نشست علمی ایرانِ قوی؛ رهیافت‌های تمدنی در پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت هفته دفاع مقدس(۸) و پایان

✍️ دکتر محمدباقر خرمشاد، استاد دانشگاه علامه طباطبایی

🔹 یکی از منابع اقتدار ایران امروز، بهره‌مندی هم‌زمان و هوشمندانه از قدرت سخت و قدرت نرم است. قدرت سخت، یعنی استفاده از ابزارهایی مانند نیروهای نظامی و امنیتی، سلاح و زور؛ و قدرت نرم، یعنی توانایی رسیدن به اهداف از طریق اقناع‌سازی و واداشتن دیگران به تبعیت از راه پذیرفتن خواسته‌های ما. با وجود همه کاستی‌ها و فراز و فرودها، یکی از ویژگی‌های قدرت ایران امروز، تلفیق این دو نوع قدرت در عرصه فرمانروایی و حکمرانی است؛ به‌ویژه در دوران جنگ که ایران توانسته از هر دو ابزار در کنار یکدیگر بهره بگیرد.

🔹 اگر بخواهم ابرقدرت چهارم بودن ایران را بر اساس چارچوبی که توضیح دادم تحلیل کنم، مجموعه منابع محسوس و نامحسوس قدرت ایران، چنین جایگاهی را برای آن رقم زده است. اما آن چیزی که می‌تواند فاصله میان ابرقدرت چهارم بودن و قدرت اول بودن را پر کند، منابع ماورایی، غیرمادی، معنوی و الهی قدرت است؛ در کنار ترکیب سه منبع اقتدار سنتی، قانونی و کاریزماتیک و بهره‌گیری هم‌زمان از قدرت سخت و قدرت نرم. بر اساس باورهای دینی و شیعی، خداوند باری‌تعالی قدرت علی‌الاطلاق است، انسان گل سرسبد مخلوقات است، پیامبر اسلام گل سرسبد انسان‌ها و خلقت است و ذوات مقدس ائمه علیهم‌السلام برترین مخلوقات و انوار هستند. از این منظر، ایران منابع قدرت و اقتدار ماورایی دارد که قدرت‌های دیگر از آن برخوردار نیستند؛ بنابراین می‌توان از اقتدار ایران به‌مثابه ابرقدرت چهارم پلاس سخن گفت.

🔹 «کشوری که خود را متعلق به عترت طاهره می‌داند، مردمانش دلبسته آن والامقامان‌اند و برای اقامه حق هراسی ندارند، می‌تواند در محاسبات الهی قدرت اول جهان باشد. دایره دلبستگان به عترت طاهره، صرفاً مذهبی‌ها در معنای مصطلح نیست؛ این دایره بسیار گسترده‌تر است. این دلبستگی را حتی در کسانی می‌بینیم که ممکن است به نماز و روزه و مناسک دینی پایبندی چندانی نداشته باشند، اما وقتی نام حضرت امیر، حضرت ابوالفضل یا اباعبدالله الحسین می‌آید، ارادت خود را نشان می‌دهند. همین روحیه را در مردمی می‌بینیم که برای حفاظت از تأسیسات انرژی زنجیره انسانی تشکیل می‌دهند و در رهبر شهید که برای اقامه حق هراسی نداشت و خود و خانواده‌اش به شهادت رسیدند. این‌ها از منابع قدرت ایران هستند.


🏢 پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی
📲 @irseri_ir

💻 آدرس تارنمای اینترنتی
🌐 www.irseri.ac.ir