#فوائد_رجالیه 6⃣3⃣

⁉️ آیا روایت زیر دلالت بر ذم جناب یونس بن عبدالرحمن دارد؟

▫️ عَلِيِّ بْنِ مَهْزِيَارَ قَالَ: كَتَبْتُ إِلَی أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مُوسَی الرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أُصَلِّي خَلْفَ مَنْ يَقُولُ بِالْجِسْمِ وَ مَنْ يَقُولُ بِقَوْلِ يُونُسَ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَكَتَبَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ لاَ تُصَلُّوا خَلْفَهُمْ وَ لاَ تُعْطُوهُمْ مِنَ الزَّكَاةِ وَ ابْرَءُوا مِنْهُمْ بَرِئَ اللَّهُ مِنْهُمْ.
📚 الأمالي (للصدوق) جلد اول صفحه‌ی ۲۷۷

▪️ علی بن مهزیار می‌گوید: به امام جواد علیه‌السلام نامه نوشتم و عرض کردم: فدایت شوم! آیا پشت سر کسی که قائل به جسم بودن خداوند است، و نیز کسی که قائل به قول یونس ـ یعنی یونس بن عبدالرحمن ـ است، نماز بخوانم؟ حضرت علیه‌السلام در پاسخ نوشت: پشت سر آنان نماز نخوانید، چیزی از زکات به آنان ندهید و از آنان بیزاری بجویید؛ خداوند نیز از آنان بیزار است.

✅ در روایت فوق، احتمال قابل توجهی وجود دارد که عبارت «يعني ابن عبد الرحمن» از متن اصلی نامه نبوده و توسط یکی از راویان، به‌عنوان توضیح افزوده شده باشد؛ زیرا ساختار تعبیر «يعني ابن عبد الرحمن» می‌تواند زمینه‌ساز احتمال ادراج و توضیح راوی باشد؛ چراکه «يعني» در اینجا ظاهر در آن است که یکی از راویان در مقام توضیح و تعیین مراد از نام مذکور است، نه اینکه این عبارت لزوماً جزء متن اصلی کلام باشد.

✔️ بنابراین، این احتمال وجود دارد که یکی از راویان، برای رفع ابهام، عبارت «يعني ابن عبد الرحمن» را از روی اجتهاد خود به نقل افزوده باشد.

👈 صاحب تعلیقه بر «منهاج المقال» نیز همین احتمال را در شرح روایت مطرح کرده است:

▫️ أو يكون قوله يعني ابن عبد الرحمن من بعض الرواة اجتهادا وكان خطأ
📚 تعلقه علی منهاج المقال صفحه‌ی ۶۸۲

✅ بنابراین روایت فوق در خصوص تعیین هویت [ یونس ] مجمل است و نمیتوان به روایتی که از این جهت مجمل است استناد کرد.

🆔 @javaheralklam