❇️ #درس‌های_یک_مورخ

7⃣ علماء

زمستان ۱۳۵۹ بود. جنگ بود و همه چیز در شهرهای نزدیک به جبهه تحت تاثیر آن بود.

یک روز پیش از ظهر در خیابان عدالت بهبهان قدم می‌زدم. پیاده‌روها پر از جمعیت بود و راه‌رفتن دشوار. نود هزار جنگ‌زده از شهرهای مرزی به شهر ما آمده بودند و جمعیت بهبهان را دو برابر کرده بودند.‌ آنها در مساجد، حسینیه‌ها، پارک‌ها و مدارس ساکن شده بودند. به همین دلیل، مدارس شهر از هفته دوم مهر تا اواخر اسفند تعطیل شدند.

آن روز در آن غوغا و ازدحام ناگهان با رضا قصابی روبه‌رو شدم؛ دوست صمیمی‌ام از دوره راهنمایی. ایستادیم و سلام و علیکی کردیم و از جنگ و سیاست حرف زدیم. رضا به من گفت: برخی از دوستان یک گروه مطالعاتی کوچک درست کرده‌اند و روی موضوعاتی کار می‌کنند. تو هم اگر دوست داری بیا به ما بپیوند. بعد گفت: امروز بعد از نماز ظهر و عصر در مسجد امام محمد باقر جلسه‌ای داریم. بیا برویم همانجا نماز بخوانیم و بعد هم در جلسه شرکت کنیم. با هم راه افتادیم. پس از نماز وقتی شبستان مسجد خلوت شد، جلسه برگزار شد و رضا مرا به دیگران معرفی کرد. آنها هم با وجود این که مرا نمی‌شناختند، به دلیل این که رضا معرف من بود، مرا پذیرفتند. همه آن هشت تا ده نفر، دانش‌آموز دوره دبیرستان - از سال اول تا چهارم - بودند. از آن روز من هم به گروه پیوستم.

آن گروه هفته‌ای دست کم سه جلسه داشت که معمولا یک جلسه به اخلاق، یک جلسه به معارف و یک جلسه هم به مباحث علمی و نسبت آن‌ها با گزاره‌های دینی اختصاص داشت. جلسات گاهی در مسجد، بیشتر در منزل اعضا و گاهی هم در بیابان‌های اطراف شهر برگزار می‌شد. من بیشتر در‌باره گزاره‌های علمی و نسبت آنها با آیات قرآن و احادیث مطالعه می‌کردم، یادداشت بر‌می‌داشتم و در جلسه ارائه می‌دادم. یک بار برای حضور یک متخصص علوم تجربی، آقای تات را که سرشناس‌ترین دبیر زیست‌شناسی بهبهان بود، به جلسه‌مان دعوت کردیم. یادم هست بچه‌های مسجد امام محمدباقر گاهی ما را از سر شوخی «علماء» می‌خواندند.

شرکت من در جلسات آن گروه بیش از یک‌سال طول کشید که با فعالیت‌هایی فراوان و منسجم همراه بود. در بهار و تابستان سال ۱۳۶۱ اسدالله پورکاظم که به نحوی مدیر گروه بود، رضا قصابی و محمدرضا شبرو که از اعضای فعال گروه بودند، در عملیات آزادی خرمشهر و رمضان به شهادت رسیدند و گروه عملاً تعطیل شد.‌

من در آن یک سال و در جریان مطالعه و شرکت منظم در جلسات گروه، نوعی کار علمی جمعی را تمرین و تجربه کردم.

🔸مطالعه فردی ضروری است، اما اندیشه در گفت‌وگو با دیگران پخته می‌شود. بسیاری از خطاها و کاستی‌های ما تنها در بحث و نقد جمعی آشکار می‌شوند.

با خصم گوی علم که بی خصمی
علمی نه پاک شد نه مصفّا شد

عبدالرحیم قنوات
دانشگاه فردوسی مشهد
۳۱ مرداد ۱۴۰۵

#ماهروز
#رضا_قصابی
#اسدالله_پورکاظم
#مسجد_امام_محمد_باقر_بهبهان

📌درس‌های یک‌ مورخ، روزهای شنبه، ساعت ۱۷ در کانال ماهروز منتشر می‌شود.‌

.