Я застаўся. Не таму, што лічыў сябе героем, не таму, што не хацеў дадому. Хацеў і прычым вельмі, але для мяне гэты крок азначаў значна больш, чым прызнанне віны ў крымінальнай справе. Трэба было прызнаць злачынствам усю сваю працу, дапамогу людзям, праваабарону, усё, чым займаўся больш за дваццаць гадоў.
  
Я не мог гэтага зрабіць нават дзеля свабоды. Пасля былі рапарты, ШІЗА і статус «злоснага парушальніка, які не стаў на шлях выпраўлення». Ніводнага працяглага спаткання за ўвесь тэрмін, ніводнага відэазванка праз скайп, якія дазвалялі іншым, каб проста на экране кампутара пабачыць родных. Але менавіта ў турме я канчаткова зразумеў яшчэ адну рэч - нельга асуджаць чалавека, які напісаў прашэнне аб памілаванні.
  
На волі лёгка сказаць:
  
— Я б ніколі.
  
У турме выбар выглядае інакш, часам гэта выбар не паміж гонарам і ганьбай, а паміж яшчэ адным годам за кратамі і магчымасцю абняць блізкіх. Паміж турмой і лячэннем, паміж тым, каб дачакацца старых бацькоў, і рызыкай ужо іх не ўбачыць.
  
Маю памочніцу Таццяну Ласіцу я сам угаворваў напісаць прашэнне. У яе памерла маці, дома адзін застаўся бацька, ёй трэба было вяртацца. Яна выйшла раней і я быў рады. Іншыя вязні таксама прасілі мяне дапамагчы скласці прашэнні, я дапамагаў. Хаця сам не напісаў і не шкадую. Але ніколі не асуджу чалавека, які зрабіў іншы выбар.

Бо сапраўдны кошт гэтага выбару ведае толькі той, хто хоць раз стаяў у лагерным двары і чуў:
  
— Хто прызнае віну — крок наперад.

⚪️🔴⚪️ #ТурэмныяНататкі #Праваабаронца #Палітвязні #ПравыЧалавека #Гомель #Вясна #Беларусь2020 #МемуарыСудаленкі