برچسبی به نام بی‌وطنی

✍️مصطفی داننده
امیر قلعه‌نویی مخالفان تیم ملی از جمله عادل فردوسی‌پور را «وطن‌فروش‌های بی‌وطن» خطاب کرد. سال‌هاست در این سرزمین، هر کس انتقاد کند، یک برچسب آماده در انتظارش است، «بی‌وطن»، «وطن‌فروش»، «خائن». انگار وطن، ملک شخصی عده‌ای است و کلید ورود به آن را هم فقط خودشان در جیب دارند.

اما واقعاً معیار وطن‌پرستی چیست؟

آیا وطن‌پرست کسی است که هرچه دید، سکوت کند؟ کسی که چشم بر ضعف‌ها ببندد تا مبادا آرامش صاحبان قدرت به هم بخورد؟ آیا وطن‌پرستی یعنی تشویق کردن، حتی وقتی می‌دانی راه را اشتباه می‌روند؟ آیا دوست داشتن ایران یعنی دوست داشتن همه تصمیم‌هایی که به نام ایران گرفته می‌شود؟

برای من، وطن‌پرست کسی است که وقتی می‌بیند خانه‌اش آتش گرفته، فریاد می‌زند. نه کسی که از ترس متهم شدن به بی‌وطنی، کنار دیوار می‌ایستد و کف می‌زند.

وطن‌پرست کسی است که حقیقت را، حتی وقتی تلخ است، پنهان نمی‌کند. کسی که نگران آینده این خاک است، نه نگران جایگاه خودش.
کسی که اگر لازم باشد، محبوبیتش را خرج حقیقت می‌کند. کسی که از دیدن مهاجرت جوانانش، خالی شدن روستاهایش، فرونشستن زمینش، خشک شدن رودهایش و کوچک شدن رؤیاهای مردمش شب‌ها خوابش نمی‌برد.

وطن‌پرست کسی است که ایران را فقط هنگام پخش سرود ملی دوست ندارد، ایران را در صف نان، در بیمارستان‌های شلوغ، در کلاس‌های درس فرسوده، در کارگر خسته، در معلم ناامید و در چشم‌های مادری که فرزندش را بدرقه مهاجرت می‌کند، هم می‌بیند.

عجیب است؛ در این سال‌ها بسیاری از کسانی که دیگران را «بی‌وطن» خوانده‌اند، هرگز حاضر نبوده‌اند کوچک‌ترین انتقادی را تحمل کنند. گویی وطن، آن‌ها هستند و هرکس با آن‌ها مخالف باشد، با ایران مخالف است.
اما ایران از همه ما بزرگ‌تر است. ایران نه یک تیم فوتبال است، نه یک دولت، نه یک جناح، نه یک رسانه و نه یک چهره مشهور. ایران، مجموعه خاطرات و رنج‌ها و امیدهای میلیون‌ها انسانی است که زیر این آسمان زندگی کرده‌اند و خواهند کرد.

هیچ‌کس حق انحصاری بر وطن ندارد.هیچ‌کس نمی‌تواند برای عشق مردم به سرزمینشان، متر و ترازو دست بگیرد.

وطن‌پرستی، مسابقه بلندتر فریاد زدن نیست. وطن‌پرستی یعنی وقتی همه تشویق می‌کنند، اگر لازم بود بگویی: «این راه، به مقصد نمی‌رسد»
وطن‌پرستی یعنی حقیقت را قربانی مصلحت نکنی. وطن‌پرستی یعنی بدانی که گاهی بزرگ‌ترین خدمت به وطن، نه کف زدن برای آن، که نقد کردن آن است.

و شاید در نهایت، وطن‌پرست‌ترین آدم‌ها همان‌هایی باشند که بیش از همه برای ایران غصه می‌خورند، همان‌هایی که هنوز بعد از همه این سال‌ها، با وجود تمام زخم‌ها، باز هم آرزو می‌کنند روزی این سرزمین، جایی بهتر برای زندگی فرزندانش شود.

وطن را از روی تعداد پرچم‌هایی که در دست می‌گیری نمی‌سنجند، از روی تعداد شب‌هایی می‌سنجند که به خاطرش بی‌خواب مانده‌ای.

@mostafadanandeh