Ташқи савдо. Август

Август ойида ташқи савдо айланмаси 7,9 млрд долларни ташкил этиб, ташқи савдо дефицити 2 млрд долларга тенг бўлган. Бунда, ой давомида экспорт 2,9 млрд долларни, импорт эса 4,9 млрд долларни ташкил этган. Ойлик импорт 7,6 фоизга ўсган бўлса, экспорт  1,5 фоизга қисқарган.

Ой давомида олтин экспорти амалга оширилмаган. Таққослаш учун ўтган йилнинг мос ойида 721 млн долларлик олтин экспорти амалга оширилган эди. Олтин экспорти амалга оширилмаганлигига қарамасдан умумий экспортда қисқариш кичик бўлганлигини бошқа товарлар экспорти юқори ўсаётганлигига ишора беради.

Бу борада хизматлар номинал ўсишни таъминлашда муҳим роль ўйнаган. Хусусан,  умумий экспорт 1,5 фоизга қисқарган бўлса, хизматларсиз экспорт 14,5 фоизга қисқарган. Хизматлар улуши эса 8 ойда жами экспортнинг 37,4 фоизини ташкил этган.

Шунингдек, хизматлар, олтин ҳамда энергия товарларисиз экспорт ҳам жудаям юқори суръатларда ўсмоқда. Хусусан, август ойида хизматлар, олтин ҳамда энергия товарларисиз экспорт 37,4 фоизга ўсган.  Бу ўз навбатида зарарлик буюмлари экспортининг юқори ўсаётган билан изоҳланиши мумкин.

 Давлатлар кесимида, ойлик экспорт асосий ҳамкорларимиздан Россия (-8 фоизга) ҳамда Туркияга (-19,3 фоизга) қисқарган бўлса, Хитойга ўсиш 90 фоизни ташкил этган.  Ўзи умуман йил бошидан буён Хитойга экспортнинг ўсиши жудаям юқори шаклланмоқда. Йил бошидан буён ойлик ўртача ўсиш 60 фоиз атрофида.

Шунингдек, Қозоғистон (31,5 фоиз), БАА (51,1 фоиз), Тожикистон (75,9 фоиз), Қирғизистон (91,3 фоиз) каби ҳамкорларга экспортнинг юқори ўсиши кузатилган.  Лекин кетма-кет икки ойдан буён Афғонистонга экспортнинг ўсиши кескин секинлашган. Хусусан, август ойида Афғонистонга экспорт 5,9 фоизга ўсган холос.  Июль ойида эса 4 фоизга қисқарган. Олдинги ойларда эса ўсиши 60 фоиздан юқори шаклланган.

Худди, экспорт билан бўлгани каби импортда ҳам Россиядан ойлик импорт  5 фоизга қисқарган. лекин Хитой (10 фоиз), Қозоғистон (15 фоиз), Жанубий Корея (17 фоиз), Туркия (5 фоиз) каби асосий ҳамкорлардан импортнинг ўсишда давом этмоқда. Ўз навбатида Россиядан импортнинг қисқариши энергия товарлари импортининг қисқариши билан изоҳланиши мумкин. Хусусан, энергия товарлари импорт 3,2 фоизга қисқарган.  

@Mirkonomika