📚 "روستازادگان دانشمند" | یک کتاب خواندنی
"بومنگاری زندگی روستایی" کتابی است نوشته حسین خواجه حسینی (۱۴۰۲-۱۳۲۹ خورشیدی) که بهتازگی توسط مرکز کرمانشناسی و انتشارات بمشناسی کرمان منتشر شده است.
مطالب این کتاب در ۱۹۶ صفحه تنطیم و با فونت، واژهنگاری، صفحهآرایی و جلد زیبایی به چاپ رسیده است.
کتاب دارای یک پیشگفتار به قلم محمدعلی گلابزاده رئیس فرهیخته مرکز کرمان شناسی و مقدمهای به قلم دکتر محمد خواجه حسینی، برادر کوچک نویسنده، است که تحصیلات و موفقیت خود را مرهون توجه و حمایت برادر بزرگ خویش دانسته است.
📖 محتوای کتاب
بومنگاری زندگی روستایی دربرگیرنده خاطرات و یادداشتهای نویسنده از آبادیهای رفسنجان است، با تاکید بیشتر بر روستاهای محل سکونت او:
بهجتآباد
عباسآباد امین
دئفه آقا
احمدآباد دئفه
نویسنده خاطرات زندگی خود را با اطلاعاتی در باره جمعیت، جغرافیا، فرهنگ، فولکور، مشاغل، شیوههای کشت، محصولات، تحولات کشاورزی در این مناطق، مردمان سرشناس، مکانها، گیاهان، آبها، حیوانات، ضربالمثلها و واژگان محلی درهم آمیخته و مطالبی خواندنی به خواننده ارائه کرده است.
👤 در باره نویسنده
ممکن است گفته شود؛ تا اینجا کار تازهای صورت نگرفته و آثاری مانند این، در گذشته هم نوشته شده است، اما نکته مهم این کار به خود نویسنده برمیگردد.
مرحوم حسین خواجهحسینی سواد آکادمیک نداشت. او در دهه ۱۳۳۰ تنها شش کلاس ابتدایی را در مدارس دورافتاده روستایی درس خوانده بود و بهدلیل فشار و تنگناهای مالی و محیطی ترک تحصیل کرده بود. نوشتن این اثر نشاندهنده استعداد عالی، ذوق سرشار، حافظه دقیق و فرهنگی و فرزانگی اوست که بیهیچ اغراقی آدمی را به یاد روستازادگانی میاندازد که اگر به شهر رفتند، استعدادشان شکفت، گل کردند و نامبردار شدند و اگر بنا به جبر جغرافیایی، در روستا ماندگار شدند، جوهر وجودشان گمنام ماند و کسی آنان را نشناخت. حسین خواجهحسینی از این گروه بود ولی این کتاب به گونهای نشاندهنده تواناییها، تاریخچه زندگی و نگاه و نگرشهای اوست.
ما در این اثر با نویسندهای روبرو هستیم که کارش نویسندگی نبود، مقیم کتابخانه و جلسات و محافل فرهنگی و کتابخوانی و نقد کتاب نبود. در باغ و مزرعه کشاورزی میکرد و نان خود و خانوادهاش را با کدّ یمین و عرق جبین فراهم میآورد، ولی با قلمی سلیس و روان حکایت عمر رفته و دیدهها و شنیدههای ارزشمند خود را بهدقت بازگفته و برای ما به یادگار گذاشته است. قلمی و دقتی که نزد بسیاری از تحصیلکردگان شهری هم یافت نمیشود. از این فراتر آنکه در بسیاری جاها با نوعی نگاه دقیق و انتقادی، ابراز نظر هم کرده است.
📌 یادی از باستانی پاریزی
نکته آخر اینکه مگر میتوان از کرمان و کرمانی سخن گفت و یادی از دکتر باستانی پاریزی نکرد؟ تا آنجا که میدانم مرحوم حسین خواجهحسینی خواننده آثار دکتر باستانی بود و گویا در این نوشته، تحت تاثیر آثار آن زندهیاد هم بوده است. افسوس که هنگام انتشار این کتاب، آن کرمانشناس یگانه زنده نبود تا مقدمهای بر آن بنویسد و آن را در چاپ بعدی کتاب جامع المقدمات هم بیاورد.
🔹اگر این معرفی برایتان مفید بود، میتوانید آن را برای دوستان علاقمند به تاریخ و فرهنگ ارسال کنید.
عبدالرحیم قنوات
دانشگاه فردوسی مشهد
۱۶ خرداد ۱۴۰۵
Post #71
1.6K
- ❤ 25
- 👌 7
- 👍 1