شخصی نوشته بود:
«نظرتان را با ما در میان بگذارید... دربارهٔ فلان موضوع چه نظری دارید؟»
من برایش نوشتم:
نظر یک متخصص در یک مسئله، از نظر یک میلیون فرد غیرمتخصص ارزشمندتر است. پس به جای آنکه در مسائل تخصصی به دنبال تعداد زیاد نظرها باشی، نظر چند متخصص دلسوز و امین را پیدا کن؛ در این صورت به نتیجه خواهی رسید.
من میگویم:
درست است که خداوند به انسان عقل داده است، اما این عقل همواره نیازمند پرورش، بیدارسازی و تغذیه است. بهویژه در حوزههای تخصصی، انسان به اطلاعات دقیق و معتبر نیاز دارد؛ وگرنه نمیتوان انتظار داشت که عقل او در آن زمینه به نتیجهای سودمند برسد.
مشکل آشکار اینجاست که بسیاری میان «دیدگاه شخصی» و «نظر علمی» خلط میکنند؛ و این اشتباهی دوطرفه است که در هر دو سوی ماجرا دیده میشود.
نخست
برخی معتقدند مردم باید در همهچیز سکوت کنند و صرفاً پیرو باشند و حق اظهار نظر در مسائل عمومی را ندارند؛ چون متخصص آن حوزه نیستند.
این افراد میان دانش عمومی و تخصصهای دقیق تفاوتی قائل نمیشوند.
میتوان به آنان گفت:
خودِ فرایند شکلگیری نظر، استدلال کردن، تشخیص درست از نادرست و تمییز برهان صحیح از برهان باطل، یک فرایند تخصصی است که در علومی مانند معرفتشناسی و منطق بررسی میشود.
پس آیا شما در این علوم متخصص هستید که چنین نظری میدهید؟
دوم
در مقابل، عدهای معتقدند همه باید دربارهٔ هر موضوعی اظهار نظر کنند؛ یا خودشان در هر مسئلهای نظر میدهند، بدون آنکه میان عالم و جاهل تفاوتی بگذارند.
در حالی که فراموش میکنند:
حدس و شهود یک دانشمند، از یقین یک نادان ارزشمندتر است.
#تأملات_سفر
Post #182
734