم‌های هیبریدی) قرار دارند، بیش از دموکراسی‌های تثبیت‌شده یا اقتدارگرایی‌های کامل در معرض خطر بی‌ثباتی و درگیری خشونت‌آمیز هستند.

دومین یافتهٔ کلیدی، منفی‌بودن اندک تغییرات رخ‌داده است. در سال ۲۰۲۵، ۹۸ کشور (معادل ۵۷ درصد از کل کشورهای مورد بررسی) در دست‌کم یک عامل دموکراتیک نسبت به پنج سال پیش (۲۰۲۰) افت کرده‌اند، در حالی که تنها ۵۵ کشور (۳۲ درصد) در دست‌کم یک عامل پیشرفت داشته‌اند. این شکاف چشمگیر نشان‌دهندهٔ آن است که موج افول دموکراسی، برخلاف موج‌های پیشین دموکراتیزاسیون، عمیق‌تر و گسترده‌تر شده است. بررسی جزئیات نشان می‌دهد که افت‌ها به‌طور ویژه در حوزه‌های بنیادین و سازندهٔ نظام‌های دموکراتیک متمرکز بوده‌اند: انتخابات معتبر، پارلمان کارآمد، آزادی بیان، آزادی مطبوعات و دسترسی به عدالت. برای نمونه، آزادی بیان در ۴۲ کشور (۲۴ درصد) افت کرده و آزادی مطبوعات در ۲۳ درصد کشورها کاهش یافته است. این افول‌ها عمدتاً ریشه در کودتاها، درگیری‌های مسلحانه، تمرکز قدرت در قوهٔ مجریه و سرکوب مخالفان دارند.

سومین یافتهٔ محوری، آسیب‌پذیری خاص شاخص حاکمیت قانون است. این مقوله نه‌تنها ضعیف‌ترین حوزه در سال ۲۰۲۵ بوده است (۴۱ درصد کشورها در سطح پایین عملکرد قرار دارند)، بلکه به‌سرعت در حال افول نیز هست: ۲۹ کشور (۱۷ درصد) در این حوزه افت داشته‌اند که بیشتر آن‌ها کشورهای با عملکرد پایین یا متوسط بودند. شاخص‌های تشکیل‌دهندهٔ حاکمیت قانون، شامل استقلال قضایی، عدم فساد، اجرای قابل پیش‌بینی قوانین و تمامیت و امنیت شخصی، همگی از ارکان ثبات و امنیت حقوقی به شمار می‌روند. گزارش به‌طور ویژه به ایالات متحده اشاره می‌کند که به‌عنوان برجسته‌ترین نمونه و تسریع‌کنندهٔ روند تضعیف حاکمیت قانون عمل کرده است؛ به‌گونه‌ای که این کشور در سال ۲۰۲۵ در هفت شاخص دموکراتیک (از جمله دسترسی به عدالت، آزادی بیان، آزادی مطبوعات و استقلال قضایی) افت آماری معناداری را تجربه کرده و هیچ پیشرفتی به‌جز در رفاه پایه (که آن هم ناشی از بهبود پس از پاندمی است) نداشته است.

چهارمین یافتهٔ مهم، پیوند میان افول دموکراسی و افزایش درگیری‌های خشونت‌آمیز است. داده‌های برنامهٔ داده‌های درگیری اوپسالا نشان می‌دهد که سال ۲۰۲۵ شاهد بیشترین شمار درگیری‌های خشونت‌آمیز از سال ۱۹۴۶ (۶۵ درگیری) و بیشترین جنگ‌های بین‌دولتی (۸ مورد) بوده است. اگرچه نمی‌توان رابطهٔ علّی مستقیم میان این دو پدیده را به‌سادگی اثبات کرد، اما شواهد تجربی و ادبیات علمی نشان می‌دهد که بسترهای عدم‌دموکراسی و افول دموکراتیک با درگیری‌های خشونت‌آمیز بیشتر مرتبط هستند. به‌طور خاص، کشورهایی که برخی رویه‌های دموکراتیک (مانند انتخابات چندحزبی) را دارند اما فاقد رقابت سیاسی واقعی یا حقوق قابل اجرا هستند (رژیم‌های هیبریدی)، بیش از کشورهای کاملاً اقتدارگرا یا دموکراسی‌های کارآمد در معرض درگیری‌های بین‌دولتی و داخلی قرار دارند. این یافته، که ریشه در نظریهٔ «منحنی معکوس U» دارد، بیان می‌کند که رابطهٔ دموکراسی و صلح خطی نیست: در سطوح پایین دموکراسی، افزایش آن می‌تواند به افزایش جنگ منجر شود، زیرا دموکراسی هم‌زمان انگیزهٔ خشونت را کاهش می‌دهد (با فراهم‌کردن سازوکارهای حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات) و هم فرصت آن را افزایش می‌دهد (با محدودکردن توانایی سرکوب).

🆔 @mohammadreza_dadgostar

✅  هولوکاستِ ترامپ؛ کسی بوی اجساد زنده را حس نمی‌کند؟

📕 در جریان غالب فرهنگی، به هر سوراخ‌سنبه‌ای سرک بکشی نشانه‌ای از هولوکاست و محکومیت هیتلر و آشوویتس و ... می‌بینی. یک بار به‌طعنه به یکی از دوستانم می‌گفتم یادم نمی‌آید آخرین بار، کِی فیلمی دیدم که مربوط به هولوکاست و یهودستیزی نبوده است. از فیلم‌ها تا کتاب‌ها، انگار مأمور شده‌اند خاطره‌ی مظلومیت یهودیان را زنده نگه دارند و، پی‌آمدش، زمینه را برای چسباندن انگ «یهودستیزی» به هر نظر یا حرکت نامطلوب فراهم کنند.
📕 از آن مسخره‌تر اینکه سوراخ‌سنبه‌های فلسفی هم از این بساط در امان نمانده است. بله؛ حتی کتاب‌های فلسفی. هر کتاب فلسفی که باز کنی – به‌خصوص در فلسفه‌ی دین و فلسفه‌ی اخلاق و زمینه‌های مشابه – کافی‌ست بحث به موضوعاتی مثل شر و رنج برسد تا به‌طرفه‌العینی بساط روضه‌ی هولوکاست را علم کنند. توگویی، موقع مثال‌زدن از موقعیت‌های شر، استفاده از هر نمونه‌ای غیر از هولوکاست ممنوع است. آنچنان این تکرار سوگیرانه – و شاید حتی هدف‌مند – به نظر می‌رسد که در متن‌هایی که قرار بوده ترجمه کنم گاه وسوسه شده‌ام برای جلوگیری از تهوع خودم هم که شده، مثال را عوض کنم (گرچه در هیچ‌کدامشان این کار را نکرده‌ام).
📕 اما اجازه دهید به‌عنوان یک ایرانی بگویم که هولوکاست ما امروز است و هیتلرِ ما ترامپ و نتانیاهو. می‌دانم؛‌ حالا یک عده تذکر عالمانه می‌دهند که هیتلر فلان میلیون از یهودیان را کشت و ... . اما مسئله‌ی من جدول تطبیقیِ آماری نیست. اگر از من بپرسید، شکنجه‌کردن صبح تا شب و شب تا صبح چند نسل از یک ملت نود میلیونی به «بهانه»ی مقابله با حکومتش، انسانیت‌زدایی از آن ملت، و ربودن «ارزش زندگی»شان دست‌کمی از کشتن چند میلیون یهودی ندارد.
📕 فقط «جان» انسان‌ها نیست که ارزش دارد؛ ارزش «زندگی» آنها اگر بیشتر نباشد کمتر نیست؛ ارزش آرزوهایی که بر باد می‌روند، استعدادهایی که فرصت شکوفایی پیدا نمی‌کنند، لذت‌هایی که جایشان را به رنج می‌دهند، عشق‌هایی که جایشان را به نفرت می‌دهند، و ... .
📕 البته می‌دانم که روایت این رنج و نشان‌دادن بوی جسد زندگی‌ها و آرزوها و استعدادها و ... دشوارتر از نوشتنِ عدد یهودیان کشته‌شده در جنگ جهانی دوم است. ولی این سرنوشت همه‌ی رنج‌های روایت‌ناپذیر است.

✍🏻 کاوه خسروانی
🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️

درباره "طرح مقابله با نفوذ" مجلس


آنچه از ذهن فعالان آکادمیک و فرهنگی و رسانه‌ای می‌گذرد این است که قانونی که امروز در قالب "طرح مقابله با نفوذ سرویس های اطلاعاتی و دولت ها یا نهادهای بیگانه در کشور " مطرح شده، آیا به واقع حاصل بررسی مبتنی بر شواهدِ (evidence based) مسیرها و مکانیزم‌های "نفوذ" در کشور است، یا صرفا برآمده از استنباط‌ها و تخیلات شخصی طراحان است؟
آیا خروجی این طرح امنیت بیشتر خواهد بود یا محدودکردن فزاینده تحقیق و تفکر و تعقل مستقل؟
به‌واقع چه میزان از اقدامات ویرانگر ناشی از "نفوذ" از مسیر فعالیت‌های علمی و فرهنگی و رسانه‌ای صورت گرفته است؟
و آیا این اندازه امنیتی و پرریسک‌ کردنِ هرگونه فعاليت علمی و فرهنگی، هزینه‌هایی بیش از مزایای آن نخواهد داشت؟

آیا قوانین موجود و نتایج آن‌ها تا به امروز، یادآور نمیشود که: آزموده را آزمودن خطاست؟

کاش طراحان و رای‌دهندگان به این طرح پاسخ قانع‌کننده‌ای به افکار عمومی بدهند.

✅ به نظر من، یکی از هدف‌های اصلی پروژه‌ی عظیم تبلیغاتی اسرائیل، با نقطه‌ی ثقل ایران‌اینترنشنال، که از چندین سال پیش شروع شد دیاسپورای ایرانی بود.
اتفاق طبیعی این بود که دیاسپورای ایرانی (حتی کسانی که خواستار مداخله‌ی نظامی برای براندازی ج.ا بودند) به جنایت جنگی در ایران حساس باشد و واکنش جدی «خیابانی» نشان دهد. و اگر این جمعیت نزدیک به ده میلیون نفری در اروپا و آمریکا و ... کاری را که طبیعتاً از آن انتظار می‌رفت انجام می‌داد کار اسرائیل و آمریکا دشوارتر می‌شد.
 ▫️ اما خوب اسرائیل موفق شد کاری کند که نه‌تنها حرکت ضدجنگ، بلکه تقریباً هیچ حرکت جدی (دست‌کم به شکل خیابانی) علیه جنایت جنگی در ایران از طرف دیاسپورا شکل نگیرد.
▫️ اینجاست که آن دسته از دشمنان اسرائیل که همه چیز را با عینک اخلاقی می‌بینند باید موقتاً هم که شده عینک اخلاقیات را کنار بگذارند و از اسرائیل درس «کارآمد بودن» بیاموزند.

✍🏻 کاوه خسروانی

🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer

خواندنی و بسیار تأمل‌برانگیز

⭕ایران، جنگ، مقاومت، و جغرافیای غیبت در جامعه‌شناسی جهانی

🖊نازنین شاه‌رکنی
(دانشیار مطالعات بین‌الملل، دانشگاه سایمون فریزر، کانادا
عضو هیئت‌مدیره‌ی انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی)

متن ترجمه‌شده‌ی سخنرانی ارائه شده در سلسله‌نشست‌های انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی با عنوان:
"جامعه‌شناسی جهانی در دوران بحران"
نشست نخست: جنگ و مقاومت در خاورمیانه؛ جامعه‌شناسی به ما چه می‌آموزد؟ روایت‌هایی از لبنان، ایران، و فلسطین
14 اردیبهشت ماه 1405 (4 ماه می‌‌2026)

از انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی (International Sociological Association)، و به‌ویژه جفری پلیِرز (Geoffrey Pleyers)، رئیس انجمن، برای برگزاری این سلسله‌نشست‌ها با عنوان "جامعه‌شناسی جهانی در دوران بحران" سپاسگزارم.
عنوان این وبینار- "جنگ و مقاومت در خاورمیانه: جامعه‌شناسی به ما چه می‌آموزد؟ روایت‌هایی از لبنان، ایران، و فلسطین" - بر مفاهیم و پیش‌فرض‌هایی استوار است که در نگاه نخست بدیهی به نظر می‌رسند. اما من می‌خواهم دقیقاً همین مفاهیم را نقطه‌ی عزیمت خود برای ورود به بحثی انتقادی قرار دهم.
۱. "حضور" من نشانه‌ی "غیبت" دیگران است
اجازه دهید سخنم را با این نکته آغاز کنم که من از ونکوور، کانادا، به شما می‌پیوندم؛ شهری که بر سرزمین‌های تاریخی و اجدادی ملت‌های بومی "ماسکوآم،" "اسکوامیش،" و "تسلای-واتوث" بنا شده؛ سرزمین‌هایی که در دوران استعمار، با سلب مالکیت از صاحبان اصلی‌شان، به تصرف در آمدند.
طرفه آنکه من از این "جا" و در این نشست به‌عنوان نماینده‌ی ایران حضور دارم، در حالی که بسیاری از همکارانم در ایران از دسترسی به چنین فضاهایی محرومند. از این رو، حضور من بیش از آن‌که نشانه‌ی "حضور" باشد، یادآور "غیبت" دیگران است؛ غیبتی که ریشه در لایه‌های درهم‌تنیده‌ی حذف، نابرابری، و محدودیت‌های ساختاری دارد.
حضور من باید توجه ما را به شرایط و ساختارهای مادی، نهادی و سیاسی‌ای معطوف کند که به بعضی صداها امکان ظهور و شنیده شدن می‌دهد و بعضی دیگر را به حاشیه می‌راند. من در ایران جامعه‌شناسی آموختم، اما زندگی حرفه‌ای من از سال ۲۰۰۰ میلادی در دانشگاه‌های آمریکایی و اروپایی، یعنی ساختارهای مسلط در نظام دانشگاهی جهانی، شکل گرفته است. این جابه‌جایی، من را در مدارهای جهانی تولید دانش قرار داده و دسترسی من را به بودجه‌های تحقیقاتی، شبکه‌های ارتباطی، و مجاری انتشاراتی جهانی ممکن کرده است. به این ترتیب نوشته‌های من امکان "مطرح" شدن پیدا می‌کنند و برای مخاطب جهانی "خوانش پذیر" و "آشنا" خواهند بود. پس حضور من اینجا تنها دستاوردی شخصی نیست بلکه محصول اقتصاد سیاسی تولید دانش در سطح جهانی است؛ و همان اقتصاد سیاسی توضیح می‌دهد که چرا دیگران اینجا حضور ندارند.
بنابراین، هر وقت که از من خواسته می‌شود که در برنامه‌ای نماینده‌ی "ایران" باشم - یعنی دانشگاهیان ایران را نمایندگی و جای خالی آنان را پر کنم - این کار را با اندکی تردید می‌پذیرم. چرا که حضور نماینده‌ای از ایران در چنین برنامه‌هایی فرصت است و البته که فرصت را باید غنیمت شمرد. اما در عین حال، نمی‌خواهم این حضور، به‌سان پرده‌ای، حذف‌های سیستماتیک و سازوکارهای حاشیه‌سازِ آکادمی جهانی را بپوشاند و به نمایشِ عمومیِ شمول‌گرایی و تکثر صداها مشروعیت ببخشد.
بنابراین امروز از این فرصت استفاده می‌کنم و به جای سخن گفتن به جای دیگران، به مرئی کردن شرایط و ساختارهایی می‌پردازم که تعیین می‌کنند چه کسی، چه وقت، از کجا، و تحت چه محدودیت‌هایی می‌تواند سخن بگوید و دانش تولید کند.

متن کامل را در [سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران] بخوانید.

#انجمن_جامعه‌شناسی_ایران
@iran_sociology

ریشه‌ها و منطق اجتماعی اعتراضات

دکتر ابوالفضل حاجی‌زادگان، جامعه‌شناس و پژوهشگر اجتماعی، در مقاله‌ای کوشیده است با یک پژوهش نظام‌مند و تجربی، و با استناد به تحلیل شبکه‌های اجتماعی و تحلیل محتوای صفحات شخصی جان‌باختگان اعتراضات دی ۱۴۰۴، ریشه‌ها و منطق اجتماعی اعتراضات را واکاوی کند.

متن مقاله

📊 افزایش بدبینی جهانی به اسرائیل و نتانیاهو در خلال جنگ با ایران

اکثریت مردم در بیشتر سی و شش کشوری که امسال بررسی شده‌اند، دیدگاه نامطلوبی نسبت به اسرائیل و اعتماد کم یا صفر به نخست وزیر بنیامین نتانیاهو ابراز می‌کنند.

این یافته‌ها از یک نظرسنجی مرکز تحقیقات پیو که از ۸ فوریه تا ۱۳ مه ۲۰۲۶ (۱۹ بهمن ۱۴۰۴ تا ۲۳ ادیهشت ۱۴۰۵) انجام شده، به دست آمده است. بیشتر مصاحبه‌ها پس از آغاز عملیات نظامی ایالات متحده و اسرائیل در ایران در ۲۸ فوریه انجام شده است.

🔺 مهم‌ترین یافته‌ها
در بین ۳۶ کشور، به طور متوسط ۶۷٪ از بزرگسالان دیدگاه نامطلوبی نسبت به اسرائیل دارند (۲نفر از هر ۳ نفر)، در حالی که ۲۵٪ دیدگاه مطلوبی دارند.

🔺 کشورهای مسلمان

دیدگاه‌ها به ویژه در کشورهای با اکثریت مسلمان مورد بررسی، از جمله بنگلادش، اندونزی، مالزی، پاکستان، ترکیه و کرانه باختری و اورشلیم شرقی، منفی است.

🔺اروپا

مردم در تمام کشورهای اروپایی مورد بررسی نیز ارزیابی‌های نسبتاً منفی نسبت به اسرائیل دارند. در ایتالیا، هلند و اسپانیا، حدود نیمی از بزرگسالان یا بیشتر می‌گویند که دیدگاه بسیار نامطلوبی نسبت به این کشور دارند.

🔺امریکا

دیدگاه‌های منفی نسبت به اسرائیل و نتانیاهو همچنان در بین آمریکایی‌ها - به ویژه جوانان - رو به افزایش است.

🔺تفاوت‌ها بر اساس سن

در چندین کشور - عمدتاً در آمریکای شمالی و اروپا - افراد جوان‌تر دیدگاه منفی‌تری نسبت به اسرائیل نسبت به افراد مسن‌تر دارند. به عنوان مثال، در مجارستان، ۷۲٪ از افراد ۱۸ تا ۳۴ ساله دیدگاه نامطلوبی نسبت به اسرائیل دارند، در مقایسه با ۴۵٪ از افراد ۵۰ ساله و بالاتر.


🔺تغییر دیدگاه‌ها نسبت به اسرائیل از سال ۲۰۲۵

در حالی که احساسات عمومی نسبت به اسرائیل در سال گذشته نسبتاً منفی بود، دیدگاه‌های نامطلوب در ۱۳ کشور از ۲۴ کشوری که داده‌های روند آنها را داریم، رایج‌تر شده است. به عنوان مثال، در آرژانتین، اقلیتی ۴۶ درصدی در سال ۲۰۲۵ دیدگاه نامطلوبی نسبت به اسرائیل داشتند. امروز، این رقم به اکثریت ۵۵ درصدی رسیده است.

در استرالیا، ایتالیا، نیجریه، لهستان و بریتانیا، سهم افرادی که دیدگاه‌های بسیار نامطلوبی دارند نیز دو رقمی افزایش یافته است.


🔺بی‌اعتمادی به نتانیاهو

اکثریت در اکثر کشورهایی که ما مورد بررسی قرار دادیم می‌گویند که به بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، برای انجام کار درست در مورد امور جهانی، خیلی یا اصلاً اعتماد ندارند. این شامل بیش از نیمی از بزرگسالان در استرالیا، بنگلادش، کانادا، فرانسه، آلمان، یونان، اندونزی، ایتالیا، مالزی، هلند، پاکستان، اسپانیا، سوئد، ترکیه، انگلستان و کرانه باختری و شرق اورشلیم می‌شود که می‌گویند اصلاً اعتمادی ندارند.

🔺افزایش بی‌اعتمادی به نتانیاهو

اعتماد به نتانیاهو از سال ۲۰۲۵ در ۱۳ کشور از ۲۴ کشوری که داده‌های روند را در اختیار داریم، کاهش یافته است.

کره جنوبی بزرگترین تغییر را شاهد بوده است: ۷۶٪ از بزرگسالان اکنون می‌گویند که به او خیلی یا اصلاً اعتماد ندارند، که نسبت به ۶۴٪ سال گذشته افزایش یافته است.

در تقریباً نیمی از کشورهایی که سال گذشته نیز این سوال را از آنها پرسیدیم، سهم کسانی که می‌گویند به هیچ وجه به نتانیاهو اعتماد ندارند، دو رقمی افزایش یافته است. به عنوان مثال، ۴۵٪ از ایتالیایی‌ها در سال ۲۰۲۵ این را گفتند، در مقایسه با ۶۲٪ امروز.


ماخذ:

🔹 Most people across 36 countries have negative views of Israel and little confidence in Netanyahu
🔹 Laura Silverand, Laura Clancy
🔹 June 4, 2026

@NedaRazaviChannel

نه به جنگ

کاش کار به این‌جا نکشیده بود که اعلام "مخالفت با جنگ" نیاز به توضیح و توجیه پیدا کند.
کاش کار به این‌جا نکشیده بود که تردید و مناقشه درباره وزن "خسارات جنگ" و "خسارت تداوم وضع موجود" بحث رایج محافل شود.

https://www.karzar.net/290734

تلویزیون نمی بینم، اما دیدم برشی از برنامه ای از صداوسیما (با ارجاع به محل نگهداری اجساد) منتشر شده که شوخی وقیحانه و به‌غایت بیشرمانه‌ای با هزاران جان از دست رفته و خانواده های سوگوار بازمانده است. از خودت می پرسی ذره‌ای درک و همدلی انسانی و ذره‌ای شرم انسانی در طراحان و سازندگان این برنامه هست آیا؟

انگار بغض و شگفتی ما شاهدان تمامی ندارد، انگار سر این ندارند که قطره آبی بر آتشی که برافروخته شده بپاشند، و بلکه با تمام وجود و توش و توان، بر شعله های خشم و نفرت و کینه و انتقام می دمند. انگار وظیفه تعریف‌شده‌شان این است که خشونت‌ و خشونت‌طلبی را در هر دو سوی منازعه هرچه بیشتر موجه و بارور کنند. و وحشت‌آور است که بی هیچ پروایی از پیامدهای معلوم و نامعلوم این برانگیختن خشم و نفرت، این کار را می کنند.

شگفت‌آور است که ذره‌ای پروا و دغدغه این را ندارند که هر چه بشود، و هر که بماند و هر که بیاید، این انباره عظیم خشم و نفرت چنان خواهد خروشید که زمانی می رسد که همه چیز خواهد سوخت و نه از تاک نشان خواهد ماند نه از تاک‌نشان.

نقد چندسویه
دکتر حسین شیخ رضایی

اطلاعیه انجمن جامعه‌شناسی ایران درباره اتفاقات دی ۱۴۰۴

جامعه ای که این سطح از خشونت را دیده، از مرزهای ذهنی و روانی‌ای عبور کرده که نباید می‌گذشت. این سطح از خشونت میوه ممنوعه‌ای بود که نباید تناول می‌شد.
ترکیب این ترومای جمعی و خاطره تاریخی، با فقر و کم‌سوادی پیش‌رونده این جامعه، به خشونت و ناامنی و بی‌نظمی پیش‌بینی‌ناپذیری خواهد رسید.
این که "هر حکومت‌گری" با هر ایده و ایدئولوژی‌ای به‌سادگی و در کوتاه‌مدت بتواند این غولِ ازبطری‌بیرون‌آمده را مهار کند، به نظر محال می‌رسد.

بهت، ناباوری، ترومای جمعی، سوگ.‌...
همه واژه‌هایی که تا کنون شناخته‌ایم نارساست برای توصیف آنچه این دو هفته دیدیم و شنیدیم و کشیدیم ... برای باری بیش از تاب دوش‌های‌ بی‌تکیه و پشت‌های بی‌پناه‌مان...

و هزاربار با ناباوری از خودمان پرسیدیم این بود جایی که رویای رسیدن بهش را پروده بودیم؟ و جایی که چند دهه به چند نسل وعده‌ رسیدن بهش داده شده بود؟

این مصاحبه‌ای است شنیدنی با دو پژوهشگر جامعه‌شناس که به‌طور متمرکز بر داده‌های طولی افکار عمومی ایران پژوهش کرده‌اند، یکی بیشتر با استناد به داده‌های پیمایشی و دیگری با استناد به داده‌کاوی.
این دو جامعه‌شناس روند تحول ارزش‌ها، نگرش‌ها و رفتارهای ایرانیان به ویژه در حوزه مطالبات سیاسی و اعتراضات دو دهه اخیر را بررسی کرده‌اند و محصول بخشی از این پژوهش‌ها را در این مصاحبه عرضه می‌کنند.

ارزش ویژه و تمایز این گفته‌ها نسبت به اغلب مطالبی که منتشر میشود، داده‌محور و مستند به پژوهش بودن این گفته‌هاست.

🎥 ایران در آستانه انفجار اجتماعی؟

🔶 گفتگوی سالار کاشانی و ابوالفضل حاجی‌زادگان

🔻سالار کاشانی: از نگاه مردم، نظام سیاسی و نهادهای وابسته به آن ناکارآمد شده‌اند. طبق داده‌ها، کمتر از ۱۰ درصد مردم خود را اصلاح‌طلب یا اصول‌گرا می‌دانند. این طیف «هیچ‌کدام» بسیار متنوع است؛ از بنیادگرایی مذهبی تا گرایش‌های برانداز در آن حضور دارند. وقتی نمایندگی سیاسی از جامعه ممکن نباشد، شاهد انواع پوپولیسم و جنبش‌های غیرقابل پیش‌بینی خواهیم بود.

🔺ابوالفضل حاجی‌زادگان:‌ بخشی از وضعیت امروز محصول غلبه تحلیل‌های امنیتی از جامعه است. محدود کردن عوامل اعتراضات به رسانه‌های خارجی و سرویس‌های جاسوسی، مانع از فهم صحیح منطق اعتراضات می‌شود و این آدرس غلط، باعث تشدید اعتراضات خواهد شد. پیامد افراط در تحلیل‌های امنیتی از دست دادن همه‌چیز حتی خود امنیت است.

🎞 فیلم کامل این گفتگو در یوتوب آزاد:
https://youtu.be/h65w33aDkAA

✅ حمایت «ارزی» و «ریالی» از آزاد

🆔@AzadSocial

نکته در خور توجه اینجاست که
حاضر می‌شوند بزرگترین ریسک ممکن را در ایام اعتراضاتِ فراگیر بکنند و ریسک تورم حداقل ۲۰-۳۰ درصدی روی ارزاق عمومی (به نقل از سخنگوی دولت) را بپذیرند که بدیهی است می‌تواند اعتراضات را شعله‌ورتر کند، اما فیلترینگ را حذف نکنند.
آیا واقعا برآورد این است که تاثیر رسانه آزاد بر گسترش اعتراضات حتی از تورم شدید مواد غذایی در این برهه خطرناک‌تر است؟

💬 نگاهی توصیفی-تحلیلی به دیاسپورا؛ به بهانه‌ حمله‌ اسرائیل به ایران و واکنش دیاسپورا به آن

✍️ نیما اورازانی


▪️در دیاسپورا چه خبر است؟ وضعیت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی زیرکامیونیتی‌های موجود در دیاسپورا چگونه است؟ مناسبات این زیرکامیونیتی‌ها با یکدیگر چگونه است؟ آیا این زیرکامیونیتی‌ها با یکدیگر تعامل دارند؟ تلقی این زیرکامیونیتی‌ها از وضعیت داخل ایران چگونه است؟ فعالیت‌های این زیرکامیونیتی‌ها چیست؟ پرسش‌هایی از این دست را نمی‌توان پاسخ داد مگر اینکه بتوان دیاسپورا و زیرکامیونیتی‌های متنوع‌اش را از نزدیک مشاهده کرد. این نوشتار تلاش می‌کند تا تصویری از دیاسپورا عرضه کند تا مخاطبی که از دور صدای دهل را می‌شنود با آنچه در دیاسپورا می‌گذرد آشنا شود. البته آنچه انگیزه نوشتن چنین جستاری شد واکنش‌هایی است که پس از حمله دیاسپورا در کشورهای مختلف دیده شد، یا شاید مهم‌تر از آن، دیده نشد.


متن کامل را می‌توانید از اینجا دریافت کنید.


@enkarmag

💬 حذف ایرانیان از دایره‌ی عادی‌ها در پوشش جنگ

✍️ نگین باقری و مریم روستا


▪️همیشه به شوخی به دوستان غیرایرانی خود می‌گفتم هر وقت پوشش رسانه‌ای غربی در مورد ایران می‌خواهد تحریم یا حمله‌ی نظامی را توجیه کند، رسانه‌ها تصویری از زن چادری را که از کنار گرافیتی کار شده بر دیوار سفارت آمریکا عبور می‌کند به کار می‌برند. بعد از زن، زندگی، آزادی، رسانه‌های غربی تصاویر متفاوتی از زنان ایرانی در رسانه‌های خود به کار می‌بردند. هر چند خبری از تکثر تصویر زنان ایرانی وجود نداشت با این وجود از انگاره‌ی زن محجبه‌ی انقلابی ۵۷ ضد غرب فاصله گرفته بودند. اما در هنگامه‌ی جنگ این رسانه‌ها به تنظیمات کارخانه بازگشتند. خبری از مردم ایران که در این چند سال اخیر آنها را آزادی‌خواه و خواهان تغییر می‌نامیدند نبود. اصلا مردم و اراده‌ی آنها وجود نداشت. آنها نامرئی شده بودند چون اگر مرئی می‌شدند به زیان این بازنمایی و جنگ روایت تمام می‌شد.
اینجا دیگر خبری از نبرد روایت‌ها نیست؛ تنها یک روایت وجود دارد و آن هم روایت حامی اسرائیل است. پوشش خبری در رسانه‌های جریان اصلی انگلیسی‌زبان به‌شدت با انحراف و سوگیری ساختاری همراه است.

متن کامل را می‌توانید از اینجا دریافت کنید.


@enkarmag

مسابقه ایده پردازی پژوهش های گردشگری

پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی مسابقه «طراحی و ارائه ایده پژوهشی در حوزه گردشگری» را برگزار می کند.

از شرکت کنندگان دعوت میشود در مرحله اول، ایده خود را در حد کوته نوشت 500 کلمه ای (شامل عنوان، بیان مساله، اهداف/سوالات، روش) ارائه دهند.
در مرحله دوم از صاحبان ایده ها خواسته می شود ایده خود را طی 3-5 دقیقه شفاها ارائه دهند و به پرسش های داوران پاسخ دهند.

شرایط شرکت کنندگان:
دانشجویان و دانش آموختگان تحصیلات تکمیلی حوزه گردشگری، جامعه شناسی، اقتصاد، جغرافیا، مدیریت و ... مجاز به شرکت در مسابقه هستند.

بخش ویژه مسابقه:
ارائه ایده پژوهشی بر مبنای داده های باز (open data) مرکز آمار ایران و مراجع معتبر بین المللی در حوزه گردشگری

جایزه:
(1) تقدیر از 3 ایده برتر
(2) جایزه ویژه: حمایت مالی و علمی از اجرای ایده در قالب مقاله

مهلت ارسال: یکم دی 1404
ارتباط با پژوهشکده:
05131997502

ایده را به itor@jdm.ac.ir ارسال فرمایید.

@jmeetings
🍃پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی
🌐وب سایت
🌐اینستاگرام
🌐آپارات