مهندسی اموات!
گاهی شنیدهام به تاریخ میگویند مهندسی اموات! واژه مهندسی را نمیدانم چرا به کار میبرند، اما تردیدی نیست که تاریخ با مردگان سر و کار دارد و مولد آنان، کارهایشان در گذر زندگی و سرانجام مرگ و حتی مزارشان را بررسی میکند.
یک بار یکی از دوستان که اتفاقاً مهندس است، پیام فرستاد که "تحقیق در باره مزار مردگان چه فایدهای دارد؟". دست به تایپ شدم و در پاسخ او به نکاتی اشاره کردم:
۱. اهمیت این موضوع در درجه نخست به اهمیت کشف واقعیتها مربوط است. شناخت هر واقعیتی فینفسه مهم است و در دنیای معرفت جایی بهکار میآید.
۲. روشن شدن مکان خاکسپاری هر شخص، آگاهیهایی دستکم از دورهای از زندگانی او، که اواخر عمر وی است، در اختیار مورّخ قرار میدهد. اینکه او در آن دوره در آنجا میزیسته، ما را با این پرسش روبرو میکند که این فرد چرا آنجا بوده و در آنجا چه میکرده است؟ و ...
۳. درباره شخصیتهای بزرگ و آنهایی که آرامگاهشان محترم و گاهی زیارتگاه میشود، بررسی این نکته بسیار مهم است؛ چون درست یا غلط بودن گزارش خاکسپاری چنین افرادی در مکانی خاص، میتواند ما را در درستی انتساب این مزار به آن فرد اطمینان بخشد، به تردید بیندازد و یا اینکه اصالت قبر موجود را بکلی زیر سوال ببرد.
در اهواز آرامگاهی است که زیارتگاه شده و در دهههای اخیر گسترش و رونقی یافته است. یکی از همکاران ما تحقیق و بررسی و روشن کرده است که آنچه در آنجاست، اصلی ندارد بلکه قبر آن شخص در جاجرم خراسان است.
۴. بودن قبور بزرگان در شهر یا روستایی معین، اغلب نقشی مهم در سرنوشت آن شهر و روستا دارد و بخشی از رخدادهای آن مکان در ارتباط با آن رقم میخورد، و این نکتهای است که در تدوین تاریخهای محلی بسیار ارزشمند است.
عبدالرحیم قنوات
دانشگاه فردوسی مشهد
۹ خرداد ۱۴۰۵
Post #68
1.17K