مغالطه شماره ۱۴۰

💠 فرضیه شهودی 💠

مغالطات ناشی از #پیشفرض_نادرست

این مغالطه وقتی‌ست که شخص در مسئله‌ای که امکان
و
نیاز به مشاهده و بررسی میدانی و آماری وجوددارد
فرضیه یا حدسی را درست و مطابق واقع تلقی میکند.
همانطور ک از نام مغالطه پیداست ممکن‌ست فرضیه با شهود ماسازگار باشد: روی کاغذ عاری از تضاد باشداماچنانکه در مثالها خواهیم دید-تضاد نداشتن روی کاغذ الزامن دلیل بر درستی وتطابق حدس ما با واقعیت نیست.
تفکر در اطاق دربسته و فرضیه‌سازی راجع به وقایع می‌تواند مفید باشد،
اما اگربخواهیم دقت و صحت نظراتمان را بالانگهداریم باید بنحوی فر‌ضیه‌مان را واقعیت‌سنجی کنیم
چرا که حدسیات ما همواره درمعرض #سوگیریهای_شناختی هستند بطوری‌که حتی گاهی واقعیت برای ما وارونه جلوه می‌دهند.
صورت این مغالطه چنین‌ست:

-من با تفکر به نتیجه ی p رسیده ام.
-با تجربه و منطق و احساسِ من و بسیاری افراد دیگر ، ناسازگاری ندارد.
-پس نظریه ی p صحیح و قطعی ست (و نیازی به بررسی ، آزمایش یا مشاهده میدانی و آماری ندارد.)
که اغلب به صورت مضمر بیان میشود و ارکان آن بشکل کامل بیان نمی‌شود.
این مغالطه را میتوان برعکس مغالطه تکذیب دانست.
در مغالطه #تکذیب ، شخص آنچه را که برایش قابل درک نیست ، رد شده میداند و در اینجا شخص آنچه باتفکر خود درک نموده ، صحیح وبدیهی تلقی میکند.

مثال:
«علت تعطیلی کارخانجاتی مانند ارج این‌ست که بیش ازحد به استحکام کالای خود میپردازند،درحالیکه چینی ها استحکام رافدای نوآوری میکنندوازینرو تولیداتشان فروش خوبی دارد.»

در اینجاشخص بدون آنکه میزان فروش تولیدات کارخانجات پر رونق خارجیرا بررسی کندوباتوجه به تحقیقات راجع به علل مختلف مدیریتیِ زیان دهی و ورشکستگی کارخانجات داخلی ، چند فرضیه بسازد و سپس راجع به آنها تحقیق کند.
در اطاق دربسته نشسته و چنین تحلیل پرتی ارائه داده که دارای اغلاط گوناگون‌ست:
نه استحکام ودوام ، تضادی با نوآوری دارد، نه کالاهای جعلی چینی مصداق نوآوری و الگوی خوبی برای تولید کنندگانند.

شرکت تویوتا پرفروش ترین برندخودروی جهانست وکم استهلاک ترین خودروهای جهان رانیزتولیدمیکند...)

این مغالطه ،در بین خواص و نخبگان هم شایع‌ست.
بسیاری از نظریات پزشکی گذشتگان از جمله نظریات ابن سینا که از نوابغ تاریخ علمی ایران و جهان‌ست ، و فلسفه #مابعدالطبیعه‌ی قدما دارای این مغالطه است.
بنظر می‌رسد برخی حدس های منطقی مبتنی بر تمثیل ذهنی هستند.
مثلا شخص با خود فکر می‌کند:
سرما مانند مار حرکت‌ش خزنده است .
مار معمولا از پاچه‌ وارد لباس ما می‌شود و کارش را انجام می‌دهد.
پس سرما هم از پا وارد بدن می‌شود .
یک کشف دیگر به اقیانوس کشفیات #طب_سنتی اضافه شد.
صلوات 🗣

سوالات نکته بینانه
۱-آیا هر نظریه ای باید پشتیبانی آزمایش داشته باشد و آیا اساسا آزمایش و مشاهده در همه حوزه ها
اولا لازم است؟
ثانیا مکانپذیراست؟
۲-بسیاری افراد ، وقتی نظرات خود را مطرح میکنند ، آن را حاصل مشاهدات و تجربیات مکرر میدانند ، چطور میتوان بین نظریات فلسفی و نظریاتی که با مشاهدات نظام مند پشتیبانی می‌شود تفکیک قائل شد؟

پاسخ
این سوالات مربوط به #منطق_مادی یا #فلسفه_علم‌ست و چنانچه در توضیح مربوط گفته شد تاکنون این بخش از منطق و دانش بشری ، به راه حل کامل و بی نقض و جهان شمولی نرسیده که بتوان ازصورت استدلال به مغالطی بودن آن پی برد اما میتوان بصورت کلی ادعا کرد که
✅هرچه نظریه ای پشتیبانی مستند و آماری بیشتری داشته باشد قابل اعتنا و قابل اعتمادترست.
در بسیاری موارد ما مسائلی‌را بصورت غریزی و ناآگاهانه پذیرفته ایم و مطابق با آن رفتاری را انجام میدهیم ، مانند آنکه وقتی شئ‌ای به چشممان نزدیک میشودپلک‌مان را میبندیم. ممکن‌ست ما هیچگاه آزمایش و مشاهده ای برای مضر بودن برخورد اشیا با چشم انجام نداده باشیم‌.
در چنین مواردی آزمایش ممکن‌ست ، اما لازم نیست.در این موارد آگاهانه یا ناآگاهانه به غریزه خود اعتماد و اکتفا میکنیم.
مواردی وجود دارد که مشاهده لازم‌ست و بافزایش دانش ما کمک می‌کند اما فعلا مقدور نیست.
مانند نظریه‌ی جهان های موازی
⏺پیشنهاد
درمواجهه با هر ادعا خصوصاً -ادعاهای مربوط به مسائل اجتماعی،اقتصادی، پزشکی و مانندآن ازخود بپرسیم
آیا این نظریه برمبنای مشاهده وآمارست و با تجارب تاریخی هم‌خوان‌ست؟
یا نه ، صرفاً یک فرضیه است که بر مبنای دریافت‌های شخصیِ خود آنرا صحیح میدانیم ، و نباید بیش از یک حدس واحتمال یا حداکثر پیشفرض بآن اهمیت داد؟

✅ برای درک بهتر مثالها را دنبال کنید

#فرهاد_طحانی ✍

#حدس_شهودی
#شهود_گرایی

@moghaletat2 | آرشیو مغالطات
@mghlte | عصر روشنگری
@Tnaghad | مثال زنده‌ی مغالطات
@persian_organon

🔸خطای دانش دم دست
🔸شهود بیچاره ما
🔸حدس کپتان شهبازی
🔸قرائتی وتعداد زنان
🔸مولوی زنان
🔸اسب چنددندان دارد؟
🔸مطهری و حدس منطقی
🔸روش رازی وابن سینا
🔸بحث فلسفی