2-бөлім

Төртінші кезең - пайдаланушыларды тарту.

Ақпараттық фон қалыптасқаннан кейін анонимді аккаунттар ақпарат таратудан нақты іс-әрекеттерге шығуға көшеді. Атап айтқанда, мемлекеттік органдардан жауап талап ету, оқиғаның жеке нұсқаларын жариялау, қалыптасқан жағымсыз реакцияға қосылу.

Нәтижесінде, алғашқы шектеулі дереккөздер әлдеқайда кең аудиторияны артынан ертіп кету мүмкіндігіне ие болады.

Осы кезеңде талқылауға қосылған пайдаланушы бұл ақпараттық араңдатудың бастапқыда қайдан және қалай пайда болғанын көбіне аңғара білмейді.

Бесінші кезең - инфлюенсерлерге қысым жасау арқылы қоғамды поляризациялау.

Бұл кезең негізгі нарративтерді енгізумен қатар жүруі мүмкін. Таратылып жатқан ақпараттық ұстанымды қолдамайтын танымал авторларды «үнсіз қалмауға» және мемлекеттік органдарды сынайтындардың қатарына қосылуға үндейді.

Соңғы күндері Орталық осындай 11 аккаунтты тіркеді. Кейіннен олардың кейбірінен үндеу жарияланымдары өшірілгенімен, олардың қысқа мерзімді мақсаты орындалды. Мыңдаған қаралым, ондаған репост жиналып, блогерлер мен инфлюенсерлердің аудиториясы белсендірілді.

Сонымен қатар ұсынылған ақпараттық шеңберді қолдаудан бас тартқан инфлюенсерлерді «жою» деп аталатын әрекетке шақыратын үндеулер пайда болды.

Тіпті пікірталасқа түскеннің өзінде, инфлюенсердің өзі бастапқы нарративті таратудың қосымша арнасына айналып кетуі мүмкін. Өйткені ақпаратты теріске шығару мақсатында жасалған жазбаның өзі тақырыптың қамту аясын кеңейтіп, жаңа аудиторияны тартып жатады.

Ақпараттық ықпал етудің тағы бір элементі - бірнеше платформаны қатар пайдалану.

Белгілі бір мазмұндағы тезис жүйелі түрде Facebook, Threads және Telegram платформаларында қатар пайда болады. Кейін жарияланымның сілтемелері, скриншоттары мен үзінділері бір платформадан екіншісіне ауыстырылып отырады.

Нәтижесінде пайдаланушыда «барлығы осылай ойлайды екен» деген жаңсақ түсінік қалыптасып, ақпарат түрлі дереккөз арқылы расталып жатқандай әсер қалдырады.

Шын мәнінде, қоғамда үлкен резонанс тудырған оқиға төңірегінде үйлестірілген ақпараттық науқан жүріп жатқанын қарапайым пайдаланушының бірден ажыратуы оңай емес.

Сондықтан, ақпараттық толқынға тап болған кезде, оның таралуының бүкіл тізбегіне - алғашқы дереккөзден бастап жаппай реакцияның қалыптасуына дейін назар аудару маңызды.

Дәл осы тізбекті талдау кезінде жекелеген жарияланымдарға бөлек-бөлек назар аударғанда байқалмайтын байланыстар көрінеді. Тезисті ең алғаш кімнің айналымға енгізгенін, оны кімдердің күшейткенін, екінші платформаға кім көшіргенін және пікірталасқа шынайы пайдаланушылардың қай сәтте қосылғанын айқын көруге мүмкіндік туады.

Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы алдағы уақытта да нақты фактілерді тануға, манипуляцияны ажыратуға және қолдан жасалған резонансқа бой алдырмауға көмектесуді жалғастыра береді.