🔎 2026 жылғы 10-20 қыркүйек аралығындағы ресми теріске шығарулар жиынтығы.
 
➡️ Фейк: Қазақстан азаматтарына бір миллион пәтерді тегін беріледі
 
JAQ.OrtCom ресми мәлімдемесі:
 
Қазақстан азаматтарына бір миллион пәтерді тегін беру жоспарланып жатқаны туралы таралып жатқан видеоролик шындыққа сәйкес келмейді.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Бұл жағдайда бұған дейін де бірнеше рет кездескен манипуляция тәсілі қолданылған: шынайы бейнекадрлар жалған хабарламаны тарату үшін пайдаланылған. Танымал тұлғалардың бейнесі мен дауысының қолданылуы жалған материалға ресми сипат беріп, оның шынайы ақпарат екеніне сендіруге бағытталған. Мұндай тәсілдің мақсаты - аудиторияда бұл мәлімдеме мемлекеттік органдардан немесе елдің жоғары лауазымды тұлғаларынан тараған деген әсер қалыптастыру.
 
➡️ Фейк: Қазақстан мектебінде самокатпен жүрген оқушы туралы видеоролик
 
JAQ.OrtCom ресми мәлімдемесі:
 
Таралып жатқан видеороликтің Қазақстан мектептеріне қатысы жоқ. Тексеру нәтижесінде видеоның көршілес елде түсірілгені анықталды. Бұған роликтегі визуалды белгілер, сондай-ақ түпнұсқа жарияланымды орналастырған аккаунт туралы деректер дәлел болады.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Бұл жағдайда дезинформаторлар ақпараттық күн тәртібін бір жағдайдан екіншісіне көшіру тәсілін қолданған: шетелде түсірілген видеороликке Қазақстанға қатысты жалған географиялық байланыс беріліп, соның негізінде еліміздегі жағдай туралы негізсіз қорытындылар жасалған. Осылайша, басқа елдегі жергілікті оқиға Қазақстанның білім беру жүйесіне қатысты эмоциялық сипаттағы жасанды ақпараттық себепке айналдырылған.
 
➡️ Фейк: Зайсан ауданында «Көк кит» ойынының салдарынан мұғалім қаза тапты деген ақпарат
 
Шығыс Қазақстан облысы Полиция департаментінің ресми теріске шығаруы:
 
Қаза болған адамның мұғалім болғаны туралы ақпарат шындыққа сәйкес келмейді. Сондай-ақ тексеру барысында болған оқиғаның «Көк кит» деп аталатын ойынмен байланысы анықталған жоқ.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Болған оқиға туралы ақпаратқа қаза болған адамның жеке басына қатысты расталмаған мәліметтер және оқиғаның «Көк кит» деп аталатын ойынмен байланысы туралы болжам қосылған. Қайғылы оқиғаны бұрын қоғамда резонанс тудырған оқиғамен байланыстыру қосымша ақпараттық себеп қалыптастырады, өзектілігін жоғалтқан тақырыпты қайтадан қоғамдық күн тәртібіне шығарып, болған жағдайға қатысты алаңдаушылықты күшейтеді.
 
➡️ Фейк: Қаржы министрі Мәди Такиев инвестициялық қызметке лицензия берді деген ақпарат - жалған
 
ҚР Қаржы министрлігінің ресми теріске шығаруы:
 
Қаржы министрлігі қаржы нарығындағы брокерлік, дилерлік, инвестициялық және өзге де кәсіби қызмет түрлерін лицензиялайды. Тиісті лицензияларды беру, инвестициялық компаниялар мен брокерлердің қызметін тіркеу және бақылау уәкілетті мемлекеттік органның құзыретіне жатады.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Мемлекеттік орган басшысының есімі мен берілді деген лицензия туралы мәлімет алаяқтық ұсынысқа ресми сипат беру үшін пайдаланылған. Мұндай схема әлеуетті инвесторлардың сенімін арттыруға бағытталған және азаматтарды қажетті рұқсаттары жоқ ұйымдарға ақша аударуға немесе дербес деректерін беруге итермелеуі мүмкін.
 
➡️ Фейк: Шымкентте полиция қызметкері әкімшілік хаттамаға жүргізушінің орнына қол қойған
 
Шымкент қаласы Полиция департаментінің ресми теріске шығаруы:
 
Полиция қызметкерінің жүргізушінің орнына өз бетінше қол қойғаны туралы ақпарат шындыққа сәйкес келмейді. Әкімшілік хаттама белгіленген тәртіппен рәсімделген.
 
JAQ.OrtCom түсіндірмесі: Рәсімде көзделген қол қоюдан бас тарту туралы белгі полиция қызметкерінің жүргізушінің орнына қол қоюы ретінде көрсетілген. Әкімшілік хаттаманы рәсімдеу барысында қойылған белгі контекстен алынып, лауазымды тұлғаны құқыққа қайшы әрекет жасады деп айыптауға негіз болған. Мұндай интерпретация мемлекеттік органдардың жұмысына қатысты теріс көзқарас қалыптастыруы мүмкін.