نشست علمی ایرانِ قوی؛ رهیافت‌های تمدنی در پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت هفته دفاع مقدس(۳)

دکتر محمدباقر خرمشاد، استاد دانشگاه علامه طباطبایی


🔹 یکی از منابع نامحسوس قدرت ایران امروز، کیفیت رهبری، حکومت ملی و عقلانیت سیاسی نخبگان است. پیش از جنگ، هم در داخل و هم در خارج، طوری وانمود می‌شد که ضعیف‌تر، بدبخت‌تر و به بن‌بست‌رسیده‌تر از ایران وجود ندارد و بی‌کفایت‌تر از رهبران ایران نیز در جهان پیدا نمی‌شود. چنین تصویری ارائه می‌شد که همه‌چیز برای حمله خارجی و فروپاشی حکومت و جامعه ایران آماده است؛ اما حمله خارجی اتفاق افتاد، خود رهبر، فرماندهان و دانشمندان هدف قرار گرفتند و بااین‌حال، کشور توانست زیر شدیدترین و سخت‌ترین فشارهای ممکن ایستادگی کند. اگر آن تصویر از وضعیت ایران واقعیت عینی داشت، باید همان نتیجه‌ای حاصل می‌شد که پیش‌بینی می‌کردند؛ اما چنین نشد. بنابراین، باید مهندسی معکوس کرد و در آن اشکالاتی که به کیفیت رهبری گرفته می‌شد، تردید کرد.

🔹 حکومت ملی نیز یکی دیگر از منابع نامحسوس قدرت ایران است. درباره حکومت ایران گفته می‌شد که این حکومت متعلق به مردم نیست و بعضی‌ها با ارفاق می‌گفتند متعلق به ۲۰ درصد مردم است؛ بعضی‌ها هم این رقم را به ۱۰ درصد و حتی ۵ درصد تقلیل می‌دادند. اما در جریان نخستین ضربه‌ای که در خرداد وارد شد، ملت به دولت پناه برد و دولت نیز به ملت تکیه کرد. برخلاف فضاسازی‌هایی که می‌گفتند با حمله خارجی، مردم به خیابان‌ها می‌آیند و همه‌چیز را به هم می‌ریزند، مردم پشت دولت ایستادند تا از کشور دفاع کند؛ خانه‌هایشان را برای پناه دادن باز کردند و به شکل‌های مختلف به یکدیگر کمک کردند. تصویری که در آن شرایط شکل گرفت، تصویر یک حکومت ملی بود؛ حکومتی که نمی‌توان آن را متعلق به ۵ درصد، ۱۰ درصد یا ۲۰ درصد مردم دانست. البته این به آن معنا نیست که مردم گلایه و ناراحتی ندارند، اما آنچه درباره فاصله مردم و حکومت وانمود می‌شد، بسیار بیشتر از واقعیت‌های عینی بود.

🔹 سومین مؤلفه، عقلانیت سیاسی نخبگان است. اگر عقلانیت سیاسی وجود نداشت، آیا نخبگان سیاسی، فرهنگی و دیگر نخبگان می‌توانستند کشور را در چنین شرایطی اداره کنند؟ این توانایی را باید در کنار کیفیت رهبری و حکومت ملی، از منابع نامحسوس قدرت ایران امروز دانست. دشمن نیز با رفتار خود، به‌ویژه در این حمله اخیر، به تقویت وجهه ملی حکومت ایران کمک کرد؛ رفتاری که نشان داد اساساً ایران هدف است. وقتی از پایان دادن به دشمنی ۵۳ ساله با ایران سخن گفته می‌شود، درحالی‌که عمر جمهوری اسلامی ۴۷ سال است، روشن می‌شود که مسئله به پیش از انقلاب نیز بازمی‌گردد. برای شناخت پشتوانه اجتماعی این مقاومت هم کافی است به شهدایی نگاه کنیم که تقدیم شده‌اند و خاستگاه اجتماعی و فرهنگی آن‌ها را بررسی کنیم. کسانی از اقشار مختلف جامعه در میدان ایستادند و مقاومت کردند؛ تا جایی که آمریکایی‌ها، با وجود همه محاسباتشان، جرئت نکردند حمله زمینی را عملی کنند. این‌ها بخشی از واقعیت‌هایی است که باید در ارزیابی قدرت ایران امروز در نظر گرفت.


🏢 پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی
📲 @irseri_ir

💻 آدرس تارنمای اینترنتی
🌐 www.irseri.ac.ir