💠نکته‌ی مهم درباره تفکر نقاد💠

اُنظُر إلى ما قالَ و لاتَنظُر إلى مَن قالَ

« به گفته بنگر نه به گوینده»

امام على (ع)

با وجود پایان یافتن قرون وسطی و وجود آموزه‌هایی در سنت مذهبی کشور ما مبنی بر ارجحیت دلیل بر مرجعیت و لزوم احترام به حق آزادی بیانِ عقیده ، هنوز هرکس در گفتگویی سخنی می‌شنود که خوشایندش نیست و دلیل برای ارائه ندارد ، به مغالطات مربوط به « خاستگاه » روی می‌آورد.

اما آیا هر سخنی از هرکسی پذیرفتنی ست ؟!

تعاریف

نظریه : در این متن منظور همان نظریات علمی‌ست که برای اولین بار - به شکل منسجم - توسط شخص مدعی نظریه پردازی ، صورت‌بندی و ارائه شده .

نظر : منظور همان نظر شخصی‌ست ، که گوینده بدون ادعای متخصص نظریه‌پرداز بودن ، مطرح می‌کند .

⚠️ پوزیتیویست های منطقی که مصرترین افراد بر لزوم اقامه‌ی دلیل بوده اند در اوج افراطی‌گریشان
مقام گردآوری را از مقام داوری جدا می‌دانستند ، یعنی بصورت فرضی قبول داشتند و دارند که کسی
ممکن‌ست حقیقتی را از منابعی نامشخص دریافته باشد‌ ، اما برحسب اتفاق یا بهر علت آن نظر یا نظریه ارزش معرفتی داشته باشد.
اگر پرداختن به منبع و منشا نظر ، مجاز تلقی شود ، راه انحراف گفتگو و فرار از حقیقت جویی همیشه باز خواهد بود و حدی برای طفره روی وجود نخواهد داشت.
کسی‌که از روی هوا و‌ هوس ، نظر و نقدی را بدون توجه به توضیح و توجیه و به صرف گمنام بودن گوینده رد کند ، زیر بار سخن هیچ آدم مشهوری هم نخواهد رفت.
[مثلا هواداران ارتجاع،نقدهای وارد بر هگل و اسلافش را از قول شوپنهاور،راسل،پوپروچامسکی را هم نمی‌پذیرند.]

استثناها :
۱- مورد اولی که به خاطر محرز نبودنِ صلاحیت گوینده ، می‌توان سخن او را موقتا نپذیرفت،جایی‌ست که شخص بدون داشتن تخصص حداقلی -که فعلا برای تشخیص آن ، ملاکی جز مدرک تحصیلی وجود ندارد-نظریه می‌دهد ( نه نظر )
یعنی ادعایی می‌کند که ما - کم و بیش مطمئنیم - در دکان هیچ متخصصی چنین ادعایی یافت نمی‌شود و لاجرم با این ادعا عملا تمام یک دانش را زیر سوال می‌برد .
مثال این سخن ، ادعاهای #اساتیدیکشبه [ #رائفی_پور ، #ازغدی ، #عباسی ، #پورپیرار ] و #آیت_الله_خودخوانده #مشدعباس #تبریزیان ست .

ما حتی یک مورد سراغ نداریم ، شخصی که هیچ اعتباری بین متخصصین ندارد ناگهان چیزی کشف کرده باشد که قرنها از دید متخصصین مخفی مانده باشد یا هیچ‌ کارشناسی در طول سالها جرات ابراز آن را پیدا نکرده باشد.

مدرک ، لزوما شعور نمی‌آورد ، اما آدم باشعور برای حفظ ظاهر هم که شده ابتدا تحصیلاتی در زمینه‌‌ی مورد نظر انجام می‌دهد تا خود نیز مطمئن شود که صلاحیت پیدا کرده ، بعد نظریه می‌دهد و بنیان های یک تخصص مانند تاریخ ، باستان شناسی ،اقتصاد ، دانش نظامی یا فیزیک و شیمی را می‌لرزاند ، در آن صورت باید دانش جدید و اصول و منابع مورد قبول خود را بصورت شفاف و اصل موضوعی معرفی کند نه اینکه از هرجا دلش خواست چیزی به هم بچسباند و نقش مار را به جای خط مار به عوام ارائه کند.

دفاع رائفی پور از اتهام «همه‌چیز دانی» هم مغالطه‌ است.( ایشان گفته بود : مطالعات بین رشته ای دارد و این امری طبیعی‌ست.)

اگر شخصی مانند #هراری کتابی مانند #انسان_خردمند یا #پول را می‌نویسد ، از دیدگاههای مختلف ( زیست شناسی ، تاریخ ،علوم اجتماعی و روانشناسی ) موضوع را بررسی می‌کند ،
نظرات متخصصان ( یا حداقل دسته‌ای از متخصصان ) را بازگو می‌کنند ، نه این که در هر موضوع مانند یک متخصص ، نظریه‌ی جدید و عجیب بدهد.

وقتی یک غیر متخصص نظریه ( با تعریف ابتدای متن )ای می‌دهد که می‌دانیم هیچ متخصصی باین شکل مطرح نکرده ، حتی اگر ظاهرا نظریه اش مستدل بود می‌توان آن را بخاطر مخدوش بودن صلاحیت منشا نظریه ، زیر سوال برد ، زیرا ما حتی یک مثال نقض نداریم که در دوره ای حقیقتی از همه‌ی متخصصان یک رشته پنهان بماند و مخالف آن را بگویند و یک غیر متخصص آن را برملا کند.
یعنی این پیشفرض و حفظ آن منطقی ست که حتما مغالطه یا دروغ و جعلی صورت گرفته .

توجه داشته باشیم که این نکته را از منظر یک فرد عامی و به قصد نقادی ، مطرح کردیم که حق دارد در حد یک تشکیک جدی ، نظریات آن استاد خودخوانده را به چالش بکشد و بپرسد : چرا هیچکس قبل از او چنین کشفیاتی را مطرح نکرده ؟!
و الا اگر کسی ادعای تخصص دارد باید به تک تک ادعاها بصورت مستدل پاسخ دهد .

۲- در آمار

#فرهاد_طحانی ✍

#تفکرنقاد
#فن_جدل
#صلاحیت
#مرجعیت
#دلیل
@mghlte | عصر روشنگری

▪️مغالطات خاستگاه
▪️اساتید تحریف
▪️صلاحیت و مرجعیت(۱)
▪️صلاحیت و مرجعیت (۲)
▪️مغالطه سندرم گالیله
▪️مغالطه رد دلیل به جای رد مدعا
▪️ادعای گزاف شواهد بزرگ می‌خواهد.
▪️تفکیک مقام گردآوری و مقام توجیه
▪️آثار امپراطوری خان مغول کجاست ؟
▪️چرا این‌همه فقیه در تاریخ متوجه نشدند؟!
▪️ دانش‌های قیاسی(۱)
(۲)دانش‌های قیاسی▪️
(۳)▪️
▪️تشخیص مدرن ، تجویز شتری
▪️داوری همتا