پارادوکس

📽 The Mirror (1975) by Andrei Tarkovsky

🎥 آینه
👤 آندری تارکوفسکی
🗓 جمعه ۱۷ مهر
🕟 ۴ تا ۸
⏳ ۱۰۶ دقیقه

📚 پنجمین جلسه از دورۀ فیلموسوفی
( تحلیل ساختاری فیلم فلسفی)
🏡 سالن سینمایی ۷۰ نفره الوند، بالای آرژانتین

▪️ورودی:
۳۵۰ هزار تومان

🛎 لطفا جهت ثبت‌نام تصویر فیش واریزی را در تلگرام به همراه نام و نام خانوادگی شریف به آیدی آقای سعید نجفی ارسال نمایید:
+989192330338
@Civilcivil92
شماره کارت:
5022-2910-4293-6722
حنیف شمیم

🔹️برای این فیلم از امروز یک گروه موقت آمادگی ذهنی برای تحلیل تشکیل شده‌است که پس از ثبت‌نام جناب آقای نجفی خدمتتان ارسال خواهند کرد.
➖➖➖➖➖➖➖➖➖
@DrHanifShamim

✅ پی‌دی‌اف نمونه‌ی کتاب
رابطه‌ی پنهانی (درباره‌ی لذت‌ها و چالش‌های خیانت) / نسخه‌ی بدون سانسور
✍🏻 مدرسه‌ی زندگی آلن دوباتن
✍🏻 ترجمه: کاوه خسروانی
♦️ بهای نسخه‌ی تلگرامی و پی‌دی‌اف: ۱۸۰ تومان (نسخه‌ی الکترونیک با شیوه‌ی تخفیف اختیاری منتشر می‌شود)
♦️ نسخه‌ی تلگرامی همین جا ارسال می‌شود، اما پی‌دی‌اف، در صورت تمایل خواننده، صرفاً به صورت فایل گوگل‌درایو به جیمیل ارسال می‌شود
☑️ نمونه‌ی نسخه‌ی تلگرامی را می‌توانید در این لینک مشاهده کنید
🔰 برای خرید به آیدی زیر پیام بدهید:
@adm_paradox

💢 کانال «تن‌آمیزی»
🍂 @tan_amizi
〰️

✅ دلار ۲۵۴ هزار تومانی دو رو دارد.
یک روی آن «تروریسم اقتصادی» علیه مردم ایران از جانب آمریکاست.

روی دیگرش تحمیل «شهادت‌طلبی» از جانب جمهوری اسلامی به مردم ایران است. زندگی با دلار ۲۵۰ تومانی و حقوق‌های ۲۰ میلیون تومانی (و حتی کمتر) یعنی یک ایرانی وقتی سر بر بالین می‌گذارد فقط یک امید می‌تواند داشته باشد: اینکه فردا بیدار نشود!

مردم ایران دارند مصداق آن مصرع می‌شوند که «می‌سوز چنان که بر نیاید دودت». حداکثر دستاورد این وضعیت، ثبت یک مقاومتِ «شاید تاحدودی الهام‌بخش» در برابر سلطه‌گری خارجی، به‌بهای نابودی چند نسل از ایرانیان (و شاید خود ایران) است.

آنچه مسلم است، ترامپ حتی به‌خاطر منافع آمریکا هم از این مسیر برنمی‌گردد، چه رسد به منافع مردم ایران! جمهوری اسلامی هم که از این «تحمیل شهادت‌طلبی» ابایی ندارد. اما بی‌صدایی مردم ایران به‌ویژه آنجا چهره‌نمایی می‌کند که بخش‌های زیادی از اپوزیسیون نیز به لحاظ «تحمیل شهادت‌طلبی» کپی برابر اصل جمهوری اسلامی‌اند.

🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️

✅ منتشر شد
رابطه‌ی پنهانی (درباره‌ی لذت‌ها و چالش‌های خیانت)

✍🏻 مدرسه‌ی زندگی آلن دوباتن
✍🏻 ترجمه: کاوه خسروانی
♦️ بهای نسخه‌ی تلگرامی و پی‌دی‌اف: ۱۸۰ تومان (نسخه‌ی الکترونیک با شیوه‌ی «تخفیف اختیاری» منتشر می‌شود)
♦️ نسخه‌ی تلگرامی همین جا ارسال می‌شود، اما پی‌دی‌اف (در صورت تمایل خواننده) صرفاً به صورت فایل گوگل‌درایو به جیمیل ارسال می‌شود

☑️ نمونه‌ی نسخه‌ی تلگرامی را می‌توانید در این لینک مشاهده کنید.
☑️ نمونه‌ی نسخه‌ی پی‌دی‌اف را می‌توانید در این لینک مشاهده کنید.
🔰 برای تهیه‌ی نسخه‌ی بدون سانسور کتاب به آیدی زیر پیام بدهید:
@adm_paradox

💢 کانال «تن‌آمیزی»
🍂 @tan_amizi
〰️

✅ اما صد دریغ که همه‌ی سخن بر سر آن «هرچند دیر» است. تاریخ را دروغ‌های دیر رسوا شده ساخته‌اند. برای طراحان دروغ (که معمولاً هوشمند‌تر از دل‌باختگان حقیقت‌اند) ذره‌ای اهمیت ندارد که دروغ‌شان روزی رسوا می‌شود. آنها برای دروغ‌هایشان «بازه‌ی زمانیِ تأثیر» تعریف می‌کنند. همین‌که در آن بازه به هدف‌شان برسند برایشان پیروزیِ کامل است. ازاین‌رو، شکست دروغ و فریب لاجرم به معنای شکستِ «به‌هنگامِ» آن است. این است آن هدفی که دغدغه‌مندان حقیقت، اگر به‌راستی خواهان پیروزی‌اند، باید برایش تقلا کنند.

🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️

✅ در روزهای آینده، یک کتاب که ارتباط نزدیکی با این ویدیو داره منتشر خواهم کرد.
🔺 کتابی از «مدرسه‌ی زندگی آلن دوباتن» که در ایران قابل‌انتشار نیست و نسخه‌ی الکترونیک بدون سانسور اون، مثل کتاب چگونه درباره‌ی سکس بیشتر بیندیشیم، با روش تخفیف اختیاری در تلگرام منتشر خواهد شد.
🔺 اطلاع‌رسانی بیشتر درباره‌ی کتاب‌ها و یادداشت‌های شخصی من در این زمینه‌ در کانال «تن‌آمیزی»:
@tan_amizi
کاوه خسروانی

🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️

✅ به هیجان‌های عوامانه متوسل شوید

🔺 از کتاب مغالطه‌های پرکاربرد؛ ۴۴ ترفند کثیف رایج برای برنده‌شدن در بحث‌ها، ریچارد پل و لیندا الدر، ترجمه‌ی کاوه خسروانی

فریبکاران و کسانی که در تقلب و حقه‌بازی چیره‌دست‌اند مراقب‌اند که خودشان را پایبند به ارزش‌ها و دیدگاه‌های مخاطبانشان نشان دهند؛ خصوصاً باورهایی که برای مخاطبانشان مقدس‌اند. هر کسی پیش‌داوری‌هایی دارد و بیشتر انسان‌ها از چیز یا چیزهایی متنفرند. افراد مکار پیش‌داوری‌ها، نفرت‌ها، و ترس‌های نامعقول افراد را تحریک می‌کنند و چنین القا می‌کنند که با مخاطب موافق‌اند. آنها به گونه‌ای عمل می‌کنند که گویی دیدگاه‌های مخاطب را قبول دارند و روی ذهن او کار می‌کنند تا متقاعد شود که مخالفان آنها به این باورهای مقدس پایبند نیستند.
این مغالطه به شکل‌های گوناگونی ممکن است رخ دهد. یکی از این شکل‌ها با عنوان «فقط شیوه‌های روشنِ مرسوم» خوانده می‌شود. در مغالطه‌ی «فقط شیوه‌های مرسوم»، شخص فریبکار، به صورت آشکار یا نهان، چیزی شبیه به این می‌گوید:
چه خوب است بازگشتن به وطن (شهر یا کشور) و بودن در کنار مردمی که به‌راستی می‌توانیم به آنها اعتماد کنیم. چه عالی‌ست بودن در کنار مردمی که صاف و صادق با امور مواجه می‌شوند؛ کسانی که برای حل مسئله‌ها از شعور عادی خودشان استفاده می‌کنند و اعتقادی به شیوه‌های پرتکلفِ اندیشه و عمل ندارند.

🔺 برای خرید کتاب با تخفیف ۲۵ درصد به آیدی زیر پیام دهید:
@adm_paradox

❇️ خرید نسخه‌ی الکترونیک از طاقچه

♻️ نشر نایش:
❇️ @nayesh_pub

✅ منتشر شد
سه شماره‌ی جدید از مجموعه‌ی «سنجشگرانه‌اندیشی» نشر نایش

🔺 تفکر نقادانه برای زندگی بهتر
🔺 ماهیت و کارکردهای تفکر نقادانه و خلاقانه
🔺 مفهوم‌ها و ابزارهای تفکر نقادانه

📕 متن پشت جلد، فایل نمونه‌ی کتاب، و توضیحات بیشتر را می‌توانید در کانال نشر نایش مشاهده کنید: اینجا

⭐️ تخفیف ویژه برای تهیه‌ی همزمان سه کتاب: تخفیف ۲۵ درصد و ارسال رایگان

☑️ برای خرید با تخفیف به آیدی زیر پیام بدهید:
@adm_paradox

🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️

✅ دیدگاه هیتلر درباره‌ی نقش یهودیان در تضعیف آلمان

📕 در بیان دیدگاه‌های هیتلر درباره‌ی یهودیان، کمتر پیش می‌آید که به دلیل‌های بیزاری او از یهودیان (جدا از اینکه درست قلمدادشان کنیم یا نادرست) اشاره شود. در دیدگاه‌های او، نکته‌ای که بیش از خودِ یهودستیزی هیتلر جلب توجه می‌کند، نقش نسبتاً پیچیده‌ای‌ست که او برای یهودیان در ضعف آلمان تصور می‌کند. از نظر او، مسئله صرفاً خصومت میان دو گروه نبود؛ او مدعی بود که یهودیان از طریق نفوذ در نهادها، جریان‌های فکری و روابط اقتصادی، به‌تدریج انسجام جامعه‌ی آلمان را از درون تضعیف می‌کنند.
📕 یکی از مهم‌ترین حوزه‌ها در این تصور، مطبوعات و افکار عمومی است. هیتلر، با این انگاشته که مطبوعات فقط بازتاب‌دهنده‌ی افکار عمومی نیستند، بلکه می‌توانند خودِ افکار عمومی را شکل دهند، یهودیان را متهم می‌کرد که از این امکان برای جهت‌دادن به برداشت مردم از رویدادهای سیاسی استفاده می‌کنند. در نتیجه، آنچه در ظاهر یک مسئله‌ی رسانه‌ای بود، در دستگاه فکری او به مسئله‌ای مربوط به قدرت تبدیل می‌شد: چه کسی می‌تواند ادراک مردم از واقعیت را شکل دهد؟
📕 اقتصاد نیز در این تصویر جایگاه مهمی داشت. هیتلر میان سرمایه، قدرت مالی و قدرت سیاسی رابطه‌ای مستقیم برقرار می‌کرد و تصور می‌کرد یهودیان از طریق سرمایه و اعتبار مالی می‌توانند بر زندگی سیاسی و اجتماعی آلمان اثر بگذارند. در کنار آن، مارکسیسم را نیز بخشی از همین شبکه می‌دید. از نظر او، مارکسیسم با تشدید تضادهای طبقاتی و تضعیف وفاداری ملی، جامعه را از درون متلاشی می‌کرد؛ و سپس ادعا می‌کرد که یهودیان در پسِ این جریان نیز قرار دارند.
📕 به این ترتیب، از نظر او پدیده‌هایی مانند سرمایه‌ی مالی، مطبوعات، مارکسیسم، دموکراسی و جهان‌وطنی، با وجود تفاوت‌های آشکارشان، با یکدیگر پیوند داشتند. هیتلر برای این شبکه‌ی ظاهراً پراکنده یک عامل مشترک قائل بود: یهودیان.
📕 او الزاماً نمی‌گفت هر یهودی شخصاً در همه‌ی این فرایندها دخالت دارد؛ بلکه یک نیروی تاریخی و سیاسیِ تقریباً یکپارچه را به «یهودیت» نسبت می‌داد که از طریق نهادها و جریان‌های گوناگون عمل می‌کند. نتیجه این می‌شد که شکاف میان طبقات، تضعیف احساس تعلق ملی، نفوذ سرمایه و تغییر افکار عمومی، همگی اجزای یک فرایند واحد به نظر می‌رسیدند.
📕 البته مخالفان هیتلر نیز در همین جا، بر اساس تفاوت میان مشاهده و تبیین، به او نقد وارد می‌کنند. از نظر آنان، وجود بحران سیاسی، شکاف طبقاتی، قدرت مطبوعات یا تأثیر مارکسیسم بر سیاست آلمان در آن دهه‌ها موضوعاتی واقعی و قابل بررسی‌اند، اما نسبت‌دادن همه‌ی آنها به یک نیروی هماهنگ یهودی، ادعایی فراتر از آن مشاهدات است.

✍🏻 کاوه خسروانی
🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️

تفکر نقادانه برای زندگی بهتر
(یک تمرین سی‌روزه و سپس سی‌هفته‌ای)
✍🏻 نویسندگان:
لیندا الدر، ریچارد پل
ترجمه: میترا سالاری
ویرایش و بازنویسی: کاوه خسروانی
صفحه‌آرا: مرتضی فکوری
طراح جلد: مجید کاشانی
سیصد و شانزده صفحه
🔺 توضیح: این ترجمه، اولین ترجمه از این کتاب است
بها: یک میلیون و دویست
🔺 برای خرید با تخفیف به آیدی زیر پیام بدهید:
@adm_paradox

🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️

✅ پی‌دی‌اف نمونه‌ی کتاب تفکر نقادانه برای زندگی بهتر (در دست انتشار)
از مجموعه‌ی سنجشگرانه‌اندیشی
نویسنده: لیندا الدر و ریچارد پل
ترجمه: میترا سالاری
بازنویسی: کاوه خسروانی
ناشر: نشر «نایش»
۳۱۶ صفحه
برای خرید با تخفیف به آیدی زیر پیام بدهید:
@adm_paradox
♻️ نشر نایش:
❇️ @nayesh_pub
〰️

✅ متن پشت جلد کتاب تفکر نقادانه برای زندگی بهتر (در دست انتشار) | ترجمه‌ی میترا سالاری | ویرایش و بازنویسی: کاوه خسروانی

☑️ بسیاری از کتاب‌های ریچارد پل و لیندا الدر مفهوم‌ها و ابزارهای سنجشگرانه‌اندیشی (تفکر نقادانه) را به‌خوبی معرفی می‌کنند، اما این کتاب گامی فراتر می‌گذارد.
☑️ کتاب  تفکر نقادانه برای زندگی بهتر، علاوه بر توضیح ایده‌ها در هر بخش، راهنمایی‌ها و راهکار‌های عملیِ مشخص برای رسوخ آن ایده‌ها در ذهن خواننده معرفی می‌کند. این راهنمایی‌ها با عنوان‌هایی از این دست آمده‌اند: «کمین کنید برای ...»، «راهبردهایی برای ...»، «پرسش‌هایی برای ...».
☑️ ویژگی دیگر کتاب نثر ملموس، زنده، و انگیزه‌بخش آن است. شاید به همین دلیل باشد که شخصاً، با آنکه تاکنون چند جلد از آثار ریچارد پل و لیندا الدر را به فارسی ترجمه یا بازنویسی کرده‌ام، هنگام ویرایش و بازنویسی این کتاب، همچنان از شفافیت و پویاییِ خاص آن لذت می‌بردم.
☑️ مطالب کتاب در قالب سی بخش کوتاه و مستقل تنظیم شده‌اند؛ بخش‌هایی که هریک فرصتی برای تأمل، تمرین و بازنگری در عادت‌های فکری فراهم می‌کنند. نویسندگان با زبانی روشن و ملموس نشان می‌دهند که چگونه می‌توان با پرورش مهارت‌های سنجشگرانه‌اندیشی، در عرصه‌های گوناگون زندگی (فردی، جمعی، اقتصادی، سیاسی، و ...) آگاه‌تر بود و تصمیم‌های بهتری گرفت. (ویراستار)

تعداد صفحات: ۳۱۶ صفحه

📕 برای خرید با تخفیف نسخه‌ی چاپی به آیدی زیر پیام بدهید:
@adm_paradox

♻️ نشر نایش:
❇️ @nayesh_pub
〰️

✅ تحلیل‌گران «این هفته تمام است»؛ تحلیل یا آرزو فروشی
سهند ایران‌مهر
تماشا در یوتیوب

🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️

✅ فرماندهان نشسته در چادر امن فرماندهی؛ از بدیهیاتی که به‌راحتی فراموش می‌شوند

1️⃣ راز بسیاری از موضع‌گیری‌های سیاسی، اگر هم در منافع شخصیِ تعریف‌شده و مشخص و خودآگاه نباشد در منافع پنهان یا ناخودآگاه است. این را تقریباً همه می‌دانند اما به نظر می‌رسد آنچنان که شایسته است در مرکز توجه قرار نمی‌دهند و درنتیجه نیاز به تکرار و یادآوری دارد.
2️⃣ سال‌هاست معتقدم روان‌شناسی اخلاق از بنیادی‌ترین حوزه‌های دانش انسانی‌ست و آشنایی با آن، شرط اساسیِ اندیشیدن به بسیاری از مسائل انسانی، در اقتصاد، سیاست، و ...، است. و یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های روان‌شناسی اخلاق که باعث می‌شود در قلمرو زیربنای شناخت انسان جای بگیرد، پرسش از انگیزه‌های انسان و نسبت میان خودمداری و دیگری‌گزینی (دیگردوستی) در اوست؛ اینکه انسان‌ها تا چه اندازه و به چه معنا خودمدارند و تا چه اندازه و به چه معنا دیگری‌گزین یا دیگر‌دوست.
4️⃣ نمونه‌ای از کمکی که روان‌شناسی اخلاق می‌تواند به فهم مسائل، از جمله مسائل سیاسی، بکند را این روزها به‌وضوح می‌بینیم. راز بسیاری از موضع‌گیری‌های سیاسی، کم یا بیش، در منافع شخصی نهفته است (به عبارت دیگر: در «مصونیت از زیان شخصی»). البته تأثیرگذاری منافع شخصی بر موضع‌گیری سیاسی لزوماً آگاهانه نیست. گاهی ممکن است فرد صادقانه تصور کند که صرفاً بر اساس ملاحظات اخلاقی یا سیاسی موضع گرفته است، در حالی که منافع و آسیب‌پذیری‌های شخصی‌اش نیز ناخودآگاه در شکل‌گیری این موضع نقش داشته‌اند.
4️⃣ حواسم هست که چنین تحلیل‌های انگیزشی بسیار پیچیده است و از بیرون نمی‌توان با اطمینان درباره‌ی انگیزه‌ی واقعی افراد داوری کرد. اما بگذارید مشخص‌تر به موضوع اشاره کنم: هم در جبهه‌ی راستِ جنگ‌طلب (یا، دقیق‌تر، راستِ خواهان سرنگونی جمهوری اسلامی به هر قیمت) و هم در جبهه‌ی چپِ مدافع مقاومت، کسانی هستند که موضع‌گیری‌شان ناشی از این است که هزینه‌ی آنها را دیگران (یعنی مردم عادی ایران) ‌پرداخت می‌کنند و اگر خودشان در معرض همان هزینه‌ها و خطرها قرار می‌گرفتند به احتمال زیاد به گونه‌ای دیگر موضع می‌گرفتند.
 
برخی از راست‌گرایانی که با ژست مبارزه‌ی مقدس با جمهوری اسلامی از اقداماتی مانند تحریم و جنگ حمایت می‌کنند، اگر قرار بود خودشان دقیقاً مانند یک انسان عادی در ایران هزینه‌ی جنگ را بپردازند، شاید محتاط‌تر عمل می‌کردند. از آن طرف، برخی از چپ‌گرایانی که مقاومت جمهوری اسلامی در برابر آمریکا را (با همین شکل و صورتی که هزینه‌ی وجودی سنگین به مردم تحمیل می‌کند) ستایش می‌کنند نیز ممکن است با قرارگرفتن در معرض همان هزینه‌ها، موضع متفاوتی اتخاذ کنند. البته این مطلب درباره‌ی برخی از کسانی که صرفاً به‌خاطر منافع خودشان با جنگ یا تحریم مخالف‌اند نیز می‌تواند به شکلی صادق باشد.
5️⃣ مطمئناً همه‌ی طرف‌های اشاره شده ادعا خواهند کرد که از این گرایش‌ها و منافع شخصی آگاه‌اند و تأثیر آنها بر داوری‌های خود را به‌دقت زیر نظر دارند. شاید هم در مورد برخی از آنها همین‌طور باشد؛ گرچه به نظر من این ادعا در بیشتر مواقع از واقعیت فاصله دارد.
6️⃣ تا آنجا که به ما مربوط می‌شود، توجه به نقش منافع شخصی صرفاً یک جور کنجکاوی روان‌شناختی یا دقت غیرلازم نیست، بلکه «شرط فهم» است؛ شرط فهم بسیاری از موضع‌گیری‌های سیاسی (یا حتی موضع‌گیری‌های اخلاقی به طور کلی). در غیر این صورت، قادر به تبیین موضع‌گیری فرماندهان سیاسی (که الحمدلله تعدادشان از سربازان بیشتر است) نخواهیم بود.

✍🏻 کاوه خسروانی
🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️

یورگن هابرماس فیلسوف آلمانی و از متفکران مهم معاصر در سنت نظریه انتقادی است که پروژه فکری او بر عقلانیت ارتباطی، گفت‌وگو و امکان اخلاق و دموکراسی در جهان مدرنِ سکولار متمرکز است.
هابرماس برخلاف بدبینی رادیکال نسبت به عقل، می‌کوشد شکل تازه‌ای از عقلانیت را احیا کند؛ عقلانیتی که نه ابزاری و سلطه‌گر، بلکه گفت‌وگویی و بین‌الاذهانی است.

در مرکز اندیشه هابرماس، مفهوم اخلاق گفتمانی (Discourse Ethics) قرار دارد. از نظر او، هنجارهای اخلاقی زمانی معتبرند که بتوانند در یک گفت‌وگوی آزاد، برابر و فارغ از اجبار، مورد پذیرش همه افراد ذی‌نفع قرار گیرند. اخلاق نه از اراده فردی می‌آید و نه از حقیقتی متافیزیکی، بلکه محصول فرایند استدلال جمعی است.

به‌بیان دیگر، «درست» آن چیزی است که در شرایط ایده‌آل گفت‌وگو، بتوان از آن دفاع کرد.

هابرماس سکولاریسم را نیز در همین افق گفت‌وگویی بازتعریف می‌کند. او مخالف سکولاریسمی است که دین را به‌طور کامل از عرصه عمومی طرد می‌کند، و در عین حال با حاکمیت حقیقت دینی بر سیاست نیز مرزبندی دارد.

در نظریه سکولاریسم گفت‌وگویی یا پساسکولار، شهروندان دینی و غیردینی باید وارد گفت‌وگویی متقابل شوند؛ با این شرط که استدلال‌ها در نهایت به زبانی قابل‌فهم برای همگان ترجمه شوند. این ترجمه، نه تحقیر ایمان است و نه امتیازدهی به دین، بلکه شرط همزیستی دموکراتیک است.

در این چارچوب، دموکراسی نزد هابرماس صرفا سازوکار رای‌‌گیری نیست، بلکه فرایندی ارتباطی است که مشروعیت خود را از کیفیت گفت‌وگوی عمومی می‌گیرد. هرچه فضاهای گفت‌وگو آزادتر، عقلانی‌تر و فراگیرتر باشند، تصمیم‌های سیاسی نیز اخلاقی‌تر و عادلانه‌تر خواهند بود.

در نهایت، هابرماس تصویری امیدوارانه از جامعه مدرن ارائه می‌دهد: جامعه‌ای که هنوز می‌تواند از دل گفت‌وگو، تفاهم بسازد؛ جامعه‌ای که به‌جای زور، سنت یا حقیقت مطلق، بر قدرت استدلال و شنیدن دیگری تکیه می‌کند. این نگاه، هابرماس را به یکی از مهم‌ترین نظریه‌پردازان اخلاق و سکولاریسم در جهان معاصر بدل کرده است.

#اخلاق #سکولاریسم #هابرماس #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

✅ از صرفه‌جویی شناختی تا خساست شناختی

📕 ذهن انسان برای اندیشیدن منابع محدودی دارد. ما نمی‌توانیم درباره‌ی همه‌چیز با دقت و موشکافی فکر کنیم؛ بنابراین برای کاهش هزینه‌ی شناختی، اغلب به میان‌برهای ذهنی، عادت‌ها و قواعد ساده متوسل می‌شویم: به تجربه‌های قبلی اعتماد می‌کنیم، از نظر اکثریت پیروی می‌کنیم، به کلیشه‌ها تکیه می‌کنیم، چیزهای آشنا را درست‌تر از چیزهای ناآشنا می‌پنداریم و گاهی از یک ویژگی یا تجربه‌ی محدود، درباره‌ی کل یک موقعیت نتیجه‌گیری می‌کنیم. این گرایش را «صرفه‌جویی شناختی» می‌نامند.
📕 روشن است که صرفه‌جویی شناختی به‌خودی‌خود نه نقص است و نه الزاماً خطا. اگر قرار بود برای هر تصمیم ساده، همه‌ی اطلاعات موجود را جمع‌آوری کنیم، همه‌ی احتمالات را بسنجیم و همه‌ی استدلال‌های ممکن را بررسی کنیم، زندگی روزمره عملاً ناممکن می‌شد. ذهن برای بسیاری از موقعیت‌ها به پاسخ‌های سریع و کم‌هزینه نیاز دارد. مسئله از جایی آغاز می‌شود که این سازوکار از قلمرو مناسب خود فراتر می‌رود.
📕 می‌توان این وضعیت را با عبارت «خساست شناختی» توصیف کرد: یعنی صرفه‌جویی شناختی بیش از اندازه؛ یعنی اینکه ذهن حتی در موقعیت‌هایی که بررسی دقیق ضروری است، حاضر نباشد منابع شناختی لازم را صرف کند. در چنین شرایطی، به‌جای آن‌که شواهد را بررسی کنیم، پیش‌فرض‌های خود را به چالش بکشیم و احتمال خطای خود را در نظر بگیریم، به نخستین پاسخ قابل‌قبول بسنده می‌کنیم.
📕 اینجاست که ارتباط میان صرفه‌جویی شناختی و تفکر نقادانه آشکار می‌شود. تفکر نقادانه در واقع مستلزم آن است که در برخی موقعیت‌ها از صرفه‌جویی معمول ذهن دست بکشیم و هزینه‌ی بیشتری برای فکر کردن بپردازیم. هرچه مسئله پیچیده‌تر و مبهم‌تر باشد، تصمیم پیامدهای مهم‌تری داشته باشد، اطلاعات متعارض بیشتری وجود داشته باشد یا احساسات و منافع شخصی ما درگیر باشند، ضرورت این کار بیشتر است. تفکر نقادانه یعنی تشخیص این موقعیت‌ها و مقاومت در برابر وسوسه‌ی رسیدن سریع به یک نتیجه.
📕 مشکل این‌جاست که ظاهراً انسان‌ها همیشه در تشخیص این موقعیت‌ها موفق نیستند. به عبارت دیگر، ممکن است در مسائل کم‌اهمیت با استفاده از میان‌برها تصمیم بگیریم، اما در مسائل مهم نیز همان شیوه را ادامه دهیم؛ نه از آن رو که قادر به بررسی دقیق نیستیم، بلکه چون بررسی دقیق مستلزم صرف وقت و انرژی ذهنی است. به این معنا، شاید یکی از موانع مهم تفکر نقادانه ناتوانی در فکر کردن نباشد، بلکه خساست در خرج کردنِ توانایی فکر کردن باشد.
📕 اگر صرفه‌جویی شناختی برای آن است که ذهن در جایی که لازم نیست بیش از حد فکر نکند، خساست شناختی زمانی رخ می‌دهد که ذهن در جایی که باید بیشتر فکر کند نیز حاضر به پرداخت هزینه‌ی آن نیست.

✍🏻 کاوه خسروانی

♻️ نشر نایش:
❇️ @nayesh_pub
〰️

✅ درباره‌ی اینکه «نوشته» چیزی برای «خواندن» است
 
📕 یواش یواش دارم به این نتیجه می‌رسم که برخی افراد در  شبکه‌های اجتماعی اساساً به چیزی به اسم «خواندن» نوشته‌ها قبل از قضاوت درباره‌ی آنها اعتقاد ندارند. مطلب را «نمی‌خوانند» بلکه فقط «بو می‌کشند». اگر بو بکشند که کاملاً موافق نظرشان است و خشم‌شان را ارضا می‌کند که هیچ؛ اما اگر چنین بویی احساس نکنند، بلافاصله یک برداشت نادرست و گاه کاملاً بی‌ربط را جایگزین «مطلب واقعی» می‌کنند و شروع می‌کنند به پاسخ‌های کلیشه‌ای.
📕 نمونه‌اش مطلب اخیر من با عنوان «هولوکاست ترامپ»  که معلوم نیست بعضی‌ها چه‌طور این معنا را از آن بیرون کشیدند که «علت اصلی همه‌ی مشکلات ما ترامپ است و ج.ا نقشی در هولوکاستی که در آن زندگی می‌کنیم نداشته» یا «اوضاعِ ما، قبل از ترامپ گل‌وبلبل بوده» یا «نیاز به هیچ تغییری در داخل نداریم» یا ... .
📕 انگار نمی‌شود این واقعیت را دید که قبل از ترامپ هم مدیریت (و مهم‌تر از آن، بنیان‌های ایدئولوژیک حاکم بر کشور) بیمار بوده و درعین‌حال یک واقعیتِ روشن‌تر از روزِ دیگر را هم دید:‌ اینکه ترامپ از ابتدای ریاست‌جمهوری‌اش در دوره‌ی قبل، به‌شدت به مردم عادی ایران ضربه زده، بدون اینکه گامی در مسیر گذار از ج.ا بردارد و عملاً اوضاع را به سمتی برده که کشور حتی با رفتن ج.ا هم کمر راست نکند و حتی به وضعیت نیمه‌عادی برنگردد.

✍🏻 کاوه خسروانی
🌐 کانال پارادوکس:
🆔 @paradoxizer
〰️